Fransa’da Sarı Yelekliler hareketini yeniden canlandırma çağrılarıyla başlayan ve öğrencilerin, sendikaların da destek verdiği protestolar ülke genelinde şiddet olaylarına sahne oldu. Ücretlerin artırılması, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve eğitime daha fazla kaynak ayrılması talebiyle düzenlenen gösterilerde bazı kentlerde polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı.
Lyon’da 174 yıllık tarihi bina ateşe verildi
Lyon’un simge noktalarından Bellecour Meydanı’nda bulunan tarihi turizm danışma merkezi, protestolar sırasında tahrip edilerek ateşe verildi. Binadan yükselen alevler çevrede paniğe neden olurken, güvenlik güçlerine havai fişek ve çeşitli cisimler atan gruplara polis, göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen yapı, geçmişte askeri karakol ve polis noktası olarak kullanıldı. Yangına, çevrede devam eden çatışmalar nedeniyle itfaiye ekiplerinin müdahale etmekte zorlandığı bildirildi.
Lyon Belediye Başkanı Gregory Doucet, tarihi binanın ateşe verilmesini kınadı. Kamu binalarının kent sakinlerinin ortak mirası olduğunu belirten Doucet, bu tür saldırıların kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Marsilya’da belediye binasına girildi
Marsilya’da çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak binaya girdi. “Devrim başladı, Bastille'i ele geçiriyoruz” sloganları atan göstericiler, giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Fransa Cumhuriyeti’nin simgesi Marianne’ın büstü devrilirken duvarlara da çeşitli yazılar yazıldı.
Güvenlik güçleri, protestocuları kısa süre sonra binadan uzaklaştırdı. Kent merkezindeki Canebiere Caddesi’nde de polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Belediye polisine ait bir karakolun camları kırılırken binanın içine sis bombaları atıldı.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, yaşanan olayları kınayarak, “Bu benim Cumhuriyet anlayışım değil” dedi. Şiddet olaylarının öğrencilerin taleplerine zarar verdiğini belirten Payan, güvenlik desteğinin artırılması için Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Başbakan Sebastien Lecornu ve İçişleri Bakanı Laurent Nunez ile görüştüğünü açıkladı.
Kentte görev yapan çevik kuvvet birliklerinin sayısının artırıldığını belirten Payan, “Bir bölükten beş bölüğe çıktık” ifadelerini kullandı.
Paris’te CNews binasına saldırı
Başkent Paris’te, aşırı sağa yakın yayın çizgisi ve göçmenler ile Müslümanlara yönelik söylemleri nedeniyle ırkçılık ve ayrımcılık eleştirilerinin hedefi olan CNews televizyon kanalının merkezi de saldırıya uğradı.
Milyarder Vincent Bollore’nin medya grubuna bağlı kanalın, Europe 1 radyosuyla aynı binada bulunan merkezi önünde yaklaşık 100 kişi toplandı. Bazı kişilerin binaya zarar vermesi üzerine polis müdahalede bulundu. Olayların ardından 21 kişi gözaltına alındı.
Fransa’nın medya düzenleme kurumu Arcom, daha önce CNews’i siyasi görüşlerin dengeli temsil edilmemesi nedeniyle uyarmıştı. Saldırının doğrudan kanalın yayın politikası nedeniyle gerçekleştirildiğine ilişkin ise doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Bordeaux ve Rennes’de de olaylar yaşandı
Bordeaux’da protestocular Ticaret ve Sanayi Odası binasına girdi. Olay sırasında güvenlik güçleri ile göstericiler arasında gerginlik yaşandı.
Rennes’de ise protestocuların ateşe verdiği barikatlar nedeniyle bazı yollarda ulaşım aksadı.
Fransa İçişleri Bakanlığı, gösteriler sırasında ülke genelinde 272 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Protestolara katılanların toplam sayısına ilişkin nihai bilanço ise henüz netleşmedi.
Macron’dan gösteri hakkı ve saygı vurgusu
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, protestolar öncesinde yaptığı açıklamada gösteri hakkına saygı duyulması gerektiğini belirterek, “Gösteri hakkına tamamen saygı duyuluyor ancak bu hak, kişilere ve mallara saygıyı da beraberinde getirmeli” dedi.
İçişleri Bakanlığı, kamu binalarına, iş yerlerine ve güvenlik güçlerine yönelik saldırıları kınadı. Bakanlık, bazı kentlerde yaşanan şiddet olaylarından aşırı sol grupları sorumlu tuttu.
Başbakan Sebastien Lecornu da haftalardır devam eden protestolarda şiddetin arttığı uyarısında bulundu. Lecornu, önceki eylemlerde 900’den fazla polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı.
Nunez’den ses bombası açıklaması
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, gösterilerde çok ağır şiddet olaylarının yaşanması durumunda güvenlik güçlerinin ses bombası kullanabileceğini söyledi.
Nunez, “Bir yürüyüşün çevresinde veya başka bir yerde son derece ağır kent şiddeti yaşanırsa elbette bu tür silahlar kullanılabilir” dedi. Bakan, söz konusu silahların yalnızca gerekli durumlarda ve ölçülü şekilde kullanıldığını savundu.
Açıklama, 5 Ekim’de Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin elinden ağır yaralanmasının ardından tartışma yarattı. Olay sonrasında EF-SON tipi ses bombasının lise protestoları kapsamında kullanımı geçici olarak askıya alınmıştı. Nunez, yasağın yalnızca lise hareketiyle sınırlı olduğunu belirtti.
Polis müdahalelerine ilişkin şikâyetler de artarken Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından öğrenci protestolarının başlangıcından bu yana 36 soruşturma açıldığı bildirildi. Soruşturmalardan dördünün uzuv kaybına yol açan veya benzeri ağır yaralanmalarla, altısının ise ciddi yaralanma iddialarıyla ilgili olduğu açıklandı.
Sarı Yelekliler ve öğrencilerin talepleri birleşti
Protestolara Genel İş Konfederasyonu (CGT), Solidaires ve Çiftçi Konfederasyonu gibi sendikalar da destek verdi. Gösterilerde hayat pahalılığına karşı mücadele, ücret artışları, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve eğitim kurumlarına daha fazla kaynak ayrılması talepleri öne çıktı.
CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, ekonomik yükün çalışanlar yerine büyük şirketler ve yüksek gelir grupları tarafından üstlenilmesi gerektiğini savunarak hayat pahalılığına karşı mücadele çağrısında bulundu.
