Alzheimer hastalığında erken müdahalenin önemine dikkat çeken Nöroloji Uzmanı Dr. Adem Akkurt, transkraniyal puls stimülasyonu (TPS) tedavisinin hafif ve orta evredeki hastalarda olumlu sonuçlar verebildiğini belirtti. Akkurt, ses dalgalarıyla beyin hücrelerinin uyarılmasını sağlayan yöntemin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı amaçladığını söyledi.
TPS yöntemi beyin hücrelerini uyarıyor
Medicana International Samsun Hastanesi Nöroloji Kliniğinden Uzm. Dr. Adem Akkurt, Alzheimer hastalığında kullanılan TPS tedavisi hakkında bilgi verdi. Türkiye'de yalnızca 5 merkezde bulunan cihazla ameliyatsız uygulama yaptıklarını belirten Akkurt, yöntemin özellikle hafif ve orta evredeki hastalarda hafıza kaybını yavaşlatmak ve günlük yaşam becerilerini korumak amacıyla kullanıldığını ifade etti.
Tedavinin çalışma prensibini anlatan Akkurt, şu ifadeleri kullandı:
"Transkraniyal puls stimülasyonu (TPS), beynin hasar görmüş veya işlevi zayıflamış bölgelerine odaklanmış ses dalgaları göndererek sinir hücrelerini canlandırmak ve doğal hücre onarımını tetiklemek amacıyla uyguladığımız bir tedavi. Hafif ve orta evre Alzheimer hastalarında hafıza kaybını yavaşlatmak ve günlük yaşam becerilerini korumak amaçlanıyor; ilk hedefimiz bu. Bunun yanı sıra beyin ağlarını mekanik olarak uyararak sadece Alzheimer'da değil, Parkinson hastalığında da hücre uyarısını tetikleyerek iyileşmeyi destekliyoruz. Böylece şu an için elimizde güvenli bir seçenek olarak duruyor. Bu cihazın bir avantajı da doku ısınması yapmaması ve ciddi ya da kalıcı bir yan etki riskinin bulunmamasıdır"
Ultrasonik dalgalarla hücreler harekete geçiriliyor

TPS cihazının beyne gönderdiği ultrasonik dalgaların hücreler üzerinde mekanik etki oluşturduğunu belirten Akkurt, bu etkinin kan akımını artırdığını ve iyileşmeyi destekleyen faktörlerin salınımına katkı sağladığını dile getirdi.
Alzheimer hastalığında hücreler arasındaki iletişim ağlarının zayıflamasının önemli sorunlardan biri olduğunu vurgulayan Akkurt, hücresel iletişimin güçlendirilmesiyle hastaların günlük yaşamlarına olumlu yansımalar olabildiğini kaydetti.
Namaz kılmayı unutan hasta yeniden başladı

TPS tedavisinin günlük yaşama yansıyan sonuçlarına değinen Akkurt, özellikle orta evredeki bazı hastalardan dikkat çekici geri dönüşler aldıklarını söyledi.
Alzheimer nedeniyle namaz kılmayı unutan bir hastanın tedavinin ardından yeniden namaz kılmaya başladığını anlatan Akkurt, yemek yeme konusunda sorun yaşayan bazı hastaların da eski becerilerine döndüğüne ilişkin geri bildirimler aldıklarını belirtti.
Hastalığın üç evrede değerlendirildiğini ifade eden Akkurt, erken evrenin tedavi açısından önemli olduğunu vurguladı. Hastalığın henüz belirti vermediği başlangıç döneminin yaklaşık 7-8 yıl sürebildiğini belirten Akkurt, bu sürecin çoğu zaman hasta ve yakınları tarafından fark edilmediğini söyledi.
