Türkiye'nin önemli tarımsal ihraç ürünlerinden kuru incirde 2026 mahsulünün ihracat sezonu başladı. Ege Bölgesi Sanayi Odası Meclis Üyesi ve Akça Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Bilge Göksan, yeni sezonun başlamasıyla birlikte Avrupa Birliği'nin uyguladığı limitler ve kontrollerin sektörün gündeminde olduğunu belirtti. Göksan, ihracatın geçen yıl ciddi şekilde zorlandığını ifade ederek farklı pazarlara açılmanın önemine değindi.
Kuru incirde binlerce yıllık gelenek
Kuru incirin Anadolu topraklarında binlerce yıldır üretildiğini ve ticaretinin yapıldığını belirten Göksan, ürünün Frigya, Lidya, İyon ve Roma dönemlerinden bu yana yetiştirildiğini söyledi.
Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında yeni mahsul kuru incirin pazara gelişinin “incir bayramı” olarak kutlandığını anlatan Göksan, Basmane Tren İstasyonu'ndan Kemeraltı'ndaki Yemiş Çarşısı'na incirlerin kortej eşliğinde taşındığını aktardı. Bu geleneğin günümüzde devam etmediğini kaydeden Göksan, incir üretim bölgelerinde festivallerin sürdüğünü belirtti.
Kuru meyve ihracatında hedef 2 milyar dolar
Türkiye'nin kuru meyve ihracatının yaklaşık 1,75 milyar dolar seviyesinde olduğunu ifade eden Göksan, verimli bir sezon geçirilmesi halinde ihracatın 2 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Kuru incir ihracatından yaklaşık 400 milyon dolar, kuru üzüm ihracatından ise 600 milyon dolar gelir elde edildiğini belirten Göksan, incirin Türkiye'nin üretim ve ihracatında öne çıkan ürünlerden biri olduğunu vurguladı. Sektörün bölge ekonomisi açısından da önemli bir istihdam alanı oluşturduğunu dile getirdi.
Göksan'ın verdiği bilgilere göre incir sektöründe yaklaşık 30 bin üretici ve 20 bin işletme çalışanı bulunuyor. Kuru üzüm de dahil edildiğinde üretici ve çalışanların toplam sayısı 100 bini aşıyor.
İhracatta aflatoksin ve okratoksin endişesi
Kuru incir ihracatında karşılaşılan önemli sorunlardan birinin mikotoksinler olduğunu belirten Göksan, aflatoksin ve okratoksin A'ya dikkat çekti. Aflatoksinin mor ışık, lazer sistemleri ve üretim bantlarında yapılan ayıklama yöntemleriyle kontrol edilebildiğini ifade eden Göksan, okratoksin A konusunda ise sektörün daha fazla zorluk yaşadığını savundu.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kuru incirde aflatoksin ve okratoksin A bulaşmasının önlenmesi ve azaltılmasına yönelik resmi bir kılavuzu bulunuyor. Kılavuzda özellikle hasat, kurutma ve depolama süreçlerinin bu maddelerin oluşma riskini azaltmada önemli olduğu belirtiliyor.
Göksan, Avrupa Birliği'nin kuru incir ve diğer kuru meyvelerde mikotoksinler ile Alternaria toksinlerine ilişkin limit ve kontrol çalışmalarını yakından takip ettiklerini söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın da 2026 yılında AB'nin kuru meyvelerde Okratoksin A ve kuru incirde
Alternaria toksinlerine ilişkin maksimum limit ve örnekleme yöntemlerinin ele alındığı PAFF Komitesi toplantısına teknik değerlendirmeler sunduğunu aktardı.
"İhracatın yeniden zorlanmasından endişeliyiz"
Avrupa Birliği ülkelerine gönderilen ürünlerin bir bölümünün sınır kapılarında denetlendiğini belirten Göksan, bazı ithalatçı ve perakendecilerin ise ürünlerin tamamını kontrol ettiğini ifade etti. Limitler nedeniyle geri gönderilen ürünlerin ihracatçılar açısından ekonomik kayıplara yol açtığını kaydeden Göksan, geçen yıl ihracatın ciddi şekilde zorlandığını söyledi.
İhracattan geri dönen ürünler hakkında kamuoyunda “zehirli incir” şeklinde ifadelerin kullanılmasının sektöre zarar verdiğini savunan
Göksan, Türkiye'ye geri gelen ürünlerin de kontrol edildiğini belirtti.
Farklı ihracat pazarlarına yönelme çağrısı
AB pazarındaki limitler nedeniyle sektörün farklı ihracat pazarlarına yönelmesinin önem taşıdığını vurgulayan Göksan, özellikle incir tüketiminin yüksek olduğu Hindistan ve Çin gibi ülkelerle ticaretin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sektör temsilcilerinin Avrupa Birliği'ndeki düzenlemeleri takip ettiğini belirten Göksan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Avrupa Meyve ve Sebze İşleyicileri ve Tüccarları Birliği (FRUCOM) ile Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) ile temasların sürdüğünü aktardı.
"İhraç edilen ve geri gelen ürünler kontrol ediliyor"
Kuru incirin üretimden ihracata kadar çeşitli aşamalarda kontrolden geçtiğini belirten Göksan, işletmelerde kalite ve yönetim sistemlerinin uygulandığını söyledi.
Kamuoyunda kuru incire ilişkin olumsuz haberlerin sektör ve ihracatçılar üzerinde etkili olduğunu dile getiren Göksan, ürünlerin Türkiye'den çıkışında ve geri dönüşünde gerekli kontrollerin yapıldığını ifade etti.
Göksan, yeni ihracat sezonunda kuru incirin sağlıklı ve güvenilir şekilde tüketilebileceğini belirterek tüketicilere ürünün denetim süreçlerine dikkat etmeleri çağrısında bulundu.
