Çocuk sağlığını tehdit eden unsurlar üzerine yapılan çalışmalar, bu kez gıda alerjilerinin küresel boyutuna odaklandı. ABD merkezli prestijli bilimsel dergi JAMA Pediatrics'te yayımlanan dev araştırmaya göre, gıda alerjileri tek bir sebepten değil, genetik ve çevresel faktörlerin karmaşık birleşiminden kaynaklanıyor. Uzmanlar, özellikle modern yaşam alışkanlıklarının ve beslenme düzenindeki değişimlerin bu artışta rol oynadığını belirtiyor.
En Riskli Gıdalar: Süt, Yumurta ve Yer Fıstığı
Araştırma sonuçları, ebeveynlerin mutfakta en çok hangi ürünlere karşı dikkatli olması gerektiğini net bir şekilde ortaya koydu. Dünya genelindeki verilere göre çocuklarda en sık alerjik reaksiyona neden olan gıdalar şu şekilde listelendi:
-
İnek Sütü: Bebeklik döneminde en yaygın görülen alerjen.
-
Yumurta: Genellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkıyor.
-
Yer Fıstığı: Şiddetli ve kalıcı reaksiyon riski taşıyan başlıca besin.
-
Kabuklu Deniz Ürünleri: Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artan bir alerjen grubu.
Ana Risk Faktörleri ve Tetikleyiciler
Bilim insanları, bir çocuğun alerji geliştirme ihtimalini artıran temel unsurları saptadı. Erken dönemde görülen astım ve egzama (atopik dermatit), gıda alerjisi için en güçlü öncü işaretler olarak kabul ediliyor. Bunun yanı sıra ebeveynlerde alerji öyküsünün bulunması genetik yatkınlığı artırırken, gereksiz antibiyotik kullanımının da bağımsız bir risk faktörü olduğu vurgulanıyor.
Zayıf risk faktörleri arasında ise sezaryen doğum, ailenin ilk çocuğu olma durumu ve belirli genetik varyasyonlar gösteriliyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri de alerjen gıdaların çocuklara çok geç tanıtılmasının, korunmanın aksine riski artırabileceği yönünde oldu.
Uzman Önerisi: Erken ve Kontrollü Tanıştırma
Geleneksel inanışın aksine uzmanlar, bebeklerde katı gıdaya geçiş sürecinde alerjen olabilecek besinlerin kontrollü bir şekilde erken tanıtılmasını öneriyor. Bu yöntemin, bağışıklık sisteminin besinleri "tehdit" olarak algılamasını engelleyerek alerji riskini önemli ölçüde azalttığı belirtiliyor. Ancak bu sürecin mutlaka bir pediatri uzmanı veya alerji doktoru gözetiminde, küçük miktarlarla başlanarak yürütülmesi hayati önem taşıyor.