Akkurt, erken evrede temel hedeflerinin mevcut belleği korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak olduğunu ifade ederek şöyle konuştu:
"Alzheimer hastalığını kabaca üç evreye ayırabiliriz. Birinci evre hastalığın en hafif olduğu dönem. İkinci (orta) evrede yer ve kişi karıştırmaları başlıyor. Üçüncü (ileri) evre ise en ağır dönem. Hasta yatağa bağımlı hale geliyor, yeme ve yutma bozuklukları ortaya çıkıyor, çevresini tanıma becerisi tamamen kayboluyor. TPS'nin en etkili olduğu yer erken evre ve bu evreden önceki, hastalığın henüz belirti vermediği başlangıç (prodromal) dönemi. Bu süreç yaklaşık 7-8 yıl sürüyor. Bu dönemi ne hasta ne de hasta yakını fark ediyor. Tesadüfen herhangi bir nedenle beyin emarı (MR) çekiliyor ve MR'da küçülmelerin başladığı görülüyor. Çeşitli testler yaparak anlayabileceğimiz bir evre burası. Bu evrede de tedaviye başlanabilir. Asıl hedefimiz erken evre. Erken evredeki temel hedefimiz, mevcut belleği korumak ve hastalığın ilerlemesini durdurmaktır. Çünkü birinci evrede hastanın kaybı çok fazla olmadığı için fark edilebilir dramatik bir değişim de olmayabilir. Ancak orta evredeki hastalardan çok belirgin ve sevindirici geri dönüşler aldık. Mesela bir hasta yakınımız, hastalığı nedeniyle namaz kılmayı unutan hastanın TPS uygulamasından sonra yeniden namaza başladığını ifade ediyor. Yemek konusunda sıkıntı yaşayan hastaların eski becerilerine döndüğüne ilişkin örnekler de geliyor. Günlük yaşama yansıyan bu kazanımlar en çok orta evrede fark edilir. Birinci evrede çok belirgin bir değişim fark edemeyebiliriz. Ancak amaç zaten orta evreye geçişi yavaşlatmak. Alzheimer hastalığıyla ilgili bunu da bilmek lazım"
Türkiye'de yalnızca 5 merkezde uygulanıyor
TPS cihazının Türkiye'de sadece 5 merkezde bulunduğunu belirten Akkurt, tedavinin hastanın durumuna göre planlandığını söyledi. Standart uygulamada 6 seans yapıldığını, ihtiyaç halinde seans sayısının 7-8'e çıkarılabildiğini aktardı.
Tedavinin yaklaşık iki haftada, gün aşırı uygulanan toplam 6 seanstan oluştuğunu belirten Akkurt, bazı hastalarda 6 aylık aralıklarla yeni protokoller uygulanabildiğini, daha ileri evredeki hastalarda ise aylık hatırlatma seanslarıyla devam edilebildiğini ifade etti.
Akkurt, tedavinin hedefini şu sözlerle anlattı:
"Alzheimer hastalığı tamamen durdurulması güç bir süreç olsa da temel hedefimiz ilerleme hızını belirgin şekilde frenlemektir. Bu da uluslararası klinik araştırmalarla ve CE onayıyla kanıtlanmış bir durumdur. Bu cihazı bulmak da çok kolay değil. Türkiye'de 5 yerde var. Bizim hastanemiz de bu merkezlerden bir tanesi. Zamanı çok geçirmeden, kayıp çok olmadan, elimizde hücre varken TPS tedavisine başlamakta fayda var."
Seanslar yaklaşık yarım saat sürüyor
TPS uygulamasının süresi ve hastalar üzerindeki etkileri hakkında da bilgi veren Akkurt, bir seansın yaklaşık 20-30 dakika sürdüğünü belirtti. Uygulama sırasında ağrı veya acı hissedilmediğini, saç tıraşı ya da anesteziye ihtiyaç duyulmadığını ifade etti.
Tedavi öncesinde hastaların sağlık durumlarının değerlendirildiğini kaydeden Akkurt, özellikle daha önce ciddi epilepsi nöbeti geçiren hastaların ayrıca incelendiğini söyledi.
Akkurt, uygulamayla ilgili şu bilgileri paylaştı:
"Seansın toplam süresi yaklaşık yarım saat sürüyor. 20-30 dakika arasında değişiyor. Hastada ağrılı veya acılı bir his oluşturmuyor; saç tıraşı ya da anestezi gerektirmiyor. Yan etki bakımından klinik çalışmalarda ve uygulamalarımızda ciddi hiçbir kalıcı sorunla karşılaşmıyoruz. Ancak yine de hastayı değerlendiriyoruz. Daha önceden ciddi epilepsi nöbeti geçirmiş hastalar varsa onları ayrıca değerlendiriyoruz. Genel olarak hastaların yüzde 90-95'lik kısmına herhangi bir sorun olmadan, seans biter bitmez günlük hayatlarına dönebilecekleri şekilde uygulayabileceğimiz bir tedavi."




