İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkıları ve ev sahipliğinde, Folkart’ın yapımcılığında hazırlanan “ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi” sergisi, Nâzım Hikmet’in yaşamını, eserlerini ve kültürel mirasını farklı disiplinleri bir araya getiren kapsamlı bir anlatımla ziyaretçilere sunacak.
İzmir Enternasyonal Fuarı kapsamında açılacak sergi, yaklaşık 2 bin 125 metrekarelik alanda ve fuaye dâhil 15 salonda kurulacak. Sergide Türkiye ve yurt dışındaki kişi, kurum, arşiv ve koleksiyonlardan bir araya getirilen yüzlerce belge, el yazması, kişisel eşya ve görsel-işitsel kayıt yer alacak.
Nâzım Hikmet’in İzmir’le bağı
Küratörlüğünü Yüksek Mimar ve Nâzım Hikmet Araştırmacısı M. Melih Güneş’in, sergi tasarımını ise Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ömer Durmaz’ın üstlendiği sergi, klasik bir biyografi anlatısının ötesine geçiyor.
Serginin adı, Nâzım Hikmet’in 1962 yılında tamamladığı ve otobiyografik özellikler taşıyan “Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim” adlı romanı için ilk olarak düşündüğü “Romantika” isminden geliyor. Romanın İzmir’de başlayıp yine İzmir’de son bulması, sergiye de özel bir anlam kazandırıyor.
Nâzım Hikmet’in 1925’teki İzmir günleri, “Güneşi İçenlerin Türküsü” ve “Kuvâyi Milliye” ile kurduğu bağlar da serginin önemli anlatı eksenleri arasında bulunuyor.
Arşivlerden özel eserler
Rusya Devlet Edebiyat ve Sanat Arşivi, Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı, Moskova Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı ile Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi gibi kurumlar arşivlerini sergi için açtı.
Vera Tulyakova Hikmet’in arşivi ve koleksiyoner Gürkan Us’taki eserlerin yanı sıra Abidin Dino, Avni Arbaş, Doris Kahane, Natalya Gonçarova ve Jak İhmalyan’ın eserleri de sergide yer alacak.
Türk resim sanatının genç temsilcilerinden Sedat Girgin sergi için özel bir eser hazırlarken, Nâzım Hikmet’in kendi yaptığı bazı resimler de ziyaretçilerle buluşacak.
Tugay: İzmir mavisiyle özgürlük mavisi buluşuyor
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, sergiye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
“Tarihi boyunca pek çok ilke önderlik eden İzmir Enternasyonal Fuarı, 95’inci yıl gururunu yaşarken yine benzersiz bir organizasyona ev sahipliği yapıyor. Dünyanın dört yanında iz bırakan, edebiyata damga vuran büyük şairimiz, yazarımız Nâzım Hikmet adına Türkiye’nin en kapsamlı sergisini açmaktan mutluluk duyuyoruz. ‘Romantika: Bir Ömrün Seyrüseferi’ başlıklı sergi, İzmir mavisini Nâzım Hikmet’in özgürlük mavisiyle buluşturuyor. Büyük şairimizin yaşamına, sanatına ve günümüzdeki etkisine odaklanan sergi, bir bakıma İzmir’e geri dönüş hikâyesi, bizim için bu açıdan da çok önemli. Sergiye adını veren ‘Romantika’, Türkçede ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ adıyla basılan otobiyografik romanının ilk adı ve bu roman, yüz yıl kadar önce İzmir’de başlıyor. Böylece hikâye, yüz yıl sonra başladığı yere geri dönmüş oluyor.”
