İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM), dijital arşiv sistemini yenileyerek kullanıcıların hizmetine sundu. İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) iş birliğiyle geliştirilen yeni yazılım sayesinde 300 bini aşkın tarihi belgeye daha hızlı ve kolay ulaşılabiliyor. Gazete, dergi, fotoğraf, harita ve çeşitli tarihi dokümanları bir araya getiren sistem, araştırmacılara ve kent tarihine ilgi duyanlara geniş bir kaynak sunuyor.
2004 yılında kurulan Türkiye’nin ilk kent arşivi ve müzesi APİKAM, teknolojik gelişmeler doğrultusunda dijital arşiv altyapısını yeniledi. Yeni sistemle birlikte belgelerin görüntülenmesi kolaylaştırılırken kelime bazlı arama ve haritalama gibi özellikler de kullanıma sunuldu. Uluslararası standartlara uygun hale getirilen dijital arşive dünyanın farklı noktalarından erişilebiliyor.
Arşivden yararlanmak isteyenlerin APİKAM’ın internet sitesine girerek aradıkları belgeyle ilgili anahtar kelimeleri yazmaları yeterli oluyor.
300 bini aşkın belge tek platformda
APİKAM Arşiv Sorumlusu Ece Aytekin, teknolojinin gelişmesiyle birlikte mevcut dijital arşiv sistemini yenileme ihtiyacı duyduklarını belirtti. Yeni yazılımla 300 bini aşkın belgenin sisteme aktarıldığını ifade eden Aytekin, sistemin sunduğu özelliklere ilişkin şu bilgileri verdi:
“Gelişen ve değişen teknolojik şartlarla birlikte dijital arşiv sistemimiz için yeni bir yazılıma ihtiyaç duyduk ve yeni dijital yazılımla sistemimizi devreye almış olduk. 300 bini aşkın belgemiz sisteme yüklendi. Sistemimiz belgeleri daha hızlı ve daha net görüntüleme, kelime bazlı arama, haritalama gibi özelliklere sahip. Yeni sistemle birlikte bir yerel yönetime bağlı en kapsamlı dijital arşiv oldu diyebiliriz”
Aytekin, farklı türlerdeki belgelerin dijital arşive eklenmesi için çalışmaların sürdüğünü de belirtti.
Altı farklı dilde erişim imkânı
APİKAM’ın dijital arşivinin yalnızca İzmir ve çevresine ait belgelerle sınırlı olmadığını belirten Aytekin, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve dünyanın çeşitli noktalarından bilgi ve belgelerin de sistemde yer aldığını söyledi.
Arşivin önemli koleksiyonlarından birini süreli yayınların oluşturduğunu aktaran Aytekin, İzmir Milli Kütüphane ile yapılan protokol kapsamında gazete ve dergilerin dijital arşivde önemli bir yer tuttuğunu ifade etti.
Meclis yayınları, kartografik belgeler, planlar, haritalar, krokiler, fotoğraflar, kartpostallar, şeriye sicilleri ve koleksiyon değeri taşıyan basılı materyaller de sistemde erişime açık bulunuyor. İZKA iş birliğiyle yenilenen dijital arşiv, altı farklı dilde hizmet verebiliyor.
Üniversite öğrencilerinin araştırmalarını kolaylaştırıyor
APİKAM’ın dijital arşivi, üniversite öğrencilerinin ders ve araştırma çalışmalarında da kullanılıyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencisi Kamile Sena Kaba, “Şehirdeki Etnografik Yapılara Giriş” dersi kapsamında İzmir’deki etnografik yapıları araştırdığını ve Kültürpark kapılarını incelediğini anlattı.
Dijital arşivdeki kaynaklara anahtar kelimelerle ulaşabilmenin araştırma sürecini kolaylaştırdığını belirten Kaba, sistemin sağladığı avantajları şu sözlerle anlattı:
“Anahtar kelimeyle belgelere direkt ulaşabilmek benim için çok iyi oldu. Dijital arşiv olmasaydı süreç benim için çok uğraş verici olurdu ve uzun süreli bir araştırma süresine ihtiyaç duyardım. Benim ödevimi yakın zamanda teslim etmem gerekiyor. Bu yüzden dijital arşiv sistemi işimi çok kolaylaştırdı. Sistemi kullanmak ve gazete, dergi gibi dokümanlara tek sitede ulaşabilmek çok kolay”
Anahtar kelimeyle kaynaklara hızlı ulaşım
Aynı bölümde öğrenim gören İrem Nur Yüksel de dersleri kapsamında literatür taraması yaptıklarını ve çok sayıda kaynağı incelemeleri gerektiğini belirtti. Dijital arşivin araştırma sürecinde zaman kazandırdığını ifade eden Yüksel, sistemin kullanım kolaylığına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Kitaplara bakarak araştırma yapması çok fazla vakit alıyor ve bulması çok zor. Burada anahtar kelime yazarak kaynakların arasından istediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum. Bu sayede hem vakitten tasarruf oldu hem de dersime adapte olabildim. Evdeki bilgisayarımızdan da arşive girebiliyoruz. Geçmiş ve gelecek arasında bağlantı kurmak açısından bu arşivle çok rahat bilgi alabiliriz”
