X’in sahibi Elon Musk, sosyal medya platformunda kullanıcıların zaman akışında hangi içerikleri, hangi gerekçelerle gördüğünü belirleyen algoritmanın bir hafta içinde tamamen açık kaynak olarak yayımlanacağını açıkladı.
Musk, bu adımın platformda şeffaflığı artırmayı amaçladığını belirterek, algoritmanın açık hale getirilmesinin kullanıcı güvenine dair tartışmalara doğrudan yanıt olacağını ifade etti.
Tartışmaların hemen ardından geldi
Açıklama, son günlerde X platformunda yaşanan ve küresel ölçekte tepki çeken bir tartışmanın hemen ardından geldi. @grok adlı X hesabının, rıza dışı biçimde —aralarında reşit olmayanların da bulunduğu— kişilere ait görselleri uygunsuz şekilde üretmesi, platformun denetim mekanizmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Musk’ın algoritma hamlesi, bu tartışmalarla doğrudan ilişkilendirilmese de zamanlaması dikkat çekti.
Verilen söz ilk kez gündeme gelmiyor
Elon Musk, algoritmaları açık kaynak yapma vaadini ilk kez dile getirmiyor. 2022 yılında Twitter’ı satın almasının ardından, kullanıcı güvenini artırmak amacıyla öneri sistemlerinin şeffaflaştırılacağını açıklamıştı.
O dönemde Musk, “Tweet önerilerini belirleyen tüm kodlar 31 Mart’ta açık kaynak olacak” demiş ve kısa bir takvim paylaşmıştı. Nitekim GitHub üzerinde bir depo yayımlandı. Ancak bu adım, algoritmanın tamamını kapsayan bir açıklama olarak değerlendirilmedi.
Depodaki kodların büyük bölümünün güncel olmadığı, bazı dosyaların ise aylarca değişmeden kaldığı görülmüştü. Bu nedenle yapılan paylaşım, beklentileri karşılamadı.
Algoritma iddiaları ve eleştiriler
2023 yılında yayımlanan bazı haberlerde, Musk’ın kendi paylaşımlarının görünürlüğünü artırmak için algoritmada değişiklik yapılmasını istediği öne sürüldü. Bu iddialar, açık kaynak kod incelemelerinden değil; sızdırılan belgeler ve anonim çalışan anlatımlarından ortaya çıktı.
2024’te algoritmaya yeni müdahaleler yapılabileceği sinyalleri verilince, girişimci Mark Cuban kamuoyuna açık şekilde Musk’a şu soruyu yöneltmişti:
“Uygulamaya geçmeden önce algoritma kodunu paylaşabilir misin? Kullanıcılar geri bildirim verebilsin.”
Siyasi tarafgirlik ve hukuki süreçler
X, uzun süredir sağ görüşlü içeriklerin kayırıldığı yönündeki iddialarla da eleştiriliyor. Geçen yıl yayımlanan bir raporda, bu eğilimin sistematik olabileceği savunulmuştu.
Platform, ayrıca Charlie Kirk’e yönelik suikast girişimine ait sansürsüz görüntülerin hızla yayıldığı mecralardan biri olması nedeniyle de tartışmaların odağında yer aldı.
Öte yandan Fransa’nın başkenti Paris’te, X algoritmasının “hileli biçimde manipüle edilmiş olabileceği” iddiasıyla bir soruşturma başlatıldı. Musk ise bu süreci, ifade özgürlüğünü kısıtlamayı hedefleyen siyasi bir girişim olarak nitelendirdi.
Gözler açıklanacak koda çevrildi
Elon Musk’ın son açıklaması, algoritmanın bu kez tam kapsamlı biçimde paylaşılıp paylaşılmayacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, yayımlanacak kodun kapsamının ve güncelliğinin, şeffaflık vaadinin ne ölçüde karşılandığını belirleyeceğine dikkat çekiyor.
