İzmir Ticaret Odası (İZTO) Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Kahraman, kentte inşaat sektörünün karşı karşıya olduğu bürokratik sorunlara dikkat çekti. Bazı ilçelerde yapı ruhsatı işlemlerinin bir yılı aştığını belirten Kahraman, tamamlanan projelerin yapı kullanma izin belgelerinde ve esaslı olmayan tadilat işlemlerinde de uzun bekleme süreleri yaşandığını ifade etti.
İnşaat sektörünün üretim yapmak ve istihdam sağlamak istediğini ancak uzayan işlemler nedeniyle zorlandığını dile getiren Kahraman, hakediş onaylarındaki gecikmelerin de firmaların finansman yükünü artırdığını söyledi. Kahraman, denetimlerin önemini vurgulayarak bürokratik süreçlerin gereksiz yere uzatılmaması gerektiğini belirtti.
“İtirazımız denetime değil”
İnşaat sektörünün mevzuata uygunluk ve yapı güvenliği konularında denetim yapılmasına karşı olmadığını belirten Kahraman, asıl sorunun işlemlerin uzun ve belirsiz hale gelmesi olduğunu söyledi.
Kahraman, yaşanan sorunları şu sözlerle anlattı:
"Bizim itirazımız mevzuata, denetime ya da kamu kurumlarının sorumluluklarına değildir. Elbette yapı güvenliği, şehircilik ilkeleri ve mevzuata uygunluk titizlikle denetlenmelidir. Ancak denetim yapmak ile işlemleri gereksiz yere uzatmak birbirinden farklıdır.
Bugün İzmir'de yatırımcılarımız ruhsat almak için aylarca bekliyor, bazı ilçelerde bu süre bir yılı aşıyor. Esaslı olmayan tadilat işlemleri dahi aylarca sonuçlandırılamıyor. İnşaatını tamamlayan firmalar yapı kullanma izin belgesi beklerken, yaptığı imalatların hak edişlerinin onaylanmasını bekleyen müteahhitlerimiz de ciddi ekonomik sıkıntılar yaşıyor. Evrakların kurumlar arasında dolaştığı, işlemlerin neden sonuçlandırılmadığının net biçimde açıklanamadığı ve yatırımcının ne zaman sonuç alacağını öngöremediği bir sistemle karşı karşıyayız."
Hakediş gecikmeleri firmaları zorluyor
İnşaat maliyetlerindeki artışın yanı sıra hakediş ödemelerine ilişkin onayların gecikmesinin de firmalar üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Kahraman, bu durumun nakit akışını ve yeni yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini kaydetti.
Sektör temsilcilerinin hem yeni yatırımlar için ruhsat beklediğini hem de tamamladıkları işlerin karşılığını alabilmek için onay süreçleriyle uğraştığını ifade eden Kahraman, şöyle konuştu:
"İnşaat sektöründe maliyetler her geçen gün artarken, firmalarımızın yaptığı imalatların hak edişlerini zamanında alamaması finansman yükünü daha da ağırlaştırıyor. İşini yapan, sahada üretimini gerçekleştiren ve yükümlülüklerini yerine getiren müteahhitlerimiz, hak edişlerinin onaylanması için uzun süre beklemek zorunda kalıyor.
Bir tarafta yatırım yapmak için ruhsat bekleyen, diğer tarafta yaptığı imalatın karşılığını alabilmek için hakediş onayı bekleyen bir sektör var. Üstelik tamamlanan projelerde yapı kullanma izin belgesi süreçleri de uzayabiliyor.
Bu gecikmeler firmalarımızın nakit akışını bozuyor, finansman maliyetlerini artırıyor, yeni yatırımları yavaşlatıyor ve istihdamı olumsuz etkiliyor. İşini zamanında yapan ve sorumluluklarını yerine getiren sektör temsilcilerinin, bürokratik gecikmeler nedeniyle mağdur edilmesi kabul edilemez" dedi.
