İnternette yer alan bilimsel dayanağı bulunmayan önerilere yönelmek, uygun olmayan tedavilerde ısrar etmek ve erkek faktörünü göz ardı etmek, çiftlerin tedavi sürecinde zaman kaybetmesine neden olabiliyor.
Özellikle 35 yaş sonrasında zaman faktörünün daha fazla önem kazandığına dikkat çeken Erdem Hastanesi Çakmak şubesinden Kadın Hastalıkları ve Doğum, Tüp Bebek Hekimi Op. Dr. Zarife Kerimova, tüp bebek tedavisi sürecinde dikkat edilmesi gereken 5 noktayı sıraladı.
35 yaş sonrasında beklemeyin
Kadınlarda yaş ilerledikçe yumurta rezervi ve yumurta kalitesinde düşüş görülebiliyor. 35 yaşın üzerindeki kadınlarda 6 aylık korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması halinde daha fazla beklemek doğru olmayabiliyor.
Ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan, şiddetli endometriozis (çikolata kisti) yaşayan veya yumurtalıkları etkileyebilecek cerrahi operasyon geçiren kadınların ise daha genç yaşlarda da üreme sağlığı uzmanına başvurması önem taşıyor.
Bilimsel olmayan önerilerden uzak durun
Bitkisel kürler, alternatif tıp uygulamaları ve “stres yapmazsan kendiliğinden olur” gibi bilimsel temeli bulunmayan öneriler, doğru tedaviye ulaşma sürecini geciktirebiliyor.
Her çiftin üreme sağlığı profilinin farklı olduğuna dikkat çekilirken, kulaktan dolma bilgiler yerine tıbbi değerlendirmeye başvurulması gerektiği belirtiliyor.
Erkek faktörü göz ardı edilmemeli
İnfertilite değerlendirmesinin yalnızca kadın üzerinden yürütülmemesi gerekiyor. Baba adayının da kapsamlı şekilde değerlendirilmesi, tedavinin doğru planlanması açısından önem taşıyor.
Sperm sayısı, hareketliliği, kalitesi ve morfolojisindeki sorunların gözden kaçması tanı sürecini geciktirebilirken, tekrarlayan başarısızlıklara da yol açabiliyor. Bu nedenle kapsamlı sperm analizi ve gerekli durumlarda ürolojik değerlendirme önem taşıyor.
Sonuç vermeyen yöntemlerde ısrar etmeyin
Aşılama (IUI) ve basit yumurta takibi her hasta grubu için uygun olmayabiliyor. İleri yaş, düşük yumurtalık rezervi veya şiddetli erkek faktörü bulunan vakalarda bu yöntemlerin uzun süre sürdürülmesi zaman kaybına neden olabiliyor.
Özellikle üç başarısız aşılama denemesinin ardından aynı yönteme devam etmek yerine tüp bebek tedavisine geçilmesi tavsiye ediliyor.
Başarısız denemelerin ardından plan yeniden değerlendirilmeli
Tüp bebek tedavisinin kişiye özel planlanması gerektiği belirtiliyor. Başarısız bir denemenin ardından aynı tedavinin doğrudan tekrarlanması yerine embriyo kalitesi, rahim zarının (endometrium) tutunmaya uygunluğu, kullanılan ilaç dozları, sperm DNA hasarı ve bağışıklık sistemi faktörlerinin yeniden değerlendirilmesi öneriliyor.
Elde edilen bulgulara göre tedavi şeması güncellenebilir. Gerekli durumlarda farklı laboratuvar teknikleri veya genetik tarama yöntemleri (PGT) de tedavi sürecine dahil edilebilir.
