Gazze’de kalıcı barışın sağlanması amacıyla ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında kurulması planlanan Gazze Barış Kurulu için diplomatik süreç hız kazandı. Washington yönetimi şimdiye kadar 60 ülkeye resmi davet gönderirken, kurulun yapısı ve katılım şartları da netleşmeye başladı.
Barış Kurulu için 3 yıllık görev ve 1 milyar dolarlık katkı şartı
Trump yönetiminin üzerinde çalıştığı Gazze Barış Kurulu’nun yalnızca Gazze ile sınırlı kalmayacağı, çatışma bölgelerinde devreye girecek daha geniş ölçekli bir yapı olarak tasarlandığı belirtiliyor. Davet gönderilen ülkelerin üç yıl süreyle görev yapacağı, 1 milyar dolarlık katkı payını ödemeleri halinde ise kurula kalıcı üye olabilecekleri ifade ediliyor.
İsrail ve bölge ülkeleri kurulda yer alacak
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamaya göre İsrail, Gazze Barış Kurulu’nda yer almayı kabul etti. Kararın, bölgesel güvenlik ve diplomatik denge açısından önemli bir adım olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Azerbaycan da daveti kabul eden ülkeler arasında yer aldı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Bakü’nün uluslararası iş birliğine, barış ve istikrara aktif katkı sunmaya hazır olduğu vurgulandı.
Ermenistan ve Orta Avrupa’dan dikkat çeken katılım
Ermenistan Başbakanlık Sözcüsü Nazeli Bağdasaryan, Başbakan Nikol Paşinyan’ın Barış Kurulu davetini memnuniyetle kabul ettiğini açıkladı. Açıklamada, Ermenistan’ın barışın ilerletilmesine yönelik kararlılığının bir kez daha teyit edildiği ifade edildi.
Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto da devlet radyosu Kossuth Radio’ya yaptığı açıklamada, Başbakan Viktor Orban’ın davetten büyük onur duyduğunu ve Macaristan’ın kurulda yer alacağını söyledi.
Belarus, Arjantin ve Asya’dan destek
Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko, resmi Telegram kanalından yayımlanan görüntülerde Barış Kurulu belgesini imzalarken, girişimin Ukrayna’da barışa katkı sağlamasını umduğunu dile getirdi.
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei de daveti kabul ettiklerini duyurarak, kurulda yer almaktan onur duyduklarını belirtti. Arnavutluk, Vietnam ve Özbekistan da teklife olumlu yanıt veren ülkeler arasında yer aldı.
Birleşik Arap Emirlikleri Şeyhi Muhammed bin Zayid el Nahyan’ın da Barış Kurulu’na katılmayı kabul ettiği, BAE Dışişleri Bakanlığı tarafından duyuruldu. Açıklamada, Abu Dabi yönetiminin kurulun misyonuna aktif katkı sunmaya hazır olduğu vurgulandı. Fas ve Bahreyn de kurula katılım kararı aldı.
Fransa ve İskandinav ülkelerinden ret
Gazze Barış Kurulu’na davet edilen ülkeler arasında yer alan Fransa, teklifi reddeden ilk ülkelerden biri oldu. Bu kararın ardından ABD Başkanı Trump’ın Fransa’yı ek gümrük vergileriyle tehdit ettiği öne sürüldü.
Norveç Dışişleri Bakanı Andreas Motzfeldt Kravik, ülkesinin planın mevcut haliyle Barış Kurulu’na katılmayacağını açıkladı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da Davos’ta yaptığı açıklamada, mevcut şartlar nedeniyle İsveç’in kurula katılmayacağını duyurdu.
İngiltere temkinli, Türkiye inceleme sürecinde
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın, Rusya’ya da davet gönderilmiş olmasını endişe verici bulduğu ve bu nedenle anlaşmaya temkinli yaklaştığı aktarıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump ile yaptığı görüşmede Türkiye’nin Barış Kurulu’na davet edilmesinden dolayı teşekkür etti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise sürece ilişkin olarak, kurulun kuruluş şartlarının ve sözleşme metninin incelendiğini ve nihai kararın kısa sürede verileceğini söyledi.
Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, Türkiye adına Barış Kurulu’nda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın görev alacağını açıkladı.
Kararsız ülkeler listesi geniş
İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, ülkesinin henüz kurula katılıp katılmama konusunda karar vermediğini ve Avrupalı müttefiklerle istişarelerin sürdüğünü belirtti.
Davet gönderilen ülkeler arasında bulunan Rusya, Çin, Mısır, Hindistan ve Kazakistan da şu aşamada resmi bir karar açıklamadı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise taslak metnin diplomatlar tarafından incelendiğini, ancak Rusya ile aynı kurulda yer almayı hayal edemediğini ifade etti.
Kanada Başbakanı Mark Carney de metnin incelendiğini belirterek, kurula katılım olsa dahi 1 milyar dolarlık katkı payının ödenmeyeceğini açıkladı.
