17 kategoride 51 ödülün dağıtıldığı törende, bölgede ihracatın sürdürülebilirliği ve maliyetler de gündeme geldi.
Türkiye ekonomisi 2025’te zor bir sınav verdi
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, törende yaptığı konuşmada 2025’in küresel ekonomi açısından kırılgan bir yıl olduğunu vurguladı:
“2025 yılı dünya ekonomisi açısından ‘ılımlı ama kırılgan büyüme’ ile yüksek jeopolitik ve finansal risklerin birlikte seyrettiği bir yıl oldu. Bu küresel ortamda Türkiye ekonomisi de 2025 yılında çok katmanlı bir sınavdan geçti. Euro bölgesine ihracat yapan sektörler kısmen avantaj sağlarken, dolar bazlı ihracat yapan sektörler daha fazla zorlandı. Finansman maliyetlerinin yüksek seyri, özel sektörün döviz cinsi borçlanmasını artırmış; bu durum olası kur şoklarında ciddi kırılganlık yaratmaktadır.”
Başkan Eskinazi, Ege Bölgesi’nin ihracatının parite etkisi olmadan 2024’e göre gerileyebileceğini ifade ederek şöyle konuştu:
“Bazı firmalar üretimlerini maliyet avantajı olan ülkelere taşımaya devam etmiştir. Ege İhracatçı Birlikleri olarak 2025 yılı ihracatımız 18,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. EİB’nin 2025 yılı toplam ihracatı 2024 yılına göre %1 oranında artmasına karşın, bunu parite etkisinden arındırdığımızda aslında ihracatımız 2025 yılında 2024 yılına göre %1,7 oranında azalmıştır. Parite etkisi olmasaydı, muhtemelen EİB ihracatı 2024’e göre daha düşük olacaktı.”
Ege Bölgesi, Türkiye ihracat artışından payını alamadı
Ege Bölgesi’nin 2025 yılında Türkiye genelinde ihracattan yeterince pay alamadığını açıklayan Eskinazi, şunları söyledi:
“Ticaret Bakanlığı 2025 yılına ait faaliyet illerine göre ihracat istatistiklerine göre Ege Bölgesi, 2025 yılında Türkiye’ye 43,7 milyar dolar kazandırırken Türkiye’nin ihracat artışından payına düşeni alamadı. Türkiye’nin ihracatı 2025 yılında yüzde 4,5’luk artışla 261,7 milyar dolardan 273,4 milyar dolara çıkarken, Ege Bölgesi’nin ihracat artış hızı yüzde 0,6’da kaldı. İzmir, 2025 yılında 23 milyar 614 milyon dolarlık ihracatla Türkiye genelinde en çok ihracat yapan üçüncü şehir oldu. Ege Bölgesinde ikinci sırada Manisa 2025 yılında ihracatta yüzde 3,5 azalış yaşasa da 7,4 milyar dolar dövizi Türkiye’ye kazandırdı. Üçüncü sıradaki Denizli’nin ihracatı yüzde 6,4’lük artışla 4,5 milyar dolara ulaştı.”
Eskinazi ayrıca ihracatın sürdürülebilirliği ve maliyetlerine dikkat çekti:
“2025 yılındaki ihracatımızda 8 binden fazla firmamızın emeği var. İlk 100 firmamız toplam ihracatın yüzde 59’unu yaptılar. Bugün 17 kategoride 51 ödül takdim edeceğiz. İhracatımızın yüzde 38’ini yapan ödül alacak firmalarımızın 7 milyar dolar ihracatı var. Bütün firmalarımızın her birine ayrı ayrı teşekkür ediyoruz. Ancak şunu açıkça ifade etmek isterim: Toplam ihracat rakamı, sahadaki gerçekliği tek başına anlatmaya yetmemektedir. Asıl sorulması gereken soru şudur: Bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapılmıştır?”
2026 yılı öngörüleri ve beklentiler
2025’in birçok sektör için “ayakta kalma ve direnme yılı” olduğunu vurgulayan Eskinazi, 2026’ya dair şu öngörüleri paylaştı:
“Para politikasında sıkı duruşun süreceğini, Türk Lirası’nın reel değerinin korunacağını, Enflasyonla mücadelede değerli TL politikasının devam edeceğini, Euro/Dolar paritesinde Euro lehine hareketin sürebileceğini, Kredi kanallarında belirgin bir rahatlama beklemediğimizi, Emek yoğun sektörlerde sıkıntıların devam edeceğini öngörüyoruz.”
TİM Başkanı Mustafa Gültepe de 2025 yılı ihracatının zorluklarla birlikte değerlendirildiğini belirterek, parite ve beş firmanın katkısının önemine dikkat çekti:
“Parite ve beş firmanın katkısı olmasaydı 2025’i ekside tamamlayabilirdik. Net ihracat dört çeyrektir, büyümeyi aşağı çekiyor. Çünkü maliyetlerle kur arasındaki denge bozuldu. Ocak 2022’den Ocak 2026’ya dört yılda; Asgari ücret yüzde 560, Enflasyon yüzde 367, Dolar kuru yüzde 217, Euro kuru ise yüzde 228 arttı. Mevcut koşullarda kuru rekabetçi seviyeye çıkaracak bir ortam görünmüyor. Dolayısıyla rekabetçiliğimizi kazandıracak farklı destek mekanizmalarını devreye almak durumundayız.”
Devlet desteği ve ihracatçıların başarısı
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, 2026 yılında ihracatçılara sunulacak destekleri açıkladı:
“2026 yılında da 32,8 milyar TL’si mal, 12,2 milyar TL’si hizmet olmak üzere, toplamda 45 milyar TL’yi ihracatçılarımızın istifadelerine sunmayı planlıyoruz. İzmir ilimizin değerli ihracatçıları örnek bir tablo ortaya koymuşlardır. İzmir ilimizde de 2026 yılı içerisinde EİB ile İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğiyle İhracat Akademisi İhracat Uzmanlığı Eğitim Programı gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalarımıza devam ediyoruz.”
Kılıçkaya, İzmir’in 2025 yılında Türkiye genelinde en fazla ihracat gerçekleştiren üçüncü il olduğunu ve devlet yardımlarının her geçen yıl arttığını belirtti.
Ege’nin ihracat şampiyonları
Ege İhracatçı Birlikleri üyeleri arasında en çok ihracat yapan firmalar ise şöyle sıralandı:
• Petrokimya: PETKİM PETROKİMYA HOLDİNG A.Ş.
• Deniz ürünleri: KILIÇ DENİZ ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ İHRACAT İTHALAT VE TİCARET A.Ş.
• Tekstil: ÜNİTEKS TEKSTİL GIDA SANAYİ DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
• Yaş meyve sebze: UÇAK KARDEŞLER GIDA ANONİM ŞİRKETİ
• Zeytin ve zeytinyağı: VERDE YAĞ BESİN MADDELERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
• Otomotiv: CMS JANT VE MAKİNA SANAYİİ A.Ş.
17 kategoride toplam 51 ödülün dağıtıldığı törende, Ege’nin ihracat performansı ve sürdürülebilirlik vurgusu ön plana çıktı.
