İzmir, biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğanın kent yaşamıyla bütünleştirilmesi amacıyla dünyanın farklı kentlerinden temsilcileri ağırlıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde 19-21 Ekim tarihleri arasında Tarihi Havagazı Fabrikası’nda gerçekleştirilen Berlin Kentsel Doğa Paktı yıllık toplantısında, 2030 hedefleri doğrultusunda atılabilecek ortak adımlar değerlendiriliyor.
Farklı ülkelerden yerel yönetim temsilcileri, uluslararası kuruluşlar ve uzmanların katıldığı toplantıda, biyolojik çeşitlilik kaybının durdurulması ve doğanın yeniden canlandırılması için kentlerin üstlenebileceği roller masaya yatırıldı.
Okyay: İklim ve biyolojik çeşitlilik birbirinden ayrı düşünülemez
Toplantının açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, iklim değişikliğiyle mücadele ve biyolojik çeşitliliğin korunmasının birbirini tamamlayan süreçler olduğunu vurguladı. Ermenistan'ın başkenti Erivan'da COP17'nin başladığını, Türkiye'nin ise gelecek ay Antalya'da COP31 İklim Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlattı.
Okyay, “Doğayı korumadan iklim değişikliğiyle mücadele edemeyiz; iklim değişikliğiyle yüzleşmeden de biyolojik çeşitlilik kaybını durduramayız. Biyolojik çeşitlilik; sağlıklı ekosistemlerin, gıda güvenliğinin, temiz suyun, insan sağlığının ve ortak refahımızın temelidir” dedi.
Kentlerde arazi kullanımı, konut, altyapı ve kamusal alanlarla ilgili kararların biyolojik çeşitliliği doğrudan etkilediğini belirten Okyay, bu kararların doğa üzerindeki olumsuz etkileri artırabileceği gibi kayıpların tersine çevrilmesine de katkı sağlayabileceğini ifade etti.
İzmir’de “Tek Sağlık” yaklaşımı öne çıktı
İzmir'in doğal zenginliklerine dikkat çeken Okyay, uluslararası öneme sahip Gediz Deltası'nın Akdeniz'in en büyük flamingo kolonilerinden birine ev sahipliği yaptığını hatırlattı. Kent merkezindeki eski sanayi alanlarının da doğaya ve insanlara yeniden kazandırılabileceğini belirtti.
Okyay, “Gediz Deltası, kentimizi sayısız canlı türüyle paylaştığımızı hatırlatıyor. Kent merkezinde ise Havagazı Fabrikası gibi eski sanayi alanları da doğaya ve insanlara yeniden kazandırılabiliyor. Yaklaşımımız, insan, hayvan ve ekosistem sağlığı arasındaki ayrılmaz bağlantıları kabul eden Tek Sağlık anlayışına dayanıyor. Geçen yıl Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katılmamız, biyolojik çeşitliliği kent politikalarımızın merkezine yerleştirme kararlılığımızı güçlendirdi” dedi.
COP17 için ortak bildiri hazırlanacak
Yerel yönetimlerin küresel çevre politikalarındaki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini dile getiren Okyay, kentlerin karar alma süreçlerine daha fazla katılması, daha geniş yetkilere ve doğrudan finansman kaynaklarına erişmesi gerektiğini söyledi.
Paktın siyasi liderlerinin COP17'ye sunulacak ortak bildiriyi görüşeceğini belirten Okyay, “Bu bildiri açık ve ortak şekilde şu mesajı vermeli: Kentler yalnızca küresel hedeflerin uygulayıcıları değildir; aynı zamanda bu hedeflerin şekillendirilmesinde de ortaktır” ifadelerini kullandı.
Kentler arasında iş birliği vurgusu
Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi Berlin Temsilcisi ve Koordinatörü Sandra Naumann, İzmir'deki buluşmanın kentler arasındaki iş birliğini geliştirdiğini belirtti. Paktın 2021-2022 yıllarında şekillenmeye başladığını ve farklı bölgelerden yaklaşık 90 kenti bir araya getirdiğini aktaran Naumann,
“Burada yalnızca konuşmuyoruz; somut adımlar atıyoruz” dedi.
