Uzmanlar, özellikle kafelerde kullanılan buzların üretiminden servisine kadar her aşamada gıda güvenliği standartlarının ihmal edilmesinin mide-bağırsak enfeksiyonlarına yol açabileceğini belirtiyor.
“Buz sadece donmuş su değildir, gıda olarak değerlendirilmelidir”
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalından Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel, buzun yalnızca donmuş su olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, üretimden tüketime kadar tüm süreçte hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
Yücel, “Buzun üretiminden taşınmasına, depolanmasından servis edilmesine kadar tüm aşamalarda gıda güvenliği kurallarına uyulması gerekiyor. Hazır buzlar güvenilir ve denetlenen işletmeler tarafından içme suyu kalitesindeki suyla üretilmişse uygun şartlarda paketlenmiş, taşınmış ve saklanmışsa genel olarak güvenli kabul edilir. Ancak burada risk buzun sadece üretildiği sudan kaynaklanmaz. Buz üretildikten sonra da kirlenebilir. Örneğin buz makinesinin düzenli temizlenmemesi, buz kovasının veya buz küreğinin kirli olması, çalışanların buza çıplak elle temas etmesi ya da buzun açıkta bekletilmesi çapraz bulaşa neden olabilir” dedi.
“Dondurma işlemi mikropları öldürmez”
Buzun donmuş olmasının onu güvenli hale getirmediğini belirten Yücel, toplumda yaygın bir yanlış inanışa dikkat çekti. Uzman, “Toplumda sık görülen yanlış bir düşünce, buzun donmuş olduğu için mikropları öldürdüğü yönündedir. Bu doğru değildir. Dondurma işlemi mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlatır veya durdurur. Ancak birçok bakteri ve virüsü tamamen yok etmez. Buz eridiğinde bu mikroorganizmalar tekrar aktif hale gelerek enfeksiyonlara neden olabilir” ifadelerini kullandı.
“En önemli nokta işletmenin genel hijyenidir”
Kafelerde kullanılan buzlarda en kritik unsurun genel hijyen olduğuna dikkat çeken Yücel, şu uyarılarda bulundu:
“Bu nedenle kafelerde kullanılan buzlarla ilgili en önemli nokta işletmenin genel hijyenidir. Buzun kapalı ve temiz şartlarda saklanması, servis edildikten sonra temiz maşa veya buz küreği kullanılması, buz makinesinin düzenli temizlenmesi, buzun içme suyu kalitesindeki sudan üretilmiş olması gerekir. Ayrıca ambalajlı hazır buz kullanılıyorsa ambalajın sağlam, üreticisinin belli ve uygun şartlarda muhafaza edilmiş olması önemlidir.”
“Çocuklar ve kronik hastalığı olanlar daha fazla risk altında”
Hijyenik olmayan buzların özellikle mide-bağırsak enfeksiyonlarına yol açabileceğini belirten Yücel, en sık görülen belirtilerin ishal, bulantı, kusma, karın ağrısı, halsizlik ve ateş olduğunu söyledi.
Uzman, “Hijyenik olmayan buzlarda norovirüs, salmonella, shigella veya E.coli gibi mikroorganizmalar bulunabilir. Bunlar özellikle yaz aylarında gıda kaynaklı enfeksiyonların önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Çünkü sıcak havalarda hem dışarıdan yiyecek içecek tüketimi artmakta hem de uygun olmayan şartlarda mikroorganizmaların çoğalma riski yükselmektedir. Burada özellikle çocuklar, yaşlılar, gebeler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler daha dikkatli olmalıdır. Çünkü bu gruplarda ishal ve kusmaya bağlı sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir ve hastalıklar normalinden daha ağır seyredebilir” dedi.
“Buzun görünümü güvenli olduğu anlamına gelmez”
Buzun şeffaf ya da berrak görünmesinin güvenli olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Yücel, son olarak şu ifadeleri kullandı:
“Buradaki bir başka önemli nokta da buzun görüntüsünden güvenli olup olmadığını anlayamayacağımızdır. Buzun şeffaf, berrak veya temiz görünüyor olması onun mikrobiyolojik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez. Mikroorganizmalar gözle görülemeyen varlıklar. Bu nedenle asıl belirleyici olan buzun hangi sudan üretildiği, nasıl saklandığı ve servis edildiğidir.”
