Son dönemde sosyal medyada hızla yayılan “yenilebilir kil” trendi, detoks ve bağırsak temizliği iddialarıyla gündemde. Özellikle gıda sınıfı olarak satılan bentonit ve kaolin içerikli ürünler, sabah aç karnına suyla tüketilerek vücudu toksinlerden arındırdığı öne sürülüyor. Ancak uzmanlar, kontrolsüz kullanımın ciddi riskler barındırabileceğine dikkat çekiyor.
Hangi kil türleri tüketiliyor?
Piyasada en çok tercih edilen türler arasında bentonit kili ve kaolin (beyaz kil) yer alıyor. Volkanik kökenli bentonit, yüksek mineral içeriği ve “toksin bağlama” özelliğiyle öne çıkarken; kaolin daha hafif yapısıyla özellikle mide rahatsızlıklarında geçmişte kullanılmış bir madde olarak biliniyor. Ancak her kilin yenilebilir olmadığı, yalnızca analiz raporlu ve gıda sınıfı ürünlerin tercih edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Nasıl kullanılıyor?
Kullanıcılar genellikle 1 çay kaşığı gıda sınıfı kili 1 bardak suyla karıştırarak sabah aç karnına tüketiyor. Metal kaşık kullanılmaması, cam veya ahşap ekipman tercih edilmesi öneriliyor. Kısa süreli, 7–14 günlük kürler şeklinde uygulama yaygın.
Gerçekten detoks etkisi var mı?
Bilimsel çalışmalarda bazı kil türlerinin bağırsakta toksin bağlama kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor. Özellikle hayvan deneylerinde bazı ağır metalleri absorbe edebildiğine dair bulgular mevcut. Ancak insanlarda uzun vadeli ve güçlü klinik kanıtların sınırlı olduğu ifade ediliyor.
Uzmanlara göre vücudun esas detoks mekanizması karaciğer ve böbrekler tarafından sağlanıyor. Bu nedenle kil tüketiminin “mucizevi arınma” olarak sunulmasının bilimsel temeli zayıf.
Riskler göz ardı edilmemeli
Kontrolsüz kullanımın yol açabileceği olası sorunlar şöyle sıralanıyor:
Kabızlık
Mineral emiliminde azalma (özellikle demir ve çinko)
İlaçların etkisini azaltma
Ağır metal kontaminasyonu riski
Özellikle tiroid, tansiyon ve kronik hastalık ilaçları kullananların en az 2–3 saat ara bırakmadan kil tüketmemesi gerektiği belirtiliyor. Hamileler, emzirenler ve böbrek hastalarının ise doktora danışmadan kullanmaması öneriliyor.
Uzmanlar, “Doğal” etiketinin her zaman “zararsız” anlamına gelmediğini hatırlatarak, bilinçsiz kullanımın faydadan çok zarar getirebileceği konusunda uyarıyor.
