Üsküdar Üniversitesi ÜÜTV ve ÜÜ Radyo Genel Yayın Yönetmeni Uğur Canbolat, radyo yayınlarının kültürel mirası canlı tuttuğunu vurguladı. Canbolat, radyonun bizden ayrı olmadığını ve nesilden nesile aktarılan bir kültürel genetik bağ yarattığını söyledi:
“Radyo bizden ayrı değil. Âdeta genetiğimize işlemiş gibidir. Nesilden nesile intikal eden bu genetik aktarım bizleri araçlarımızda, masa başında çalışırken yine radyo ile olmamızı sağlıyor.”
Radyo ile derin bir bağ
Canbolat, radyo ile insan arasındaki ilişkinin teknolojinin ötesine geçtiğini belirterek, radyonun hayatın farklı dönemlerinde insanların yanında olduğunu ifade etti:
“Büyüklerimiz evlatlarının doğumunu ümit ve korku sarkacında beklerden radyo yanlarındaydı. Oradan duydukları seslerle teselli buldular. Seslendirme sanatçılarının tonlamalarıyla nice engebeleri aştılar. Zorluklarla baş edip düzlüğe çıktıklarında yine radyo sesiyle yanlarındaydı. Neşenin kelebeklerini birlikte uçurdular.”
Ayrıca, dijital cihazlardan dinlenebilmesinin radyo için büyük bir avantaj olduğunu kaydeden Canbolat, görsel dikkat gerektirmeyen yapısıyla gündelik işlerin aksamasına engel olmadığını, hatta zihinsel dinlenmeye katkı sağladığını ifade etti.
Ses, hayali ve anlam arayışını tetikliyor
Radyonun, hayal gücünü harekete geçiren bir güç olduğunu vurgulayan Canbolat, sesin insanı anlam arayışına yönlendirdiğini ve değer üretmeye teşvik ettiğini söyledi:
“Hayal insanı ivmeleyen en önemli güçtür. Ses ve tonlamalar her insanda bambaşka açılımlara ve çağrışımlara sebep olur. Hayatla bağ kurmamızı kolaylaştırır. Radyonun ses odaklı yapısı dinlediğimiz programların içeriklerine bağlı olarak yaşamda kendi sesimizi bulmamıza ön ayak olur. Bu kişinin anlam arayışına yönelmesi sonucunda olur. Kendi anlamını bulan kişi ise hayata anlam katmaya başlar. Değer üretir. Bilgiyi çoğaltır. Sevgiyi ve esenliği yaygınlaştırır.”
Kültür, müzik ve yerel kimlikler radyo ile yaşıyor
Radyonun kültürel mirasın korunmasındaki rolüne dikkat çeken Canbolat, müziğin ve yerel kültürün radyo sayesinde canlı kaldığını belirtti:
“Kültür, ekin demektir. Radyo sesiyle bu ekini sürekli tazeler. Yağmurun yağması, güneşin açması gibi besler. Kültürün diri durmasına aracılık eder. Bunu dilin imkanlarını kullanarak yapar. Bunlar arasında da müzik vardır. Müzik kalbin ritmidir. Görünmeyen kalbimize müzikle kan pompalar. Günün farklı saatlerinde ihtiyacımızın miktarını gözeterek yapar bunu. Sabah daha enerjik ve ritmik tınılarla dinleyicisini uyandırıp enerjisini arttırarak hayata katıp aktifleştirirken öğlen biraz mola verdirir. Akşama doğru yorgunluk gideren nağmelerle ruhunu okşar. Gece hüzünle şiiri aynı sofrada misafir eder.”
Yerel radyoların bulundukları bölgenin kültürünü yaşatmada kritik rol üstlendiğini ifade eden Canbolat, ses sanatçılarını ve sanatkarları halkla buluşturmanın önemine dikkat çekti:
“Yerel radyolar bulunduğu beldenin oraya has kültürünü yaşatmasına imkân sağlar. Ses sanatçılarını, bestekarlarını, sanatkarlarını tanıtır, halkla buluşmalarına aracılık eder. Yerelde sağlam durarak genele ulaşmanın fırsatlarını da sunar. Özgünlüğün korunması açısından yerel radyoların üstlendiği misyon çok önemlidir.”
Dijital yayıncılık tehdit değil, fırsat
Podcast ve dijital radyo yayınlarının geleneksel radyoya etkisini değerlendiren Canbolat, bunu bir tehdit olarak görmek yerine fırsat olarak değerlendirmek gerektiğini söyledi:
“Daha çok fırsat olarak düşünülebilir. Eskiden mutlaka bir radyo aygıtı zorunluyken şimdi elimizdeki cep telefonları, tabletler, işlerimizi yaptığımız bilgisayarlar, araçlarda bulunan internet bağlantısı olan radyolar insanların ulaşımını kolaylaştırmaktadır. İçerik açısından taviz verilmediği, radyo sadece bir eğlence aracı görülmediği müddetçe geleneksel radyonun misyonunu üstlenebilir hatta daha fazla yerine getirebilir. Bu bakımdan dijital radyo yayınlarının fırsat olduğunu düşünüyorum.”
Radyonun sesle kurduğu bağ, kültür ve yerel kimliklerin yaşatılması ile dijital yayıncılığın sunduğu fırsatlar, Dünya Radyo Günü’nde bir kez daha radyonun vazgeçilmez bir iletişim aracı olduğunu ortaya koydu.
