Yapay zekâ, biyoteknoloji ve dijitalleşme sağlık sektöründe yalnızca hizmet sunumunu değil, mesleklerin geleceğini de yeniden şekillendiriyor. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, sağlık alanında mezun olacak öğrencileri disiplinler arası yeni bir kariyer döneminin beklediğini belirterek, dijital yetkinliklerin geleceğin sağlık profesyonelleri için vazgeçilmez hale geldiğini söyledi.
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, sağlık alanında yaşanan teknolojik dönüşümün meslekleri de değiştirdiğini belirterek, yapay zekâ, biyoteknoloji ve dijitalleşmenin etkisiyle yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıktığını ifade etti.
"Yeni kariyer dönemi başladı"
Sağlık alanında eğitim gören öğrencilerin artık farklı disiplinleri bir araya getiren yeni bir kariyer süreciyle karşı karşıya olduğunu dile getiren Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, "Yapay zekânın, biyoteknolojinin ve dijitalleşmenin merkezde olduğu disiplinler arası yeni bir kariyer dönemi başladı. Geleneksel sağlık rollerinin yerini alan veya onları dönüştüren yepyeni uzmanlık alanları ortaya çıkıyor." dedi.
Ertekin'e göre önümüzdeki yıllarda öne çıkacak meslekler arasında dijital sağlık ve yapay zekâ odaklı uzmanlıklar ilk sıralarda yer alacak. Hastanelerde teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte yazılım ve veri analitiği bilgisine sahip sağlık çalışanlarına duyulan ihtiyaç artarken; Sağlık Yapay Zekâ Uzmanı, Sağlık Bilişimi ve Veri Analisti ile Uzaktan Sağlık (Tele-Sağlık) Koordinatörü gibi yeni roller önem kazanacak.
Kişiselleştirilmiş tıp yeni uzmanlıkları beraberinde getiriyor
Sağlık alanındaki dönüşümün yalnızca dijital sistemlerle sınırlı olmadığını belirten Ertekin, kişiye özel tedavi anlayışının yaygınlaşmasıyla ileri genetik ve kişiselleştirilmiş tıp alanlarında da yeni kariyer fırsatlarının oluştuğunu söyledi.
Bu kapsamda Genetik Danışman, Kişiselleştirilmiş İlaç (Farmakogenomik) Uzmanı ile Rejeneratif Tıp ve Kök Hücre Araştırmacılığı gibi alanların ön plana çıkacağına dikkat çekildi.
Robotik teknolojilerin sağlık sistemine daha fazla entegre olmasıyla birlikte Robotik Cerrahi ve Ameliyat Asistanlığı ile Biyomekanik ve Protez Teknisyenliği gibi teknik uzmanlıkların da önem kazanacağı ifade edildi.
Sağlıklı yaş alma danışmanlığı yükselişte
Dünya genelinde yaşlanan nüfusun sağlık hizmetlerinde yeni ihtiyaçlar oluşturduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ertekin, yaşam kalitesine odaklanan mesleklerin de giderek daha fazla ilgi gördüğünü söyledi.
"Sağlıklı yaş alma (Uzun Ömür - Longevity) Danışmanı, Ergoterapist (İş ve Uğraşı Terapisti) ve Dijital Rehabilitasyon Danışmanı" gibi alanların bu kapsamda öne çıktığını belirten Ertekin, sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği ve küresel krizlere hazırlık sürecinin de yeni yönetsel görevler oluşturduğunu ifade etti.
Yeşil Hastane ve Sağlık Sürdürülebilirlik Yöneticiliği ile Epidemiyoloji ve Sağlık Güvenliği Uzmanlığı gibi görevlerin önem kazanacağını belirten Ertekin, "Sağlık alanında okuyorsanız veya yeni mezunsanız, diplomanızın yanına veri analizi, temel yapay zeka okuryazarlığı ve dijital sağlık teknolojileri yönetimi eklemeniz önümüzdeki yıllarda sizi sektörün en çok aranan profesyonellerinden biri yapacaktır." ifadelerini kullandı.
Dijital sağlık eğitimi uygulamalı olarak veriliyor
Üsküdar Üniversitesinde dijital dönüşümün eğitim programlarına entegre edildiğini belirten Prof. Dr. Ertekin, öğrencilerin yalnızca teorik bilgiyle değil uygulamalı eğitimlerle de desteklendiğini söyledi.
"Üniversitemizde dijital sağlık takibi, klinik karar destek sistemleri ve yapay zekâ uygulamaları yalnızca teorik olarak anlatılmıyor; öğrenciler bunları uygulamalı biçimde öğreniyor. Tıp Fakültemizde 'Sağlıkta İnovasyon için Yapay Zekâ ve Veri Bilimi' dersleri veriliyor. Sağlık sistemlerinin dijitalleşmesine paralel olarak, Sağlık Bilimleri Fakültesi bünyesinde öğrencilerin klinik becerileri dijital vizyonla harmanlanıyor. Akademik Odaklı yaklaşımla öğrenciler, uzaktan hasta takibi teknolojileri, tele-sağlık protokolleri ve hasta bakım süreçlerinde yapay zekânın rolü üzerine eğitiliyor. Sektörel Etkinlikler ve 'Dijital Sağlık Sisteminde Hemşireliğin Güçlendirilmesi' gibi sempozyumlarla öğrencileri yapay zekâ destekli sağlık hizmetleri ve yenilikçi yaklaşımlar konusunda uzmanlarla bir araya getirerek güncel tutuyoruz."
Lisansüstünde sağlık bilişimine yatırım
Sağlık bilişimi alanında lisansüstü eğitim olanaklarının da geliştirildiğini aktaran Ertekin, Sağlık Yönetimi, Hemşirelik ve Mühendislik mezunlarına yönelik Sağlık Bilişimi Yüksek Lisans Programı'nın yürütüldüğünü söyledi.
