İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi vizyonuyla hayata geçirilen “Dönüşüme Evde Başla” projesi kapsamında uygulanan bokaşi (bokashi) kompost çalışması kent genelinde yaygınlaşıyor.
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen uygulama ile organik atıkların evlerde değerlendirilmesi, sağlıklı toprakların korunması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Bu kapsamda Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde düzenlenen bokaşi kompost eğitimi ve set dağıtımı etkinliğinde, “İyi Tarım İzmir” uygulaması üzerinden başvuru yapan ve değerlendirme sonucunda uygun bulunan 105 vatandaşa daha kompost seti teslim edildi.
4 bin 556 bokaşi kompost seti dağıtıldı
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 2026 yılının ocak ayında başlatılan proje kapsamında bugüne kadar kentin farklı ilçelerinde toplam 128 bokaşi kompost eğitimi gerçekleştirildi.
Eğitimlerde katılımcılara evsel organik atıkların kaynağında ayrıştırılması, bokaşi yöntemiyle ön kompost üretimi ve elde edilen ürünün toprak verimliliğine katkısı hakkında uygulamalı bilgiler verildi
Yapılan çalışmalar sonucunda bugüne kadar 4 bin 556 bokaşi kompost seti İzmirli vatandaşlara ulaştırıldı.
Organik atıklar yeniden üretim döngüsüne katılıyor
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, ürettikleri kompostu kullanmak istemeyen vatandaşların kompost kovalarını teslim alarak yerine yeni kovalar veriyor.
Toplanan ön kompostlar ise Konak Kadifekale Mahalle Bostanı’nda toprağa kazandırılıyor. Böylece organik maddelerin yeniden üretim sürecine dahil edilmesi sağlanıyor.
Bokaşi kompost uygulamasına katılım nasıl sağlanıyor?
İzmirliler, bokaşi kompost seti almak için “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden başvuru yapabiliyor.
Projeye dahil olan gönüllü haneler, eğitim sürecinin ardından evsel organik atıklarını bokaşi kovalarında biriktirerek kompost sürecini tamamlıyor. Sürecin sonunda vatandaşlar, “İyi Tarım İzmir” uygulaması üzerinden “kovam dolu” bildirimi yaparak yeni kovalarını teslim alabiliyor.
Bokaşi kompostu nedir?
Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompostu; mutfaklardan çıkan meyve, sebze ve yemek artıkları ile çay ve kahve posası gibi organik atıkların kapalı kovalar içerisinde fermente edilmesini sağlayan çevreci bir yöntem olarak biliniyor.
Koku, sinek ve haşere oluşumunu azaltan sistemde, oksijenin sınırlı olduğu ortamda yararlı mikroorganizmalar sayesinde organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendiriliyor.
Apartman yaşamına da uygun olan uygulamada, süreç sonunda elde edilen fermente ürün toprağın yapısını iyileştiren ve besin değerini artıran bir toprak düzenleyici olarak kullanılabiliyor. Fermantasyon sırasında oluşan bokaşi sıvısı ise seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendirilebiliyor.
Bokaşi kovalarıyla dönüşüm süreci
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin dağıttığı bokaşi setlerinde atıkların küçük parçalara ayrılması, talaş ve seyreltilmiş konsantre ile birlikte kovaya eklenmesi gerekiyor.
Fermantasyon sürecinin sağlıklı ilerlemesi için atıkların havasız kalması, kapağın sıkıca kapatılması ve kovanın doğrudan güneş almayan bir yerde tutulması önem taşıyor.
Bokaşi alt suyunun 15-20 gün içinde gün aşırı alınabildiği, klorsuz suyla 1:100 oranında seyreltilerek bitkilere verilebildiği belirtiliyor.
Fermantasyon tamamlandıktan sonra en az 15 gün bekletilen posa, bahçe veya saksıda yaklaşık 30 santimetre derinliğe gömülerek kullanılabiliyor. İki ay sonra ise bitki dikimine uygun hale geliyor.
