Tüp bebek tedavisinde internette yer alan bilimsel dayanağı olmayan önerilere yönelmek, uygun olmayan tedavi yöntemlerinde ısrar etmek ve erkek faktörünü göz ardı etmek, çiftlerin tedavi sürecinde zaman kaybetmesine neden olabiliyor. Özellikle 35 yaş sonrasında zamanın daha kritik hale geldiğini belirten Erdem Hastanesi Çakmak şubesinden Kadın Hastalıkları ve Doğum, Tüp Bebek Hekimi Op. Dr. Zarife Kerimova, tedavi sürecinde dikkat edilmesi gereken 5 noktaya dikkat çekiyor.
Her çiftin üreme sağlığı açısından farklı özelliklere sahip olduğunu ifade eden Op. Dr. Zarife Kerimova, tüp bebek tedavisinin doğru zamanda, doğru yöntemle ve kişiye özel şekilde planlanmasının önem taşıdığını belirtiyor. Kerimova, bilimsel temeli olmayan uygulamalardan başarısız tedavilerin tekrarlanmasına kadar birçok durumun tedavi sürecini uzatabileceğini söylüyor.
35 yaş sonrasında zaman kaybetmeyin
Kadınlarda yaş ilerledikçe yumurta rezervi ve yumurta kalitesi azalabiliyor. Özellikle 35 yaşın üzerindeki kadınlarda 6 aylık korunmasız ilişkiye rağmen gebelik gerçekleşmemesi durumunda daha fazla beklenmemesi gerektiği belirtiliyor.
Ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan, şiddetli endometriozis (çikolata kisti) yaşayan ya da yumurtalıkları etkileyebilecek cerrahi operasyon geçiren kadınların da yaşları genç olsa dahi üreme sağlığı uzmanına başvurması önem taşıyor.
Bilimsel dayanağı olmayan yöntemlerden uzak durun
Bitkisel kürler, alternatif tıp uygulamaları ve “stres yapmazsan kendiliğinden olur” gibi bilimsel temeli bulunmayan öneriler, çiftlerin doğru tedaviye ulaşmasını geciktirebiliyor. Üreme sağlığı açısından her çiftin farklı bir profile sahip olması nedeniyle kulaktan dolma bilgiler yerine tıbbi değerlendirmeye başvurulması gerekiyor.
Erkek faktörü de değerlendirilmelidir
İnfertilite değerlendirmesinin yalnızca kadın üzerinden yürütülmemesi gerekiyor. Baba adayının da kapsamlı biçimde değerlendirilmesi önem taşıyor.
Sperm sayısı, hareketliliği, kalitesi veya morfolojisindeki sorunların gözden kaçması hem tanının gecikmesine hem de tekrarlayan başarısızlıklara yol açabiliyor. Bu nedenle kapsamlı sperm analizi ve gerekli görülen durumlarda ürolojik değerlendirme, tedavinin doğru şekilde planlanmasında önem taşıyor.
Sonuç vermeyen tedavilerde ısrar etmeyin
Aşılama (IUI) ve basit yumurta takibi her hasta için uygun olmayabiliyor. İleri yaş, düşük yumurtalık rezervi veya şiddetli erkek faktörü bulunan vakalarda bu yöntemlerin uzun süre sürdürülmesi zaman kaybına neden olabiliyor.
Özellikle üç başarısız aşılama denemesinin ardından aynı yönteme devam etmek yerine tüp bebek tedavisine geçilmesi tavsiye ediliyor.
Başarısız denemelerin ardından tedavi yeniden değerlendirilmeli
Tüp bebek tedavisinin kişiye özel olarak planlanması gerektiği belirtiliyor. Başarısız bir denemenin ardından aynı tedaviyi doğrudan tekrarlamak yerine embriyo kalitesi, rahim zarının (endometrium) tutunmaya uygunluğu, kullanılan ilaç dozları, sperm DNA hasarı ve bağışıklık sistemi faktörlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekiyor.
Elde edilen sonuçlara göre tedavi şeması güncellenebilir. Gerekli görülen durumlarda farklı laboratuvar teknikleri veya genetik tarama yöntemleri (PGT) de tedavi sürecine dahil edilebilir.
