EPDK’nın 16 Nisan 2026 tarihinde aldığı kararla jeotermal enerji santralleri için ayrılan 100 megavatlık çoklu kaynaklı hibrit santral başvurularının 30 Haziran mesai bitimine kadar alınmaya devam edeceği bildirildi. Toplamda 1.800 megavata ulaşan jeotermal kaynaklı elektrik kurulu gücünün yalnızca yüzde 5,5’ine karşılık gelen bu tahsisin yetersiz olduğu ifade edildi.
“Yüzde 20-25 öz tüketim” vurgusu
Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, jeotermalin yenilenebilir kaynaklar içinde baz yük özelliğine sahip tek kaynak olduğunu belirterek santrallerin yüksek kapasite faktörüne dikkat çekti.
Kındap, santrallerin kendi ihtiyaçları için önemli miktarda elektrik tükettiğini vurgulayarak şunları söyledi:
"2025 yılı sonu itibarıyla on yıllık YEKDEM sürelerini tamamlayarak sistemden çıkan jeotermal santrallerimizin kurulu gücü 620 Megavat seviyesinde gerçekleşti. 2026 yılı sonunda bu kurulu güç 833 Megavata yükselecek. Bu verilerin, 100 Megavatlık hibrit kapasite tahsisinin yetersizliğini göstermesi bakımından dikkat çekici olduğunu düşünmekteyiz. Santrallerimiz, ürettikleri enerjinin yüzde 20 ile yüzde 25’ini kendi enerji ihtiyaçlarını karşılamak için tüketiyor. Bu durumda yatırımcılarımıza, kurulu güçlerinin en az yüzde 20’si kadar hibrit santral tahsisi yapılmasını gerekli görmekteyiz"
“Kapasite faktörü adaletsizliği” eleştirisi
EPDK’nın başvurularda santrallerin kapasite faktörlerini dikkate alacağı ve en yüksek kapasite faktöründen başlayarak tahsis yapacağı hatırlatıldı.
Kındap ise farklı rezervuar alanlarına göre değişen üretim değerlerinin başvuru sürecinde adaletsizlik yaratabileceğini belirterek şöyle konuştu:
"Santrallerimiz farklı rezervuar alanlarında üretim yaptıkları için doğal olarak kapasite faktörü birbirinden farklılık gösteriyor. Bu durumda kurulu gücü ve doğal olarak öz tüketimi yüksek olmasına rağmen kapasite faktörü görece daha düşük bir santralin bu tahsisten yararlanması, 100 Megavatlık sınır da düşünüldüğünde imkansız hale gelecek"
Sektörün beklentisi: 360 megavat
Kındap, jeotermal santraller için azami 10 megavatlık kapasite sınırı bulunduğunu, 16 Nisan öncesi yapılan başvuruların da aynı kapsamda değerlendirileceğini hatırlattı.
Sektörün toplam kurulu gücün yüzde 20’sine karşılık gelen 360 megavatlık hibrit kapasite tahsisi beklediğini ifade eden Kındap, Türkiye’deki güneş ve rüzgar kurulu güçlerini de örnek gösterdi. Buna göre ülkede 27 bin megavata ulaşan güneş ve 16 bin megavata ulaşan rüzgar enerjisi kurulu gücü bulunduğu belirtildi.
Başvuru süreci ve teknik hesaplama
Hibrit santral başvurularına ilişkin takvim ve işleyiş de netleşti. Buna göre YEKDEM süresini tamamlamış her jeotermal santral için son 5 yıla ait üretim ve kurulu güç verileri esas alınarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak.
Başvurular en yüksek kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve toplam tahsis kapasitesine ulaşılana kadar dağıtım yapılacak.
İşletmedeki elektriksel kurulu gücü 3 megavat ve altında olan tesisler için işletmedeki kurulu güce kadar kapasite tahsisi yapılabilecek. 3 megavatın üzerindeki tesislerde ise bu miktar, kurulu gücün 3 megavatı aşan kısmının yüzde 25’inin söz konusu 3 megavata eklenmesiyle belirlenecek.
Bir jeotermal santral için tahsis edilebilecek kapasite ise en fazla 10 megavat olacak.
Ayrıca daha önce alınmış kapasitenin limitlerin üzerinde olması halinde başvurular iade edilecek, limitin altında kalması durumunda ise eksik miktar Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından tamamlanacak.
YEKDEM (YEKDEM) süresini tamamlayan santrallerin başvuruları bu kapsamda değerlendirilecek.
