Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit, yetersiz beslenmenin en iyi sporcuların bile potansiyellerini ortaya koymalarını engelleyebileceğine dikkat çekti.
Profesyonel sporcular için takviyeler önemli
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit, sporcuların beslenme alışkanlıkları ve takviye kullanımıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Yiğit, “Sporcular sadece beslenerek vücut ihtiyaçlarını karşılayamayabilirler. Günde 1500 kaloriden az enerji alan ve yeterli beslenmeyen, vejetaryen ve besin alerjisi olan sporcuların bazı besin desteklerini/takviyeleri beslenmelerine eklemeleri gerekebilir.” ifadelerini kullandı.
Takviyeler performansı artırıyor
Yiğit, sporcuların performanslarını en yüksek seviyeye çıkarmak için müsabakalarda kendilerine yardımcı olacağına inandıkları takviyelere yöneldiğini vurguladı:
“Bu nedenle performanslarını en yüksek seviyeye ulaştırmak için müsabakalarda kendilerine yardımcı olabileceğine inandıkları takviyelere yönelirler.”
Sporcuların egzersiz sırasında dinlenme anına göre daha fazla kalori harcadığını aktaran Yiğit, enerji ve besin ögesi ihtiyaçlarının yaş, cinsiyet, yağsız vücut ağırlığı, egzersiz şiddeti ve süresine göre değiştiğini belirtti.
Protein takviyeleri ve kullanım önerileri
Piyasada pek çok protein takviyesi bulunduğunu söyleyen Yiğit, şu uyarılarda bulundu:
“Kazein, whey proteini ve BCAA gibi farklı türler mevcuttur. Son dönemlerde protein sütler ve protein barlar da sıklıkla tercih ediliyor. Bu noktada whey protein oranı yüksek ve ilave şeker içermeyen ürünler kullanılmalıdır. Günlük protein ihtiyacı dayanıklılık ve direnç sporcularında, kiloları başına 2 g proteine kadar çıkabilmektedir. Ancak profesyonel sporcu olmayan bireylerin kiloları başına 1 gram protein almaları yeterlidir, yani sadece beslenme ile gerekli protein ihtiyaçları karşılanacaktır. Eğer kilo kaybı hedefi var ise; vücuda ihtiyaçtan fazla alınan her proteinin yağa dönüştürüleceği unutulmamalıdır.”
Sporcu içecekleri herkes için gerekli değil
Yiğit, sporcu içeceklerinin kullanımına ilişkin olarak şunları söyledi:
“Özellikle bir saatten uzun süren futbol, tenis, bisiklet gibi yoğun egzersiz yapan sporcular için tercih edilebilir. Renkli görüntüleri ile oldukça ilgi çekseler de profesyonel sporcu değilseniz ve kalori kısıtlamanız var ise bu ürünleri kullanmanıza gerek yoktur. Çünkü çoğunun şeker oranı da yüksektir. Günlük düzenli egzersiz yapan bir bireyseniz mineral ve sıvı ihtiyacınızı su içerek ve kalsiyum ve magnezyum içeriği yüksek maden suları ile de karşılayabilirsiniz. Eğer ödem şikayetiniz var ise; sodyumu düşük olan maden suları da tercih edilebilirsiniz.”
Vitamin ve mineral takviyeleri
Sporcuların vitamin ve mineral ihtiyaçlarının daha yüksek olduğunu aktaran Yiğit, performans ve sağlık için şunların önemine dikkat çekti:
“Sporcularda hücrelerin enerji metabolizmasını, hormonal dengesini, dayanıklılığını, kardiyovasküler sağlığını korumaları için yeterli miktarda B grubu vitamin, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum almaları önemlidir. Birçok araştırma; E, C vitaminleri, beta karoten gibi antioksidan takviyesinin kas yorgunluğunu azaltabileceğini belirtmiştir. Ayrıca antrenmandan 90 dakika önce tüketilen kırmızı pancar suyunun; betain, nitrik oksit ve antioksidan içeriğinden zengin olması sebebiyle atletik performansı iyileştirdiğini gösteren çalışmalar da mevcuttur.”
Karnitin ve Omega-3 takviyeleri
Karnitin ve Omega-3 takviyelerinin sporcular için önemine değinen Yiğit, şunları söyledi:
“Karnitin; yağ asitlerinin enerji kaynağı olarak kullanılmasında gerekli, yağların parçalanmasında görevli aminoasit benzeri bir yapıdır. Vücutta doğal olarak üretilmektedir. Takviye almanın yağ oksidasyonunu arttırıcı etkisi olduğunu gösteren çalışmalar yetersizdir. Omega-3 takviyesinin de performansı iyileştirmede, antrenman sonrası toparlanmada, yaralanmayı önlemede olumlu etkileri vardır. Ayrıca vücutta iltihabın azaltılmasında rol oynar. Vejetaryen sporcuların mutlaka takviye alması gerekir.”
Takviye kullanımı takip gerektiriyor
Yiğit, takviyelerin kontrolsüz kullanımına karşı uyarıda bulundu:
“Piyasada daha adını sayamadığımız birçok besin takviyesi mevcuttur. Spora yeni başlayan bireyler eğer yeterli ve dengeli besleniyor, vücudunun sıvı ihtiyacını karşılıyor ise ekstra bir takviye kullanmalarına gerek yoktur. Ancak profesyonel sporcular için bu durum geçerli değildir. Bu takviyelerin kullanımı mutlaka multidisipliner bir ekip (doktor, diyetisyen, fizyoterapist vb.) tarafından belirlenmeli ve takip edilmelidir.”
