Müze bünyesinde düzenlenen programlar kapsamında, “Türkiye’den Almanya’ya 50 Yıllık Koleksiyon Sevdası” başlıklı söyleşi gerçekleşti.
Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Sağlamtimur’un moderatörlüğünü üstlendiği etkinliğe, EÜ Etnografya Müzesi Müdürü Doç. Dr. Dilek Maktal Canko, akademisyenler ve çok sayıda öğrenci katıldı. Programın konuğu olan Ege Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü emekli öğretim görevlisi, Kâğıt ve Kitap Sanatları Müzesi ile 50. Yıl Köşkü Sanat Galerisi’nin kurucusu Nedim Sönmez, yarım asırlık koleksiyonculuk hikayesini ve kazandığı kültürel deneyimleri paylaştı.
EÜ Etnografya Müzesi Müdürü Doç. Dr. Dilek Maktal Canko, açılış konuşmasında Sönmez’in üniversiteye katkılarının yalnızca kurduğu müzelerle sınırlı olmadığını vurguladı. Doç. Dr. Maktal Canko, “Nedim Sönmez’in üniversitemize katkıları sadece kurduğu müzelerle sınırlı kalmadı; o, usta-çırak ilişkisiyle yeni uzmanlar da yetiştirdi. 2006 yılında üniversitemize kazandırdığı 50. Yıl Köşkü Sanat Galerisi, o dönem benim de öğrencisi olduğum Sanat Tarihi bölümü için harika bir sanat merkeziydi. Müzecilik ve galericiliğe dair en temel ve en sağlam bilgileri ondan öğrendim. Sönmez'in dost biriktirmenin yanı sıra öğrenci yetiştirmek gibi çok önemli bir misyonu da vardı; nitekim bugün benim öğrencilerim de burada çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Lise yıllarından başlayan bilinçli bir birikim
Koleksiyonculuğa başlama sürecini anlatan Nedim Sönmez, bu merakın lise yıllarında başladığını dile getirdi. Sönmez, “Lise birinci sınıftayken Anadolu’daki el işi ürünlerini araştırmaya başladım. Köylerde yaşayan insanlarla görüşmeler gerçekleştirdim. El işlerinin isimlerine, yapılış şekillerine, kaç yıllarında yapılmış olduğuna, kullanılan boyaların neler olduğuna ve hangi amaçla kullanıldığına dair sorular hazırlamıştım. Bunları henüz bir lise öğrencisiyken yaptım. Başlangıçta aile yadigârı olan eşyalarım daha sonra sistemli bir koleksiyona dönüştü. Nenemden kalan 90-100 parça eser, daha sonra 260 parçaya ulaştı. Benimki gerçekten bilinçli bir toplamaydı ve o zaman gerçek bir koleksiyona dönüştü” dedi.
İstanbul’un renkli kâğıt merkezi olduğu dönem
Ebru sanatı ve renkli kâğıt üzerine yaptığı araştırmalara da değinen Sönmez, 16. yüzyılın son çeyreğinde İstanbul’un bu alanda dünya merkezi konumunda olduğunu söyledi. Sönmez, “1550-1650 yılları arasındaki dönemde yaklaşık 2 bin 500’den fazla albüm olduğunu ortaya çıkarmıştım. İstanbul'da 1567’den 1600 yılına kadar olan sürede, yaklaşık 4 bin renkli kâğıdın İstanbul’dan Avrupa’ya gittiğini tespit ettim. Bu, kimsenin bilmediği bir bilgi. 30 Yıl Savaşları sonrası Avrupa’da ucuz malzeme arayışıyla mukavva ve renkli kâğıt kullanımı büyük bir gelişme gösterdi. Ebru, kola kâğıdı ve şablonlu püskürtme kâğıtları gibi tekniklerle inanılmaz bir zenginlik oluştu” ifadelerini kullandı.
En değerli koleksiyon dostluklar
Söyleşinin sonunda hayatın en değerli birikiminin insan ilişkileri olduğunu vurgulayan Sönmez, katılımcıların sorularını yanıtladı. “Hayatta en önemli olan şeyin ne olduğunu öğrendim. En büyük koleksiyon tanıdığınız, tanıştığınız insanlar ve dostluklardır. O, benim için her şeyden daha değerlidir” dedi.
