Acıbadem Kent Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alev Gürgün, 18 Kasım Dünya KOAH Günü öncesinde akciğer sağlığının korunmasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Sağlıklı akciğer gelişiminin anne karnında başladığını vurgulayan Gürgün, gebelik döneminden çocukluğa ve yetişkinliğe kadar alınacak önlemlerin önemine dikkat çekti.
Akciğer sağlığı gebelik döneminde şekilleniyor
Akciğer sağlığının yalnızca yetişkinlikte alınan önlemlerle korunamayacağını belirten Prof. Dr. Gürgün, gebelik sürecinde annenin tütün dumanından uzak durmasının önemini vurguladı. Düşük doğum ağırlığı ve prematüre doğumun önlenmesinin bebeğin akciğer gelişimi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Doğum sonrasında ise çocukların sigara dumanına maruz bırakılmaması, dengeli beslenmeleri, aşılarının zamanında yapılması ve solunum yolu enfeksiyonlarının doğru şekilde yönetilmesi gerektiğini kaydetti. Çocukluk döneminde sık geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının da ilerleyen yaşlardaki akciğer sağlığını etkileyebileceğini belirten Gürgün, korunmaya mümkün olduğunca erken başlanması gerektiğini söyledi.
Öksürük ve nefes darlığını yaşlanmaya bağlamayın
KOAH'ın, hava yolları ve akciğer dokusunda meydana gelen değişiklikler nedeniyle hava akımının kalıcı olarak kısıtlanmasıyla ortaya çıktığını belirten Gürgün, hastalığın önlenebilir ve tedavi edilebilir olduğuna dikkat çekti.
Sürekli öksürük, balgam, nefes darlığı ve çabuk yorulmanın hastalığın başlıca belirtileri arasında yer aldığını ifade eden Gürgün, bu şikayetlerin özellikle ileri yaşlarda yaşlanmanın doğal sonucu olarak değerlendirilip ihmal edilebildiğini söyledi.
Hastalık ilerledikçe yürüme, merdiven çıkma ve günlük işleri yapmanın zorlaşabileceğini belirten Gürgün, şu uyarıda bulundu:
"Öksürük, balgam ve nefes darlığı yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemeli. Özellikle 40 yaş üzerinde olup sigara kullanan veya zararlı solunum yolu maruziyeti bulunan kişilerde bu belirtiler mutlaka araştırılmalı. Ancak KOAH yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık değildir; gençlerde de gelişebilir. Şikayetlerin erken dönemde değerlendirilmesi, hastalığın ilerlemesini önlemeye ve yaşam kalitesini korumaya yardımcı olur"
KOAH tanısında nefes ölçüm testi önemli
KOAH tanısının konulmasında hasta öyküsü ve hekim değerlendirmesinin yanı sıra spirometri adı verilen solunum fonksiyon testinin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Gürgün, bu test sayesinde akciğer kapasitesinin ve hava akımındaki kısıtlanmanın ölçülebildiğini aktardı.
Risk grubunda bulunan veya KOAH belirtileri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden göğüs hastalıkları uzmanına başvurması gerektiğini vurguladı.
Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değil
Sigaranın KOAH gelişimindeki en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu belirten Gürgün, sigaraya hiç başlamamanın ve kullananların bırakmasının akciğer sağlığını korumada büyük önem taşıdığını söyledi.
Sigarayı bırakmanın her yaşta fayda sağladığını ifade eden Gürgün, KOAH tanısı alan kişilerde de sigaranın bırakılmasının akciğer fonksiyonlarındaki kaybı yavaşlatmaya yardımcı olduğunu kaydetti.
Elektronik sigara ve nargilenin güvenli alternatifler olmadığını hatırlatan Gürgün, evde, araçta ve iş yerinde pasif içiciliğin önlenmesi gerektiğini belirtti. Sigarayı bırakmak isteyenlerin sigara bırakma polikliniklerinden destek alabileceğini de sözlerine ekledi.
Hava kirliliği de KOAH riskini artırıyor
KOAH riskinin yalnızca tütün ürünleriyle sınırlı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Gürgün, odun, kömür ve tezek gibi yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan dumanın yanı sıra dış ortam hava kirliliğinin de akciğer sağlığını tehdit ettiğini ifade etti.
Hastalıkla mücadelede kişisel önlemlerin yanında toplumsal uygulamaların da önemli olduğunu belirten Gürgün; tütün kontrolü, temiz hava politikaları ve güvenli çalışma koşullarının yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye'de yaklaşık 4 milyon KOAH hastası olduğu tahmin ediliyor
KOAH'ın dünya genelindeki etkilerine ilişkin verileri de paylaşan Prof. Dr. Gürgün, Küresel Hastalık Yükü 2021 analizine göre dünya genelinde yaklaşık 3,7 milyon kişinin KOAH nedeniyle hayatını kaybettiğini bildirdi.
1990-2021 döneminde hastalığın toplam vaka sayısının yaklaşık yüzde 112, ölüm sayısının ise yüzde 49 arttığını gösteren araştırmalara dikkat çekti.
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı'nın 2020 KOAH raporunda ise Türkiye'de yaklaşık 4 milyon KOAH hastası bulunduğunun tahmin edildiğini hatırlattı.




