Bir çay kaşığının 15’te biri: Sam Altman’a göre yapay zekânın ortalama bir cevaba harcadığı su miktarı bu kadar. Altman’ın açıklamasına göre OpenAI’ın geliştirdiği ChatGPT’ye günde 1 milyar mesaj gönderiliyor. Üstelik bu sayı yalnızca tek bir yapay zekâ modeline ait; Gemini, DeepSeek, Claude ve diğerleri buna dahil değil.
Her ne kadar Sam Altman su tüketimine dair bazı veriler paylaşsa da bu rakamları doğrulayan bağımsız ve net veriler henüz bulunmamaktadır. Uzmanlara göre Altman’ın verdiği değerler muhtemelen GPT-3 gibi daha küçük yapay zekâ modellerini kapsamaktadır. Ortalama bir dil modeline 10 ila 50 soru sorulduğunda yaklaşık 500 mililitre su harcandığı tahmin edilmektedir.
Yapay zekânın çok fazla su kullandığı açıktır. Peki, neden bu kadar su tüketilmektedir? Bu “akıllı” cevapları veren algoritmalar, önceden sunuculara yüklenmiş çok büyük veri kümelerini tarayarak yanıt üretir. Sunucu, kullanıcıdan gelen isteği alır; işler ve yanıtı gönderir. Temelde sıradan bir bilgisayar gibi çalışır; ancak çok daha güçlüdür, aynı anda trilyonlarca veriyi işleyebilir ve 7/24 çalışır.
Sunucuların aşırı ısınmaması ve verilerin zarar görmemesi için sürekli soğutulmaları gerekir. Veri merkezleri çoğu zaman fanlarla soğutulur; ancak yapay zekâ sistemleri yüksek işlem gücü nedeniyle çok daha fazla ısınır. Bu nedenle, çiplerin zarar görmemesi için suyla soğutma sistemleri kullanılır. Soğutma işleminde kullanılan suyun, sunuculara zarar vermemesi için bakteri ve zararlı maddelerden arındırılmış olması gerekir. Bu su, genellikle içme suyu kalitesindedir ve ilgili şirketlerden temin edilir.
Sistem içinde dolaşan su, ısıyı absorbe eder. Ancak tuz ve minerallerin birikmesi nedeniyle suyun sürekli devir daim edilmesi her zaman mümkün olmaz. Bu yüzden su, fanlar yardımıyla buharlaştırılarak sistemden uzaklaştırılır. Sorun da burada ortaya çıkar: Buharlaşan içme suyu doğaya karışır; su tamamen yok olmaz ancak yeniden içilebilir hâle gelmesi mümkün değildir. Böylece kullanılabilir içme suyu miktarı azalmış olur.
Emine İrem Aslan 11/C
