Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Neonatoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özge Altun, 15 Kasım Dünya Prematüre Günü dolayısıyla erken doğum ve prematüre bebeklerin gelişim süreçleri hakkında açıklamalarda bulundu. Her 10 bebekten birinin prematüre dünyaya geldiğini belirten Altun, bebeklerin bakımının bireysel ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2025 yılında resmi sağlık günleri takvimine aldığı ve tarihini 15 Kasım olarak güncellediği Dünya Prematüre Günü kapsamında konuşan Prof. Dr. Altun, gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan doğan tüm bebeklerin prematüre kabul edildiğini ifade etti.
Prematüreliğin yalnızca düşük doğum ağırlığıyla açıklanamayacağını belirten Altun, erken doğan bebeklerin organ gelişimlerinin henüz tamamlanmamış olabileceğine dikkat çekti.
Her bebeğin bakım süreci farklı
Prematüre bebeklerin ihtiyaç duyduğu tedavi ve bakımın doğum haftasına ve sağlık durumuna göre değiştiğini belirten Prof. Dr. Altun, şu ifadeleri kullandı:
“Prematürelik yalnızca küçük doğmak değil, erken doğmaktır. Birkaç hafta erken doğan bebek de prematüredir, çok daha erken dünyaya gelen bebek de. Bu bebeklerin bağırsakları, akciğerleri, beyinleri ve diğer organları henüz gelişimini tamamlamamış olabilir. Bu nedenle bazıları kısa süreli, bazıları ise çok daha uzun süreli tedavi desteğine ihtiyaç duyar. Her prematüre bebeğin hikâyesi farklıdır. Biz de yenidoğan ünitelerinde tedavi ve bakımı her bebeğin ihtiyacına göre planlıyoruz”
DSÖ verilerine göre 2020 yılında dünya genelinde 13,4 milyon bebeğin prematüre doğduğunu hatırlatan Altun, erken doğum riskini artıran faktörler arasında enfeksiyonlar, çoğul gebelikler ve anne adayındaki yüksek tansiyonun bulunduğunu söyledi. Bazı erken doğumlarda ise herhangi bir neden tespit edilemediğini belirten Altun, düzenli gebelik takibinin önemine işaret etti.
Erken doğumun her zaman önlenemeyeceğini kaydeden Altun, belirtilerin görülmesi halinde yenidoğan ünitesi bulunan en yakın sağlık kuruluşuna zaman kaybetmeden başvurulması gerektiğini vurguladı.
Aileler bakım sürecinin önemli bir parçası
Ege Üniversitesinde aile merkezli bakım modelinin uygulandığını aktaran Prof. Dr. Altun, bebeğin sağlık durumunun uygun olması halinde kanguru bakımının, yani ten tene temasın, iyileşme sürecine katkı sağladığını belirtti.
Anne sütünün prematüre bebekler açısından taşıdığı öneme de değinen Altun, ailelerin tedavi sürecinde aktif rol üstlenmesi gerektiğini ifade ederek şöyle konuştu:
“Bebeğin klinik durumu uygun olduğunda ‘kanguru bakımı’ denilen ten tene temas, iyileşme sürecini hızlandıran en değerli unsurlardan biridir. Anne sütü tüm bebekler için önemli olsa da prematüreler için âdeta bir aşı niteliğindedir; birkaç damlası bile altın değerindedir. Ailelere hep şunu söylüyoruz: Siz de bu ekibin bir parçasısınız ve bu yolda yalnız değilsiniz.”
Taburculuk sonrası takip de önem taşıyor
Prematüre bebeklerin sağlık takibinin hastaneden taburcu olduktan sonra da devam ettiğini belirten Altun, Ege Üniversitesi Yüksek Riskli Yenidoğan Uzun Dönem İzlem Polikliniğinde bebeklerin büyüme, beslenme, görme ve işitme gelişimlerinin düzenli olarak takip edildiğini aktardı.
Bu yılın Dünya Prematüre Günü temasının “Küçük bebekler, büyük potansiyeller” olduğunu hatırlatan Altun, gelişim sürecinde düzenli izlemin ve olası sorunlara erken müdahalenin önemini vurguladı.
Yoğun bakımda takip ettikleri pek çok çocuğun ilerleyen yıllarda okulda, sporda ve sanatta başarılı olduğunu gördüklerini belirten Prof. Dr. Altun, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bugün yoğun bakımımızda izlediğimiz pek çok çocuğun okulda, sporda ve sanatta başarılı olduğunu görmek bizi mutlu ediyor. Prematüre doğmak bir çocuğun geleceğini tek başına belirlemez”
Altun, 15 Kasım'da mor kıyafetler giyerek Dünya Prematüre Günü farkındalığına destek olunabileceğini belirterek, oluşturulan farkındalığın somut çözümlere dönüşmesi temennisinde bulundu.