Denetimlerin zamanında yapılması isteniyor
Kamu kurumlarının denetim sorumluluğunun önemine işaret eden Kahraman, mevzuata uygun yapılaşmanın sağlanmasıyla işlemlerin makul sürelerde tamamlanmasının birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Kahraman, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Hiç kimse denetimsiz bir yapılaşma istemiyor. Biz de güvenli, mevzuata uygun ve nitelikli yapılar üretmek istiyoruz. Ancak denetim gerekçesiyle işlemlerin belirsiz sürelerle uzaması doğru değildir. Mevzuata uygun başvuruların zamanında sonuçlandırılması, eksikliklerin açıkça bildirilmesi ve gerekli onayların makul sürelerde verilmesi gerekir.
Kamu kurumlarıyla sektör temsilcileri karşı karşıya gelmemeli. Tam tersine, kurumlarımızın tecrübesi ile sektörümüzün sahadaki bilgisi bir araya getirilerek sorunlara ortak çözümler üretilmelidir."
İzmir için çözüm önerilerini sıraladı
İzmir'de inşaat sektörünün önündeki engellerin kaldırılması için somut adımlar atılması gerektiğini belirten Kahraman, çözüm önerilerini de paylaştı.
Kahraman'ın önerileri arasında yapı ruhsatı başvurularında açık ve ölçülebilir işlem sürelerinin belirlenmesi, esaslı olmayan tadilat işlemlerinin sadeleştirilmesi ve gerekli şartları sağlayan tamamlanmış yapıların izin süreçlerinin hızlandırılması yer aldı.
Hakediş kontrollerinin belirli bir takvim çerçevesinde tamamlanmasını isteyen Kahraman, başvuruların hangi aşamada olduğunun izlenebildiği dijital sistemlerin güçlendirilmesi gerektiğini de ifade etti. Belediyeler, ilgili kamu kurumları ve sektör temsilcileri arasında koordinasyonun artırılmasının önemine dikkat çekti.
Kahraman ayrıca, İZTO başta olmak üzere ilgili kurumların ve sektör temsilcilerinin bir araya gelerek ilçelerde yaşanan sorunları somut veriler üzerinden değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
“Biz ayrıcalık değil, işleyen bir sistem istiyoruz”
İnşaat sektörünün yalnızca müteahhitlerden oluşmadığını, konut üretiminden kentsel dönüşüme, istihdamdan sanayiye ve finans sektörüne kadar geniş bir alanı etkilediğini vurgulayan Kahraman, yetkililere çağrısını şu sözlerle tamamladı:
"Biz ayrıcalık istemiyoruz. Mevzuata uygun çalışan, üretim yapan, istihdam sağlayan ve ülke ekonomisine katkıda bulunan sektörümüzün önündeki gereksiz engellerin kaldırılmasını istiyoruz.
İzmir gibi Türkiye ekonomisinin lokomotif şehirlerinden birinde ruhsat süreçlerinin bir yılı aşması, esaslı olmayan tadilatların aylarca sürmesi ve hakedişlerin onaylanmasında gecikmeler yaşanması hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir meseledir.
İnşaat sektörü yalnızca müteahhitlerden ibaret değildir. Konut üretiminden kentsel dönüşüme, istihdamdan sanayiye, esnaftan finans sektörüne kadar geniş bir ekonomik alanı etkilemektedir. Bu nedenle yaşanan sorunların çözümü yalnızca sektörümüz için değil, İzmir'in ekonomik gelişimi ve vatandaşlarımızın refahı açısından da büyük önem taşımaktadır.
İzmir'in kaybedecek zamanı yok. Bürokratik engeller azaltılmalı, işlemler hızlandırılmalı ve üretimin önündeki tıkanıklıklar giderilmelidir. Biz sorunları dile getirmekle yetinmiyor, çözümün de bir parçası olmak istiyoruz."
