Yazın gelmesiyle birlikte pek çok kişi daha fit görünmek ve form tutmak amacıyla spora yönelirken, hazırlıksız ve plansız yapılan egzersizler ciddi ortopedik sorunlara yol açabiliyor. Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, özellikle uzun süredir hareketsiz kalan bireylerin spora bir anda yüksek tempoyla başlamasının riskli olduğuna dikkat çekti.
Ani yüklenme sakatlık getiriyor
Kış aylarında hareketsiz kalan vücudun ani yüklenmelere hazır olmayabileceğini belirten Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, yaz başlangıcında ortopedi kliniklerine spor yaralanmaları nedeniyle başvuruların arttığını söyledi. Özellikle halı saha maçları, koşu ve yüksek tempolu egzersizlere bir anda başlanmasının kas zorlanmaları, diz bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulmaları gibi sorunlara yol açtığını ifade etti.
“Ani bir hareket aylar süren tedaviyle sonuçlanabilir”
Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz,
"Kış boyunca ertelenen yürüyüşler, koşular, halı saha maçları bir anda hayatımıza giriyor. Ancak ortopedi kliniklerinde her yıl aynı tabloyla karşılaşıyoruz: Hazırlıksız başlanan spor ve bunun sonucunda oluşan sakatlıklar. En sık gördüğümüz yaralanmaların başında kas zorlanmaları, diz bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulmaları geliyor. Özellikle ani yön değiştirme içeren sporlarda diz yaralanmaları ciddi bir sorun oluşturabiliyor. 'Bir anda hızlanayım, biraz da zorlayayım' düşüncesi, vücudun hazır olmadığı bir yüklenmeye maruz kalmasına neden oluyor. Sonuç ise haftalar, bazen aylar sürebilen bir tedavi süreci olabiliyor" sözlerini kaydetti.
Risk neden artıyor?
Yaz aylarında spor sakatlanmalarının artmasının temel nedeninin vücudun yüklenmeye adapte olmadan yüksek tempoya maruz kalması olduğunu belirten Kaçmaz, kas gücü ve esneklikteki azalma ile denge ve koordinasyon kaybının bu tabloyu ağırlaştırdığını ifade etti. Yetersiz ısınma, uygun olmayan zemin ve ekipman seçimi de yaralanma riskini artıran diğer unsurlar arasında yer alıyor.
Basit önlemlerle korunmak mümkün
Spor sakatlanmalarını önlemek için alınabilecek basit önlemler olduğunu vurgulayan Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz,
"Öncelikle spora kademeli başlamak gerekir. İlk günler yüksek tempo yerine kısa süreli ve düşük yoğunluklu egzersizler tercih edilmelidir. Vücudun alışmasına zaman tanımak, sakatlıkların önlenmesinde en önemli adımdır. Isınma alışkanlığı ise çoğu zaman ihmal edilir. Oysa egzersiz öncesi 10-15 dakikalık hafif tempo ve dinamik hareketler, kasları ve eklemleri spora hazırlar. Bu küçük yatırım, büyük sakatlıkların önüne geçebilir. Antrenman sonunda yapılacak germe egzersizleri de bir sonraki antrenmana hazır hale gelmemize yardımı olacaktır. Bir diğer önemli konu doğru ekipman seçimidir. Özellikle ayakkabı, zemin ve yapılan spor türüne uygun olmalıdır. Sert zeminde uygunsuz ayakkabı ile yapılan spor, ayak bileği ve diz yaralanmalarını davet eder. Benzer şekilde spora özgü koruyucu ekipman (kask, dizlik, bileklik) kullanımına da dikkat edilmelidir." dedi.
Ağrıyı göz ardı etmeyin
Spor sırasında ortaya çıkan ağrıların dikkate alınması gerektiğini belirten Kaçmaz,
"Spor sırasında ortaya çıkan ağrı, ‘devam et, açılırsın' diye göz ardı edilmemelidir. Erken dönemde verilen kısa bir ara, uzun süreli sakatlıkların önüne geçebilir. Unutmamak gerekir ki sporun amacı kısa sürede maksimum performans elde etmek değil, sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığı kazandırmaktır. Bu nedenle sabırlı olmak ve vücudu dinlemek en doğru yaklaşımdır. Yaz ayları aktif bir yaşam için önemli bir fırsat sunuyor. Doğru planlama ve bilinçli hareketle hem form tutmak hem de sakatlanmalardan korunmak mümkün. Spora ideal şekilde başlayarak, yazı sağlıklı geçirebilirsiniz." ifadelerini kullandı.
