Milyonlarca çalışanın beklediği emeklilik süreci, SGK hizmet dökümünde yer alan hatalar nedeniyle olumsuz sonuçlanabiliyor. e-Devlet'te görünen toplam prim gün sayısına güvenerek emeklilik başvurusu yapanlar, SGK tarafından gerçekleştirilen incelemelerde geçersiz sayılan hizmetlerle karşılaşabiliyor. Bu durum, emeklilik şartlarının kaybedilmesine, bağlanan aylığın kesilmesine ve daha önce ödenen tutarların faiziyle geri istenmesine neden olabiliyor.
SGK Uzmanı Özgür Erdursun'un aktardığına göre, emeklilik başvurusundan önce e-Devlet üzerinden hizmet dökümünün ay ay incelenmesi büyük önem taşıyor. Kayıtlardaki usulsüzlükler ve hatalar, kişinin emeklilik koşullarını sağlayıp sağlamadığını doğrudan etkileyebiliyor.
Toplam prim gün sayısı tek başına yeterli değil
SGK sisteminde görünen toplam prim günü, emekli aylığının kesin olarak bağlanacağı anlamına gelmiyor. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında 4/A (SSK) ve 4/B (Bağ-Kur) statülerinden emeklilik başvurusu yapanların, geçerli hizmet sürelerini dikkatle kontrol etmesi gerekiyor.
Örneğin SSK'dan emekli olmak için 5.975 prim gününe ihtiyaç duyan bir kişinin hizmet dökümünde 6.000 gün görünse bile, 30 gününün geçersiz sayılması halinde geçerli prim günü 5.970'e geriliyor. Böylece kişi, gerekli prim şartını karşılayamamış oluyor.
Bu nedenle özellikle emeklilik için gereken gün sayırına yakın olan kişilerin, hizmet kayıtlarında olası iptalleri göz önünde bulundurması gerekiyor.
Hizmet Dökümündeki K, Ş ve S kodlarına dikkat
e-Devlet üzerinden alınan SGK tescil ve hizmet dökümlerinde bulunan harf kodları, sigortalılık kayıtlarının incelenmesi açısından önem taşıyor. İncelemeye alınan iş yerleriyle ilgili bu kodlar, bazı hizmetlerin geçersiz sayılmasına yol açabiliyor.
K (Kontrollü): İnceleme altında olan iş yerlerini gösteriyor.
Ş (Şüpheli): Sahte sigortalılık şüphesi taşıyan bildirimleri ifade ediyor.
S (Sahte): Fiilen çalışma olmadığı halde sigortalı gösterilen kayıtları temsil ediyor.
Fiili çalışmaya dayanmayan sigortalılık kayıtlarının tespit edilmesi halinde, aradan yıllar geçmiş olsa bile ilgili hizmetler iptal edilebiliyor. Bu durumda emeklilik hakkı yeniden değerlendirilebiliyor; bağlanan aylıkların ve karşılanan sağlık giderlerinin yasal faiziyle geri talep edilmesi söz konusu olabiliyor.
Çakışan prim günleri ve Bağ-Kur borçları riski artırıyor
Aynı ay içerisinde hem 4/A hem de 4/B kapsamında bildirimi bulunan ya da farklı iş yerlerinden toplamda 30 günü aşan prim bildirimi yapılan kişilerin hizmetleri, her durumda doğrudan toplanmıyor. İlgili mevzuat kapsamında uygulanan statü önceliğine göre yapılan değerlendirme sonucunda bazı günler geçerli kabul edilmeyebiliyor.
Geçersiz sayılan günler, kişinin toplam primini emeklilik için gereken sınırın altına düşürebiliyor. Böylece emeklilik başvurusu olumsuz sonuçlanabiliyor veya daha önce bağlanan aylıkla ilgili işlem yapılabiliyor.
Bağ-Kur borçları da emeklilik sürecinde dikkat edilmesi gereken konular arasında yer alıyor. e-Devlet üzerinden yer alan “Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” hizmeti aracılığıyla başvuru yapılması, emeklilik şartlarının kesin olarak sağlandığı anlamına gelmiyor. SGK müdürlüklerinin nihai incelemesinde ödenmemiş borç tespit edilmesi halinde başvuru reddedilebiliyor veya bağlanan aylık iptal edilebiliyor.
Emeklilik başvurusu öncesinde hangi kontroller yapılmalı?
Emeklilik başvurusu yapmadan veya işten ayrılmadan önce SGK hizmet dökümünün ayrıntılı şekilde incelenmesi, olası sorunların fark edilmesine yardımcı olabiliyor. Bu kapsamda şu kontrollerin yapılması öneriliyor:
Hizmetleri ay ay inceleyin: Prim günlerinde çakışma olup olmadığını kontrol edin. Hesaplamalarda bir yıl 360 gün, bir ay ise 30 gün esasını dikkate alın.
Harf kodlarını kontrol edin: Hizmet dökümünde K, Ş veya S kodlarının bulunup bulunmadığını inceleyin.
Prim gününü sınırda bırakmayın: İmkan varsa geçerli prim gününüzü gerekli şartın 5-10 gün üzerinde tutun.
Bağ-Kur borçlarını kontrol edin: Borçların ödendiğinden ve ödemenin sistemde göründüğünden emin olun. Ödeme dekontlarını saklayın.
Emeklilik başvurusundan önce yapılacak bu kontroller, hizmet dökümündeki olası sorunların fark edilmesini ve prim şartlarının doğru değerlendirilmesini sağlayabiliyor. Özellikle emeklilik için gereken prim gününe yakın olan kişilerin, yalnızca ekranda görünen toplam sayıya güvenmek yerine kayıtlarını ayrıntılı olarak incelemesi önem taşıyor.
