Son yıllarda en düşük emekli maaşına yönelik yapılan artış ve iyileştirmelerin, yüksek prim ödeyen emekliler açısından gelir adaletsizliği oluşturduğu yönündeki eleştiriler Ankara’nın gündemine girdi. Daha fazla prim ödeyen ve daha uzun gün sayısına sahip emeklilerle, düşük prim ödeyenler arasındaki maaş farkının kapanması üzerine hükümet yeni bir düzenleme hazırlığı başlattı.
Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde emeklilik sistemi ve aylık bağlama yapısına ilişkin çalışma yapacak bir komisyon kuruldu. Komisyonun, emekli maaşları arasındaki dengesizliği giderecek alternatif modeller üzerinde çalıştığı öğrenildi.
En düşük maaş artışları makası kapattı
2019’dan bu yana en düşük emekli aylığına yönelik yapılan kademeli artışlar, taban maaşı yükseltirken sistem içinde prim-maaş dengesine yönelik tartışmaları da artırdı. Düzenlemeler sonrası düşük prim ödeyen emeklilerin maaşları yukarı çekilirken, yüksek prim ödeyenlerin aylıkları taban seviyeye yakınsamaya başladı.
Her zam döneminden sonra en düşük emekli aylığı alan kişi sayısının artması da dikkat çekti. Son düzenleme ile en düşük emekli maaşının 20 bin liraya çıkarılmasının ardından bu kategoride yer alanların sayısının yaklaşık 5 milyona ulaştığı belirtiliyor. Bu sayı 2025 Temmuz döneminde 3,7 milyon seviyesindeydi.
AK Parti’de sistemin yeniden ele alınması gündemde
Türkiye Gazetesi'nden Yücel Kayaoğlu'nun haberine göre İktidar partisinde de sosyal güvenlik sisteminin bütüncül biçimde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine yönelik görüşler dile getiriliyor. AK Parti genel merkezinde ve ilgili bakanlıklarda, emekli aylık bağlama sistemi dahil olmak üzere tartışmalı alanlarda yeni adımlar atılması için değerlendirmeler yapılıyor.
AK Parti kurmayları, geçmişte en düşük emekli aylığının asgari ücretin 1,5 katı seviyesinde olduğunu, zaman içinde bu dengenin bozulduğunu belirtiyor. Parti kaynakları, emekliler arasında prim ödeme miktarına rağmen maaşların birbirine yaklaşmasının sahada yoğun şikâyete yol açtığını ifade ediyor.
Yapılan değerlendirmelerde, “Yüksek prim ödeyenlerle düşük prim ödeyenlerin aldığı maaş arasındaki fark giderek kapanıyor. Bu durum sürdürülebilir değil. Yeni formüller için etki analizleri yapılıyor” görüşü öne çıkıyor.
Bakanlık komisyonu revizyon hazırlığında
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan komisyonun, aylık bağlama oranları, prim gün sayısı ve kazanç düzeyi arasındaki ilişkiyi yeniden yapılandıracak seçenekler üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Amaç, sistemde prim ödeme süresi ve tutarı arttıkça maaşın da belirgin şekilde yükseldiği bir yapıyı güçlendirmek.
Komisyonun hazırlayacağı rapor doğrultusunda yasal düzenleme seçeneklerinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Temmuz için yeni düzenleme sinyali
AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş da en düşük emekli maaşının yeterli olmadığını belirterek, artışların enflasyon dengesi gözetilerek yapıldığını söyledi. Elitaş, emeklilerin geçim şartlarına ilişkin eleştirileri haklı bulduklarını ifade etti.
Elitaş, “En düşük emekli maaşının yeterli olduğunu söylemek mümkün değil. 20 bin lira ile geçinmek zor. Önemli olan artışların kalıcı ve sürdürülebilir olması. Devletin geliri artmadan kalıcı refah sağlanamaz” dedi.
Temmuz ayında emeklilere yönelik yeni bir düzenlemenin de gündeme gelebileceği belirtiliyor. Yapılacak çalışmanın, hem taban aylık uygulamasını hem de prim-temelli maaş farklarını birlikte ele alması bekleniyor.