Program kapsamında Klinik Bilgi Sistemleri, Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri ile veri ve sinyal işleme konularının ele alındığını belirten Ertekin, giyilebilir medikal cihazlar ile web ve mobil tabanlı uygulamalardan elde edilen verilerin klinik karar süreçlerine katkısının da eğitim programında işlendiğini ifade etti.
NPİSTANBUL Hastanesi altyapısının öğrencilere önemli uygulama imkânı sunduğunu belirten Ertekin, "Öğrencilerimiz yalnızca teoriyi öğrenmiyor. Beyin haritalama sistemleri, nöromodülasyon uygulamaları ve derin öğrenme tabanlı laboratuvar yazılımlarını doğrudan kullanarak dijital sağlık uygulamalarını sahada deneyimleme fırsatı buluyor." dedi.
"Teknoloji empatiyi ortadan kaldırmayacak"
Yapay zekânın sağlıkta insan faktörünü ortadan kaldıracağı yönündeki görüşlere katılmadığını belirten Prof. Dr. Ertekin, teknolojinin sağlık çalışanlarının yerini almak yerine onları destekleyeceğini vurguladı.
"Yapay zekâ ve dijital sistemler insanı veri noktalarına dönüştürmek için değil; şefkati, empatiyi ve kişiselleştirilmiş sağlık hizmetlerini güçlendirmek için kullanılmalıdır. Teknoloji teşhis ve veri analizinde büyük kolaylık sağlarken, tedavide güven ilişkisi, psikolojik destek ve insani dokunuş her zaman sağlık çalışanlarının sorumluluğunda olacaktır. Makine ile insan birbirinin alternatifi değil; birbirini tamamlayan iki unsurdur. Sağlıkta sürdürülebilir başarı ancak bu denge kurulursa mümkündür."
"Yapay zekâ hemşireleri işsiz bırakmayacak"
Yapay zekânın sağlık çalışanlarını işsiz bırakacağı yönündeki tartışmaların gerçeği yansıtmadığını ifade eden Prof. Dr. Ertekin, "Yapay zekâ insanları işlerinden etmeyecek; iş yapış biçimlerini değiştirecek. Rutin işleri otomatikleştirerek sağlık çalışanlarının klinik karar verme, kişiselleştirilmiş tedavi ve hasta iletişimine daha fazla zaman ayırmasını sağlayacak." dedi.
Hemşirelik mesleğinin dönüşeceğini ancak ortadan kalkmayacağını vurgulayan Ertekin, "Hemşirelik hiçbir zaman ortadan kalkmayacak. Tam tersine hemşireler veri yorumlayan, uzaktan hasta takibini yöneten, erken uyarı sistemlerini kullanan ve dijital koordinasyonu sağlayan profesyonellere dönüşecek." diye konuştu.
Ertekin ayrıca yapay zekâ sistemlerinin sepsis, ani kalp durması ve düşme risklerini saatler öncesinden tespit edebildiğini, ilaç uygulamalarında barkod ve kamera sistemleri sayesinde hata oranlarının önemli ölçüde azaltılabildiğini kaydetti.
Giyilebilir teknolojiler eğitim programlarının parçası
Akıllı saatler, glikoz sensörleri ve benzeri giyilebilir teknolojilerin sağlık eğitiminde aktif olarak kullanıldığını belirten Ertekin, öğrencilerin yalnızca cihaz kullanımını değil, sensörlerden gelen verilerin analizini, hasta takibini, veri güvenliğini ve uzaktan sağlık hizmetlerinin hukuki boyutlarını da uygulamalı şekilde öğrendiğini söyledi.
Sağlık Yönetimi öğrencilerinin ise büyük veri, sağlık bilgi sistemleri, yapay zekâ destekli süreç yönetimi ve sağlık politikaları üzerine eğitim aldığını ifade etti.
Fizyoterapiden odyolojiye kadar dijital dönüşüm
Yapay zekânın etkisinin yalnızca hekimlik ve hemşirelikle sınırlı kalmayacağını vurgulayan Prof. Dr. Ertekin, fizyoterapide yapay zekâ destekli hareket analizleri, robotik rehabilitasyon sistemleri ve telerehabilitasyon uygulamalarının yaygınlaştığını belirtti.
Odyolojide akıllı işitme cihazlarının çevresel koşulları analiz ederek sesi optimize ettiğini, dil ve konuşma terapisinde ise ses analizi yapan yapay zekâ sistemlerinin kekemelikten afaziye kadar birçok alanda terapistlere destek sunduğunu ifade eden Ertekin, çocuklarda konuşma bozukluklarına yönelik oyunlaştırılmış yapay zekâ uygulamalarının da eğitim süreçlerini hızlandırdığını söyledi.
Sanal hastalarla eğitim modeli
Üsküdar Üniversitesinde öğrencilerin yapay zekâ destekli simülasyon laboratuvarlarında eğitim aldığını belirten Prof. Dr. Ertekin, dijital altyapının mesleki gelişime önemli katkı sunduğunu ifade etti.
"Öğrencilerimiz dijital ikiz laboratuvarlarında gerçek hastalarla karşılaşmadan önce yapay zekâ destekli sanal hasta senaryoları üzerinde çalışıyor. Klinik karar destek sistemlerinin nasıl çalıştığını deneyimleyerek öğreniyorlar. Eğitimin son aşamasında ise dijital altyapısı güçlü hastanelerde yaptıkları stajlarla teoriyi pratiğe dönüştürüyorlar. Geleceğin sağlık profesyonellerini yalnızca bugünün değil, yarının sağlık sistemine hazırlıyoruz."
