Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ercan Kaya, boyun fıtığının belirtileri ve tedavi sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kaya, özellikle günlük yaşamda fark edilen el becerisi kayıpları ile yürüme ve denge sorunlarının önemine dikkat çekti.
Ağrı boyundan kola ve ele yayılabilir
Boyun omurları arasındaki disklerin yapısının çeşitli nedenlerle bozulması ve çevresindeki sinir yapılarını etkilemesi farklı şikayetlere yol açabiliyor. Op. Dr. Ercan Kaya, boyun fıtığında ağrının yalnızca boyun bölgesinde hissedilmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Hastaların yalnızca boyun bölgesindeki ağrıya odaklanmaması gerekir. Boyun fıtığında ağrı boyunda başlayıp omuza, kola ve ele doğru yayılabilir.”
Kaya, ağrıya uyuşma, karıncalanma veya güç kaybının da eşlik edebileceğini belirtti. Hangi sinirin etkilendiğine bağlı olarak şikayetlerin görüldüğü bölge ve şiddetinin değişebileceğini ifade eden Kaya, boyun ağrısının hafif olmasının sorunun önemsenmemesi gerektiği anlamına gelmediğini söyledi.
Kola yayılan ağrı ve uyuşma önem taşıyor
Boyundaki sinir köklerinin baskı veya irritasyona maruz kalması halinde kol ve elde çeşitli belirtiler ortaya çıkabiliyor. Op. Dr. Kaya, özellikle tek kola yayılan ağrı, parmaklarda uyuşma ve karıncalanma ile kas gücünde azalma gibi şikayetlerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bazı hastaların omuz ağrısı nedeniyle doktora başvurduğunu, bazılarının ise parmaklarındaki uyuşmadan yakındığını aktaran Kaya, boyun kaynaklı sinir etkilenmesinde şikayetlerin yalnızca boyun bölgesinde görülmeyebileceğini ifade etti.
Eşyaları elden düşürmek önemli bir sinyal olabilir
Boyun fıtığında ilerleyici güç ve beceri kaybının özellikle dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Ercan Kaya, günlük yaşamda ortaya çıkan küçük değişikliklerin önemli ipuçları verebileceğini söyledi.
“Kişinin günlük yaşamındaki küçük değişiklikler önemli ipuçları verebilir. Hasta ‘Son zamanlarda elimden sürekli bir şeyler düşüyor’ diyebilir. Telefonu veya bardağı kavramakta zorlanabilir. Daha önce rahatlıkla yaptığı düğme ilikleme, fermuar çekme, anahtar kullanma veya yazı yazma gibi ince el hareketlerinde zorlanmaya başlayabilir. Bu tür değişiklikler yalnızca ağrıdan daha önemli nörolojik sinyaller olabilir.”
İlerleyen güç kaybında beklemek doğru olmayabilir
Boyun ağrılarının önemli bir bölümünde cerrahi müdahale gerekmediğini belirten Kaya, ilerleyen nörolojik kayıpların ise farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ağrının zamanla azalabileceğini ve birçok hastanın cerrahi dışı yöntemlerle takip edilebildiğini aktaran Kaya, şu uyarıda bulundu:
“Ancak kas gücünde belirgin veya ilerleyici kayıp varsa ‘biraz daha bekleyelim, belki geçer’ yaklaşımı doğru değildir. Sinir dokusunun ne ölçüde etkilendiğinin değerlendirilmesi gerekir.”
Yürüme ve denge sorunları da takip edilmeli
Boyun bölgesinde omuriliğin de bulunduğunu hatırlatan Op. Dr. Ercan Kaya, ciddi basının yalnızca kol ve ellerde değil, bacaklarda da belirtilere neden olabileceğini söyledi.
Omurilik basısı geliştiğinde yürümede değişiklik, denge ve koordinasyon bozukluğu, bacaklarda sertlik, ağırlık veya güçsüzlük görülebileceğini belirten Kaya, özellikle el becerilerindeki bozulmayla birlikte yürüme ve denge sorunlarının ortaya çıkmasının önem taşıdığını ifade etti.
“Boyun problemi olan bir hastanın yürüyüşü bozulmaya, dengesi değişmeye veya düşmeleri artmaya başladıysa bunu yalnızca yaşa ya da yorgunluğa bağlamamak gerekir. Özellikle el becerilerindeki bozulmayla yürüme ve denge problemlerinin birlikte görülmesi omurilik etkilenmesi açısından önemli olabilir. Yürürken eskisine göre daha güvensiz hissetme, sık tökezleme, merdiven kullanımında zorlanma veya bacaklarda güçsüzlük hissinin de değerlendirilmesi gerekir.
Bazen hasta çok belirgin bir felç tablosuyla gelmez. ‘Yürürken eskisi kadar dengeli değilim’, ‘Ayaklarım birbirine dolaşıyor’, ‘Merdivende zorlanmaya başladım’ gibi ifadeler kullanabilir. Bu küçük değişikliklerin altında omurilik basısı olup olmadığı araştırılmalı.”
MR'da fıtık görülmesi tek başına ameliyat anlamına gelmiyor
MR görüntülemede disk taşması veya fıtık görülmesinin tek başına ameliyat kararı anlamına gelmediğini belirten Op. Dr. Kaya, görüntüleme sonuçlarının hastanın şikayetleri ve nörolojik muayenesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Görüntülemede belirgin değişiklikler olmasına rağmen ciddi şikayeti bulunmayan kişiler olabileceği gibi, nörolojik bulguları nedeniyle daha yakından değerlendirilmesi gereken hastalar da olabilir. Tedavi kararı muayene, şikayetler ve görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle verilir. Boyun ağrısının çok farklı nedenleri olabilir. Özellikle travma sonrası başlayan ağrı, ateşle birlikte görülen boyun ağrısı, giderek şiddetlenen veya gece belirginleşen ağrı ve açıklanamayan kilo kaybı gibi durumlar da hekim tarafından değerlendirilmeli. Boyun ağrısını otomatik olarak fıtığa bağlamak da yanlış. Enfeksiyondan travmaya kadar farklı nedenler söz konusu olabilir. Bu nedenle özellikle alışılmışın dışında seyreden veya başka belirtilerin eşlik ettiği ağrılarda nedenin ortaya konulması gerekir.”
Güç, denge ve koordinasyon kaybı alarm olabilir
Boyun fıtığında özellikle sinir veya omurilik etkilenmesi bulunan hastalarda erken değerlendirmenin önem taşıdığını belirten Op. Dr. Ercan Kaya, sözlerini şöyle tamamladı:
“Boyun fıtığını ne küçümsemek ne de her boyun ağrısında ciddi bir hastalık korkusuna kapılmak gerekir. Bizim için önemli olan sinyalleri doğru okumaktır. Kola yayılan ağrı ve uyuşmaya ilerleyici güç kaybı ekleniyorsa, kişi eşyaları elinden düşürmeye başladıysa, düğme iliklemek gibi ince işleri yapmakta zorlanıyorsa, yürüyüşü veya dengesi bozuluyorsa mutlaka değerlendirilmelidir. Ağrı bir uyarıdır; ancak güç, denge ve koordinasyon kaybı çok daha önemli bir alarm olabilir.”
