Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alan kolon kanserinde erken tanının hayati önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Uzmanlar, hastalığın çoğu zaman erken evrede belirti vermeden ilerlediğini belirterek düzenli tarama ve kolonoskopi kontrollerinin önemine vurgu yapıyor.
Medicana International İzmir Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Uzm. Dr. Bülent Şengül, kolon kanserine karşı alınabilecek en etkili önlemlerden birinin düzenli kolonoskopi olduğunu belirterek, “Kolonoskopi kontrolleri sizlere kolon kansersiz bir yaşam sunabilir” dedi.
Kolon kanseri genç yaşlarda da görülüyor
Kolon kanserinin geçmişte daha çok ileri yaş hastalığı olarak bilindiğini ancak son yıllarda görülme yaşının giderek düştüğünü belirten Uzm. Dr. Bülent Şengül, kadın ve erkeklerde görülme sıklığının benzer olduğunu söyledi.
Uzm. Dr. Bülent Şengül, konuyla ilgili şu bilgileri paylaştı:
“Eskiden ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünde görülme yaşı son yıllarda giderek düşmekte ve genç yaş grubunda tanı konulan olgu sayısı giderek artmaktadır.”
Beslenme ve yaşam tarzının kolon kanseri riskini önemli ölçüde etkilediğini belirten Şengül, şu uyarılarda bulundu:
“Akdeniz tipi beslenme riski azaltır. Hayvansal yağ ve kırmızı etten zengin beslenmek, işlenmiş ve katkılı et ürünlerini fazlaca tüketmek riski artırır. Sigara ve alkol kullanımı riski artırır. Fazla kilolarınızdan kurtulmak riski azaltır. Düzenli egzersiz ve spor riski azaltır, hareketsiz yaşam tarzı riski artırır. Kolonoskopi ve gaitada gizli kan testi gibi tarama testleri hayati öneme sahiptir.”
45 yaşından sonra düzenli tarama önerisi
Kolon kanserinin çoğu zaman sinsi ilerlediğini belirten uzmanlar, şikâyet oluşmasını beklemeden tarama yaptırılması gerektiğini vurguluyor.
Düzenli kontrollerin önemine dikkat çeken Uzm. Dr. Bülent Şengül şu ifadeleri kullandı:
“45 yaş ve üzerindeki kişiler herhangi bir şikâyet ya da bulgu olmasını beklemeden kolonoskopi kontrolü yaptırmalıdırlar. Ailesinde kolon kanseri, meme kanseri, yumurtalık ve rahim kanseri öyküsü olan kişiler ise daha erken yaşlarda kolonoskopi kontrollerine başlamalıdırlar. Bu kanser gruplarında genetik yatkınlık önemli rol oynamaktadır. Kolon kanserlerinin büyük çoğunluğu polip denilen bağırsak içerisindeki et beni şeklindeki iyi huylu küçük lezyonların zamanla büyümesi ve ilerlemesi sonucu oluşmaktadır. Erken yaşlarda başlanan ve birkaç yıl aralarla düzenli olarak yaptırılan kolonoskopi kontrollerinde polip saptanırsa bu yapılar özel bir yöntemle kesilerek bağırsaktan uzaklaştırılmakta ve bu polipten yola çıkarak gelişebilecek bir kolon kanseri süreci daha başlamadan sona erdirilmektedir. Öte yandan bu hastalık genelde ilk zamanlarda sinsi seyredip geç evrelerde belirti vermeye başladığı için herhangi bir şikâyet olmaksızın yaptırılan kolonoskopi kontrolü hastalığın erken evrede saptanmasına olanak sağlayacağı için hayat kurtarıcı bir öneme sahiptir.”
Makattan kanama ihmal edilmemeli
Kolonoskopi gerektiren durumlara da değinen Uzm. Dr. Bülent Şengül, bazı belirtilerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Şengül, şu açıklamalarda bulundu:
“Ailesinde, birinci derece yakınlarında kolon kanseri ya da kolon polip öyküsü bulunanların, daha önce kendisinde kolon kanseri veya polip saptananlar, 10 yıldan uzun süredir iltihabi bağırsak hastalığı olanlar risk grubunda yer alıyor. Ayrıca karın ağrısı, kilo kaybı, bağırsak alışkanlığında değişiklik (normal seyrederken kabızlık ya da ishal gelişmesi), demir eksikliği anemisi, gaitada gizli kan testi pozitifliği, dışkıda taze kan görülmesi veya makattan kanama gibi belirtiler varlığında gecikmeden kolonoskopi yapılması öneriliyor. Kişinin kendisinde ya da yakınlarında meme, yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü bulunması da dikkate alınması gereken önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.”
Makattan kanamanın çoğu zaman hemoroid ile karıştırılarak önemsenmediğini belirten Şengül, tanı sürecinde gecikmenin ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Uzm. Dr. Bülent Şengül, “Bu yaklaşım, kolorektal kanser tanısında gecikmeye yol açabiliyor. Tanıdaki her gecikme, hastalığın ilerlemesine ve tedavi seçeneklerinin azalmasına neden olabilir. Daha önce hemoroid tanısı almış olsanız bile makattan kanama durumunda mutlaka bir uzmana başvurarak kolonoskopi kontrolü talep edin. Unutmayın; kolonoskopi yapılmadan geçen zaman aleyhinize işleyebilir ve tedavi şansınızı azaltabilir” dedi.
