Karaburun'da, Sakız Adası'nın karşısında bulunan eski Rum yerleşimi Sazak, 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesinin ardından boş kaldı. Mübadele öncesinde 120 hanenin bulunduğu köyde 100 Rum, 20 Türk ailenin yaşadığı biliniyor.
Mübadeleyle birlikte Sazak ve Parlak Mahallesi'nde yaşayan Rumlar, Yunanistan'a, Sakız ve Midilli adalarına göç etti. Köyün boş kalmasının ardından geride bırakılan eşyalar, evlerin kapı ve pencereleri, çatı kiremitleri ve bahçe çitleri yıllar içerisinde talan edildi.
Bugün ise Sazak'ta geçmişten geriye taş ev kalıntıları kaldı. Köy, sessiz görüntüsü ve manzarasıyla ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.
'Rumlar mübadeleyle yunanistan'a gitmiş'
Bugün Parlak Mahallesi'ne bağlı olan Sazak köyü hakkında bilgi veren Parlak Mahallesi Muhtarı Kadriye Gültekin, yerleşimin mübadele öncesindeki nüfus yapısını anlattı.
Gültekin, "Sazak eski bir Rum köyü. 1923 yılı mübadelesi öncesinde Rumlar ve Türkler, Sazak ve Parlak Mahallesi'nde birlikte yaşarlarmış.
Sazak'ta ağırlıklı Yunan nüfusu yaşıyormuş. Toplam 120 hanenin 100'ü Rum, 20'si Türklerden oluştuğu biliniyor. Parlak'ta da Türklerin ağırlıkta olduğu bir nüfus yaşarmış ancak 30 civarında Rumlara ait hanelerin olduğu da biliniyor. 1923'teki mübadeleden sonrasında Sazak ve Parlak'ta yaşayan Rumlar mübadeleyle Yunanistan'a, Sakız'a, Midilli'ye geçmiş" ifadelerini kullandı.
'Sazak'ın turizme kazandırılmasını isterim'
Sazak'ın mübadele sonrasında boş kaldığını belirten Gültekin, zaman içerisinde köydeki yapıların ve geride bırakılan mirasın zarar gördüğünü söyledi.
Son yıllarda Yunanistan'dan Sazak'a gelen ve eski evlerini bulan vatandaşların olduğunu dile getiren Gültekin, “Mübadele sonrasında Sazak boş kaldı. Yıllar içerisinde de korunmadığı için biraz talan edilmiş, defineciler gelmiş. Hayvanlar, keçi sürüleri geçmiş" dedi.
Sazak'ın Tabiat Varlıkları Koruma Müdürlüğü tarafından koruma altına alındığını söyleyen Gültekin, “Sazak'ın turizme kazandırılmasını isterim. Oldukça güzel bir yer. Tıpkı Fethiye'deki Kayaköy gibi burası da bir turizm alanı olarak değerlendirilirse bölgenin ekonomisine katkıda bulunur" diye konuştu.
