Elektronik sigaraların yalnızca su buharı ürettiği yönündeki düşüncenin yanlış olduğunu belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Adem Dirican, bu ürünlerin solunum yollarını olumsuz etkileyebildiğini ve ciddi akciğer hasarıyla ilişkili olabileceğini söyledi. Dirican, aromalı ve farklı tasarımlara sahip elektronik sigaraların gençler için çekici hale gelebildiğine dikkat çekti.
VM Medical Park Samsun Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Adem Dirican, elektronik sigaraların içerdiği maddeler ve olası sağlık etkileri hakkında değerlendirmelerde bulundu. Ürünlerin risksiz olarak görülmemesi gerektiğini belirten Dirican, özellikle gençlerin bu konuda bilinçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Elektronik sigara yalnızca su buharı değil
Elektronik sigaraların çalışma biçimine ilişkin bilgi veren Dirican, cihazların içindeki sıvıyı ısıtarak solunum yoluyla akciğerlere ulaşan bir aerosol oluşturduğunu ifade etti. Bu aerosolün nikotin, çok küçük parçacıklar, ağır metaller ve çeşitli zararlı kimyasallar içerebildiğini belirten Dirican, şöyle konuştu:
"Bu cihazlar, içlerindeki sıvıyı ısıtarak solunum yoluyla akciğerlere ulaşan bir aerosol oluşturur. Bu aerosol; nikotin, çok küçük parçacıklar, ağır metaller ve çeşitli zararlı kimyasallar içerebilir. Aromalı olması veya kokusunun daha az hissedilmesi, ürünün sağlık açısından güvenli olduğu anlamına gelmez"
Akciğerlerde ciddi hasara yol açabilir
Elektronik sigaranın solunum sistemi üzerindeki etkilerine değinen Dirican, solunan maddelerin akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabildiğini ve hava yollarında tahriş ile iltihabi yanıta neden olabildiğini söyledi.
Elektronik sigara ve benzeri ürünlerle ilişkili, hastanede tedavi gerektiren ağır akciğer hasarı vakalarının bildirildiğini aktaran Dirican, şu ifadeleri kullandı:
"Solunan maddeler, akciğerlerin derin bölgelerine kadar ulaşarak hava yollarında tahrişe ve iltihabi yanıta yol açabilir. Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin kullanımıyla ilişkili, hastanede tedavi gerektiren ağır akciğer hasarı vakaları bildirilmiştir. Bu nedenle elektronik sigaralar zararsız ürünler olarak değerlendirilmemelidir"
EVALI vakalarında ölümler bildirildi
Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin kullanımıyla ilişkili akciğer hasarının EVALI olarak adlandırıldığını belirten Dirican, özellikle 2019 yılında ABD'de görülen salgında yoğun bakım tedavisi gerektiren ve ölümle sonuçlanan vakaların bildirildiğini hatırlattı.
Salgında çoğunlukla esrarın psikoaktif bileşeni THC içeren ürünlerle ve bazı ürünlerde bulunan E vitamini asetatıyla güçlü bir ilişki saptandığını kaydeden Dirican, bütün vakaların tek bir nedene bağlanamayacağını vurguladı. Ürünlerin içeriğinin belirsiz olmasının sağlık risklerinin değerlendirilmesini de zorlaştırdığını ifade etti.
Aromalar gençleri cezbedebiliyor
Elektronik sigaraların farklı aromalar ve tasarımlarla gençler açısından çekici hale gelebildiğini söyleyen Dirican, merak ve arkadaş çevresinin etkisiyle başlayan kullanımın nikotin bağımlılığına dönüşebileceğini belirtti.
Nikotin kullanımının gelişimi devam eden ergen beynindeki dikkat, öğrenme ve dürtü kontrolüyle ilişkili işlevleri olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Dirican, ailelerin çocuklarıyla kuracağı iletişimin önemini şu sözlerle anlattı:
"Merak ve arkadaş çevresinin etkisiyle başlayan kullanım, nikotin bağımlılığına dönüşebilir. Nikotin, gelişimi devam eden ergen beyninde dikkat, öğrenme ve dürtü kontrolüyle ilişkili işlevleri olumsuz etkileyebilir. Ailelerin çocuklarıyla yargılayıcı olmayan bir iletişim kurması, bu ürünlerin risklerini açıkça konuşması önemlidir"
Öksürük ve nefes darlığına dikkat
Elektronik sigara kullanan kişilerde görülen belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Dirican, öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısının sağlık kuruluşuna başvurmayı gerektirebileceğini söyledi. Özellikle ani veya şiddetli nefes darlığında acil değerlendirme yapılması gerektiğini vurgulayan Dirican, kullanılan ürünler ve içerikleri hakkındaki bilgilerin sağlık ekibiyle paylaşılmasının değerlendirme sürecine yardımcı olacağını kaydetti.
Elektronik sigaranın uzun vadeli etkileri araştırılıyor
Elektronik sigaranın uzun vadeli sağlık etkilerine ilişkin araştırmaların sürdüğünü belirten Dirican, mevcut bilgilerin bu ürünlerin risksiz olmadığını gösterdiğini ifade etti. Özellikle gençlerin ve daha önce hiç sigara kullanmamış kişilerin elektronik sigaraya başlamaması gerektiğini vurgulayan Dirican, nikotin bağımlılığı yaşayan kişilerin bırakma sürecinde sağlık profesyonellerinden destek almasının önemini dile getirdi.
