Beslenme alışkanlıklarının sağlık üzerindeki etkisini inceleyen araştırmada, yalnızca tüketilen gıdaların değil, öğünlerin hangi saatlerde yapıldığının da önemli olabileceği ortaya konuldu. Bilim insanları, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması (NHANES) kapsamında 40 yaş ve üzerindeki 31 binden fazla kişinin beslenme alışkanlıkları ile sağlık kayıtlarını yaklaşık 10 yıl boyunca takip etti.
Çalışmada yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, vücut kitle indeksi ve kronik hastalıklar gibi faktörler de dikkate alındı. Elde edilen verilere göre, günün ilk öğününün daha geç saatlere bırakılması ölüm riskindeki artışla ilişkilendirildi.
İlk öğünü geç yiyenlerde risk arttı
Araştırmada, ilk kalorisini sabah 07.00-08.00 arasında alan kişilerle daha geç saatlerde ilk öğününü yapanlar karşılaştırıldı. İlk öğünün 08.00 sonrasına bırakılmasıyla erken ölüm riskinin yükseldiği görüldü. İlk öğünün daha ileri saatlere kayması durumunda risk yüzde 10 ile yüzde 19 arasında artarken, öğleden sonraya bırakılması halinde bu oran yüzde 29'a ulaştı.
İlk öğününü öğleden sonraya bırakan kişilerde kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin yüzde 46 daha yüksek olduğu belirlendi. Aynı gruptaki kişilerin ortalama yaşam süresinin yaklaşık 2,5 yıl daha kısa olduğu tespit edildi.
Son öğünün saati de önemli
Araştırmacılar, günün son öğününün yapıldığı saat ile ölüm riski arasındaki ilişkiyi de inceledi. En düşük ölüm riskinin, son öğününü yaklaşık 20.00'de yiyen kişilerde görüldüğü belirlendi.
Son öğününü 19.00'dan önce tamamlayanlarda ölüm riskinin yüzde 13, gece yarısından sonra yemek yiyenlerde ise yüzde 27 arttığı saptandı.
“Öğün saatleri vücut ritmi için kritik bir işaret”
Araştırmayı yürüten Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Dr. Zhilei Shan, geç saatlerde yemek yemenin vücudun biyolojik saati ve metabolizma üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirterek, “Öğün saatleri vücut ritmi için kritik bir işarettir. Geç kahvaltı veya geç akşam yemeği, glikoz ve yağ metabolizmasında bozulmalara yol açabilir” ifadelerinde bulundu.
Uzmanlar, araştırmanın gözlemsel verilere dayanması nedeniyle sonuçların tek başına kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığına dikkat çekti. Bu nedenle kişilerin yalnızca araştırma bulgularına dayanarak beslenme düzenlerinde köklü değişiklikler yapmaması ve doktor önerilerini dikkate alması gerektiği belirtildi.