Başkan Cemil Tugay,
“Serginin yapımını üstlenen Folkart’a, emeği geçen tüm kurum ve kişilere, akademisyenlerimize, sanatçılarımıza ve organizasyon ekibine teşekkür ediyorum. Sergi çok değerli koleksiyonları, kurumları ve kişileri bir araya getiriyor. ‘Dörtnala gelip Uzak Asya’dan’ dizelerinde anlattığı Anadolu’dan dünyaya sesleniyor. Bu serginin tüm coğrafyalara ulaşmasını umut ediyorum çünkü onun edebiyatı yüzyılları ve sınırları aştı, tüm dünyayı etkilemeye devam ediyor. Nâzım Hikmet, ‘Çok yorgunum, beni bekleme kaptan’ diyordu ama biz okurları o ‘çınarlı, kubbeli, mavi liman’da şairi beklemeye devam ediyoruz. Herkesi, 15 Ocak 2027 akşamına kadar açık olacak sergimize, Kültürpark Atlas Pavyonu’na bekliyoruz” diye konuştu.
Sancak: İzmir’de açılan bir kapı
Folkart Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Sancak, kültür ve sanatın kentlerin hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, serginin genç kuşaklarla buluşmasının önemine dikkat çekti.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay başta olmak üzere serginin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür eden Sancak, şöyle konuştu:
“Bir kentin kimliği yalnızca binalarıyla, yollarıyla ve meydanlarıyla oluşmuyor. Kentleri kalıcı kılan; hafızaları, sanatçıları, edebiyatçıları ve hikâyeleridir. Sanatı geniş kitlelerle buluşturmayı, önemli kültürel mirasları görünür kılmayı ve özellikle genç kuşakların bu mirasla doğrudan ilişki kurmasını çok önemsiyoruz.”
Sancak sözlerine şöyle devam etti:
“Romantika, Nâzım Hikmet’in son otobiyografik romanı ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ için ilk seçtiği isim. Bu ismin İzmir’de açılan bir Nâzım Hikmet sergisi için çok özel bir anlamı var. Çünkü roman İzmir’de, bir kulübede başlıyor. Nâzım Hikmet bizi yaklaşık yüz yıl önceki İzmir’e götürüyor; ardından o küçük kulübeden geriye doğru açılan hatıralarla koca bir ömrün içine giriyoruz. Yani İzmir’de açılan bir kapıdan, şairin bütün ömrüne doğru yolculuğa çıkıyoruz. Folkart olarak İzmir Enternasyonal Fuarı’nın çatısı altında onun böylesine değerli bir kültür mirasını İzmir’de yeniden görünür kılmaktan, genç kuşaklarla buluşturmaktan, kentimizin ve Türkiye’nin kültürel hafızasına kalıcı bir notla birlikte önemli bir katkı sunmaktan büyük mutluluk ve gurur duyuyoruz.”
“Yaşamaya devam eden bir ömür”
Serginin küratörü M. Melih Güneş ise “Romantika”nın yalnızca tarihler ve olaylar üzerinden oluşturulmuş bir yaşam öyküsü olmadığını belirtti.
Güneş, sergide farklı arşivlerden gelen belgeler, kişisel eşyalar, el yazmaları, mektuplar ve sanat eserleriyle daha katmanlı bir Nâzım Hikmet anlatısı kurulduğunu ifade ederek şunları söyledi:
“Bu sergide Nâzım Hikmet’in hayatını tarihler ve olaylar üzerinden eksiksiz bir kronoloji içinde anlatma iddiasında değiliz. Farklı koleksiyonlardan, oğlu Mehmet Hikmet’in Fransa’daki evinden ve Moskova’da yaşadığı evden gelen belgeler, kişisel eşyalar, el yazmaları, mektuplar ve sanat eserleri bize çok daha katmanlı bir Nâzım Hikmet anlatısı kurma imkânı veriyor. Her belge yalnızca bir yaşamın değil, bir düşüncenin, bir edebiyatın ve bir dönemin tanıklığını taşıyor. ‘Romantika / Bir Ömrün Seyrüseferi’ ile ölümle tamamlanmış bir hayatı değil; eserleri, kitapları ve kültürel mirasıyla bugün de yaşamaya devam eden bir ömrü anlatıyoruz.”
“ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi”, 5 Eylül’den itibaren 95. İzmir Enternasyonal Fuarı kapsamında Kültürpark Atlas Pavyonu’nda ziyaret edilebilecek. Sergi, 15 Ocak 2027’ye kadar açık kalacak.
