Bornova Belediyesi, afetlere hazırlık çalışmalarında dijital teknolojileri merkeze alan yeni bir modeli uygulamaya koydu. Belediye Başkanı Ömer Eşki, kısa süre önce hayata geçirilen Dijital İkiz Platformu sayesinde afet anlarında yaşanan koordinasyon sorunlarının veri temelli yönetimle aşılacağını vurguladı. Deprem, yangın, sel ve enerji altyapısına ilişkin risklerin önceden analiz edildiğini belirten Eşki, ilçe ölçeğinde Türkiye’de ilk olma özelliği taşıyan sistemle Bornova’nın afetlere daha hazırlıklı hale geldiğini söyledi. Platform, kenti 360 derece izleyen entegre bir akıllı şehir ve kentsel dayanıklılık modeli sunuyor.
Kıyı Ege Belediyeler Birliği tarafından Tepekule Kongre Merkezi’nde düzenlenen “İzmir’de Afet” çalıştayında konuşan Eşki, Bornova Belediyesi’nin geliştirdiği Dijital İkiz Platformu’nu kamuoyuna tanıttı. Afet yönetiminde en büyük sorunun koordinasyon eksikliği olduğuna dikkat çeken Eşki, “Biz Dijital İkiz ile kaosu değil, veriyi yöneteceğiz. Hangi fayda, hangi şiddette deprem olursa Bornova’da ne olur, artık bunu matematiksel olarak görebiliyoruz. Planlamamızı buna göre yapıyoruz” diye konuştu.
1999 depremi hafızasında iz bıraktı
17 Ağustos 1999 depremini 13 yaşında yaşadığını belirten Eşki, çocukluk hafızasında yer eden “ekmek dağları” örneği üzerinden plansız yardımların yarattığı düzensizliğe dikkat çekti. “Yardımsever bir milletiz ama organizasyon yeteneğimizi doğru kullanamıyoruz. Oysa tüm sorunları çözecek imkâna sahibiz” ifadelerini kullandı.
Afetlerde ilk hedef: Panik değil güven
Kahramanmaraş merkezli depremlerde gönüllü olarak arama kurtarma çalışmalarına katıldığını anlatan Eşki, yaşadığı travmatik anıları da paylaştı. “Fazla cenaze torbanız var mı?” sorusuyla karşılaştığı anı aktaran Eşki, afetlerde ilk yapılması gerekenin vatandaşın yalnızlık korkusunu gidermek olduğunu söyledi. Bornova Belediyesi bünyesinde arama kurtarma ekibi kurduklarını ve mahalle ölçeğinde ekipler oluşturmayı hedeflediklerini belirten Eşki, “Devletin sıcak elini vatandaşın omzunda hissettirmemiz gerekiyor” dedi.
Yangına karşı ‘YOMA’, sele karşı eğim planı
Bornova’nın geniş ormanlık alanlara sahip olduğunu hatırlatan Eşki, yangınlara karşı geliştirilen YOMA (Yangın Olaylarına Müdahale Aracı) ile 120 metre menzilli yüksek basınçlı su müdahalesi yapılabildiğini söyledi. Sel riskine karşı ise suyun toplandığı alanların tespit edildiğini ve eğim düzenlemeleriyle suyun dere yataklarına yönlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
“Her yıl bir öncekinden ders çıkarmak zorundayız”
Eşki konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “Bu ülkenin genlerine deneme-yanılma işlemiş olabilir. Ama biz her yıl bir önceki yıldan ders çıkararak ilerlemek zorundayız. Temel hedefimiz veriyi doğru toplamak, organizasyonu doğru yapmak ve ilk kaos anını bilgiyle yıkmak.”
Türkiye’de ilçe ölçeğinde bir ilk: Dijital İkiz Platformu
Bornova Belediyesi, ilçe düzeyinde Dijital İkiz teknolojisini uygulayan ilk yerel yönetim olarak, afet risklerini öngören ve bilimsel analizlere dayalı karar destek mekanizmalarını güçlendiren yeni nesil dijital dönüşüm modelini hayata geçirdi.
Deprem senaryoları üç boyutlu simülasyonda
Platform kapsamında Bornova’nın bina envanteri, zemin sınıfları ve aktif fay hatları tek sistemde toplandı. Olası deprem senaryolarında yer ivmesi ve hasar analizleri yapı bazlı hesaplanabiliyor. Köprülerin, doğal gaz ve su hatlarının, elektrik altyapısının nasıl etkileneceği önceden simüle edilirken, yol kapanma ihtimalleri ve enkaz alanları üç boyutlu ortamda modelleniyor.
Enerji de afet planının parçası
Dijital dönüşüm yalnızca deprem senaryolarıyla sınırlı değil. Yenilenebilir enerji yatırımları da afet planının bir parçası olarak ele alınıyor. Rüzgâr ve güneşten enerji üretecek hibrit “Rüzgâr Ağaçları”, afet anında sökülerek kriz bölgelerine taşınabilecek ve enerji ihtiyacının hızlı karşılanmasına katkı sağlayacak.
360 derece akıllı kent ekosistemi
Dijital İkiz Platformu ile gerçek zamanlı sismik izleme, yapısal kırılganlık analizleri, toplanma alanı kapasite planlaması, kritik altyapı risk tespiti, IoT tabanlı çevresel izleme ile demografik ve mekânsal analizler tek bir entegre sistem üzerinden yürütülüyor.
Bornova Belediyesi’nin Dijital İkiz Platformu, afetlere hazırlıkta bilimsel veri temelli yönetimin yerel ölçekte nasıl uygulanabileceğini gösteren somut bir örnek olarak öne çıkıyor.