Naumann, kentlerin deneyimlerini paylaşmasının ve dayanışma içinde hareket etmesinin biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sunduğunu vurguladı.
Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi ICLEI Europe Temsilcisi ve Koordinatörü Paola Lepori de biyolojik çeşitliliğin kentlerde bir lüks olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Konut, ulaşım ve ekonomi gibi öncelikler arasında doğanın geri planda kalabildiğine işaret eden Lepori, “Ağaç dikiyor, doğal alanları iyileştiriyor ve korumayı sürdürüyoruz. Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın farklı kentleri ortak bir amaç etrafında buluşturuyor. Doğayı koruma çabasını sürdüren kentlere teşekkür ediyorum” diye konuştu.
IUCN’den doğanın kentler için önemine dikkat çekildi
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) temsilcisi Lorena Skuto, IUCN Genel Direktörü Dr. Grethel Aguilar adına yaptığı konuşmada, sağlıklı ekosistemlerin kent yaşamına katkılarını anlattı.
Doğal alanların havayı ve suyu temizlediğini, sel riskini azalttığını ve kentlerde sıcaklığın dengelenmesine yardımcı olduğunu belirten Skuto, doğanın insan sağlığı, toplumsal refah ve kentlerin afetlere karşı dayanıklılığı açısından da önemli olduğunu söyledi. Berlin Kentsel Doğa Paktı'nın deneyim paylaşımını ve doğayı korumaya yönelik çalışmaları güçlendirdiğini kaydetti.
Biyoçeşitlilik kent planlamasının parçası olmalı
Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevre Daimi Müsteşarı Andreas Kraus, kentlerde alınan planlama ve yatırım kararlarının biyolojik çeşitlilik üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirtti. Doğanın korunmasının kentsel gelişimin temel unsurlarından biri olması gerektiğini ifade eden Kraus, Berlin öncülüğünde başlatılan paktın daha fazla kenti bir araya getirmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Kraus, ortak taahhütler ve iş birliği aracılığıyla kentsel biyolojik çeşitliliğin korunmasının amaçlandığını belirterek iklim değişikliğiyle mücadelede yerel yönetimlerin sorumluluğuna dikkat çekti.
Dublin’den yeşil alan ve yerel üretim çağrısı
Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field, kentlerde yeşil alanların artırılması, çocukların doğayla buluşturulması ve yerel gıda üretiminin desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Doğayla temasın yaşam kalitesini ve çocukların çevre bilincini artırdığını belirten Field, su sıkıntısı ve savaşların gıda tedarikini etkileyebileceğine işaret etti. Doğanın korunması, doğayla daha fazla vakit geçirilmesi ve yerel üretimin desteklenmesinin birbiriyle bağlantılı olduğunu vurgulayan Field, “Temel değerlere geri dönmemiz gerektiğine inanıyorum” dedi.
Kent politikaları panelde değerlendirildi
Prof. Dr. Pınar Okyay'ın moderatörlüğünde düzenlenen panelde, doğanın kent planlamasına dahil edilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yerel yönetimlerin çevre politikalarındaki rolü ele alındı.
Panele İzmir Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Elvin Sönmez Güler, Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevreden Sorumlu Müsteşarı Andreas Kraus, Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field ve Matosinhos Belediye Meclis Üyesi Manuela Alvares katıldı. Görüşmede, sürdürülebilir kentler için uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi de değerlendirildi.
Üç kent daha Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katıldı
Toplantının ilk gününde Tarihi Asansör'de düzenlenen törenle İrlanda'nın Dublin, Macaristan'ın Veszprém ve Portekiz'in Matosinhos kentleri Berlin Kentsel Doğa Paktı'na dahil oldu.
İzmir'de başlayan yıllık toplantının, oturumlar, tematik masa çalışmaları ve saha gezileriyle 21 Ekim'e kadar devam etmesi planlanıyor.
