Vücutta oluşan ben, leke ve renk değişimlerinin takip edilmesi gerektiğini belirten Dermatoloji Uzmanı Dr. Çağla Dila Durmuş, cilt kanserlerinin her zaman belirti vermeyebileceğine dikkat çekti. Güneş yanıkları, uzun süre güneşe maruz kalma, solaryum ve genetik faktörlerin cilt kanseri riskinde etkili olabildiğini ifade eden Durmuş, şüpheli lezyonların mutlaka dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bahçelievler Devlet Hastanesi Dermatoloji Bölümü'nden Uzm. Dr. Çağla Dila Durmuş, benlerdeki asimetri, renk ve çap değişikliklerinin yanı sıra iyileşmeyen yaraların da dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Benleri evde ya da hekim olmayan kişilerin yardımıyla yok etmeye çalışmanın tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini belirten Durmuş, erken tanının tedavi açısından önemini anlattı.
Benlerdeki değişimler takip edilmeli
Vücuttaki her benin veya lekenin cilt kanseri anlamına gelmediğini belirten Dr. Durmuş, yeni oluşan benlerin ve mevcut benlerdeki değişimlerin düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Durmuş, değerlendirilmesi gereken belirtileri şöyle sıraladı:
“Vücudumuzdaki her ben ya da leke cilt kanseri değildir. Bazıları normal leke ya da benken, bazıları cilt kanseri olabilir. Değerlendirmemiz gereken birkaç kriter var. En önemlisi; yeni çıkan bir ben ya da mevcut bir benimizin büyümesi, düzensizleşmesi, kanamaya veya kaşınmaya başlaması. Bunlar her zaman olmak zorunda değil, cilt kanserleri bazen hiç semptom vermeyebilir. Bu yüzden vücudumuzu tanımalıyız, benlerimize dikkat etmeliyiz. Düzenli kontrol etmeliyiz; yeni çıkan, değişen var mı? Risk faktörü olan kişiler özellikle açık tenli, renkli gözlü, çilleri olan kişiler. Çocukken güneş yanığı geçirmiş kişiler, açık alanda çalışanlar, çok fazla güneşli alan maruziyeti ya da solaryum geçmişi olan, kendisi veya ailesinde özellikle melanom öyküsü olanlar, hiçbir belirti olmasa bile periyodik dermatolog muayenesine gitmeliler”
Benleri evde çıkarmaya çalışmayın
Benlerin iple, makasla veya farklı yöntemlerle evde yok edilmeye çalışılmasının enfeksiyona, ciltte lekelere ve olası bir kanserin tanısında gecikmeye neden olabileceğini belirten Durmuş, müdahalenin hekim kontrolünde yapılması gerektiğini ifade etti.
Durmuş, konuyla ilgili şu uyarıda bulundu:
“Bir dermatolog muayenesi gerekir, eğer ki gerekirse cerrahi işlemlerle çıkarılabilir. Kendi kendine bunları yok etmeye çalışmak, iple ya da makasla çıkartmak çok tehlikelidir. Cilt enfeksiyonlarına neden olabilir, lekeler kalabilir. Bu lezyon bir cilt kanseriyse tanıda gecikmelere yol açabilir. Kesinlikle evde benlere müdahale etmeyi önermiyoruz”
İyileşmeyen yaralara ve tırnaklardaki çizgilere dikkat
Cilt kanserlerinin farklı türlerde görülebildiğini belirten Dr. Durmuş, bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve melanom hakkında bilgi verdi. Özellikle iyileşmeyen yaraların takip edilmesi gerektiğini söyleyen Durmuş, cilt kanserlerinin yalnızca güneş gören bölgelerde ortaya çıktığı düşüncesinin doğru olmadığını vurguladı.
Durmuş, risk oluşturabilecek belirtiler konusunda şu ifadeleri kullandı:
“İlk sırada bazal hücreli karsinom dediğimiz bir kanser türü var. Daha çok yaşı ileri ve güneş maruziyeti olan kişilerde, güneş alan belgelerimizde ortaya çıkar. En tehlikelisi melonumdur. Skuamöz hücreli karsinom dediğimiz bir kanser türü var. Bunda da iyileşmeyen yaralarımıza özellikle dikkat edebiliriz. Halk arasında çok yaygın bilinen bir yanlıştır; cilt kanserleri sadece güneş maruziyeti olan yerlerde çıkar zannederiz. Oysaki ayak tabanlarımızda, parmak aralarımızda, hatta tırnaklarda, ağız içi gibi yerlerde de cilt kanserlerini görebiliyoruz. Özellikle tırnak altlarımızda koyu bir çizgilenme varsa, genişliyorsa ve özellikle tek tırnaktaysa mutlaka bir dermatolog muayenesi gerekir. Erken tanı çok önemli, birçok cilt kanseri erken yakalandığı zaman tedavisi çok kolaydır. Tırnak altında çıktığı zaman kadınlar oje ile kapatmaya çalışıyor ya da ayak tabanında olan koyu bir lekeyi kanamaya, nasıra bağlı olarak düşünebiliyorlar”
Güneşten korunmak cilt kanseri riskine karşı önemli
Cilt kanserlerinden korunmada güneşten korunmanın önemli olduğunu belirten Dr. Durmuş, ultraviyole A ve B ışınlarına karşı koruma sağlayan güneş kremlerinin yaz ve kış aylarında kullanılması gerektiğini söyledi. Çocukluk döneminde yaşanan güneş yanıklarının da ilerleyen yıllarda cilt kanseri açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti.
Şüpheli lezyonların herhangi bir maddeyle yok edilmeye çalışılmaması gerektiğini ifade eden Durmuş, öncelikle dermatoloji muayenesi yapılmasının önemini vurguladı.
Durmuş, erken tanı ve tedavi sürecine ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“Şüpheli gördüğümüz herhangi bir şeyi muhakkak dermatoloğa göstermeliyiz. Cilt kanserlerinden korunmak için güneşten korunma çok önemli. Özellikle ultraviyole A ve B'ye karşı koruyacak güneş kremi kullanmalıyız. Yaz kış demeden kışın da kullanmalıyız. Çocukken geçirdiğimiz güneş yanıkları da ilerideki cilt kanserleri için risk faktörüdür. Doktor muayenesi olmadan hiçbir lezyonumuza müdahaleyi doğru bulmuyoruz. Önce muayene edip adını koymak gerekir. Basit leke zannettiğimiz bir lezyon cilt kanseri de olabilir. Üzerine içeriğini bilmediğimiz bir madde sürmek tanıyı geciktirebilir. Lezyonu yok edebilir ama cilt altında kanser hücreleri çoğalmaya devam ederler ve tanıyı geç koyabiliriz. Dermoskopide şüpheli bir durum gördüysek mutlaka cilt biyopsisini alıp, patolojik olarak inceliyoruz. Tanısı, derinliği, genişliğine göre tedavisini düzenliyoruz. Erken aşamada yakaladıysak sadece cerrahi olarak çıkartma yetiyor, fakat ilerlemişse lenf bezi ya da başka organ tutulumu varsa o zaman tedavimiz çok da komplike hale geliyor.”
