YENİ Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, en az 15 yıl fiilen gazetecilik yapan Türk vatandaşlarına yeşil pasaport verilmesini öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sundu. Teklif, serbest gazetecileri ve mesleği bıraktıktan sonra 15 yıllık kıdemini tamamlamış kişileri de kapsıyor.
21 Ekim 2026 tarihinde Meclis’e sunulan ve 2/3969 esas numarasıyla kayda alınan teklif, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını içeriyor. İçişleri Komisyonu’na sevk edilen teklif, TBMM kayıtlarında işlemde bulunuyor.
Basın kartı şartı aranmayacak
Teklifte, yazılı, görsel, işitsel ve internet basınında çalışan gazetecilerin yanı sıra serbest gazetecilerin de yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri ise başvuru için basın kartı sahibi olma şartının aranmaması.
Gazetecilerin en az 15 yıllık mesleki faaliyetlerini belgelendirmeleri yeterli olacak. Bu kapsamda basın kartlarının yanı sıra vergi kayıtları, yayımlanmış çalışmalar, iş veya hizmet sözleşmeleri ve diğer mesleki belgeler de kullanılabilecek.
Mesleki kıdem nasıl hesaplanacak?
Kanun teklifine göre gazetecilerin farklı dönemlerde gerçekleştirdikleri mesleki faaliyetler birleştirilerek toplam kıdem süreleri hesaplanacak. Aynı döneme denk gelen çalışma süreleri ise yalnızca bir kez dikkate alınacak.
Mesleki faaliyetin tarihli yayın ve çalışmalarla belgelendirildiği durumlarda, birbirini izleyen çalışmalar arasında 30 günü aşan boşluklar kıdem hesabına dahil edilmeyecek. Ancak bu aralıkta mesleki faaliyetin sürdüğünü gösteren başka belgeler sunulması halinde söz konusu süreler bu kapsamın dışında tutulabilecek.
Teklif, 15 yıllık mesleki kıdemini tamamladıktan sonra emekli olan veya gazetecilik mesleğinden ayrılan kişilerin de yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesini öngörüyor.
Eş ve çocuklar da kapsamda
Düzenlemede, gerekli şartları karşılayan gazetecilerin eşleri ve çocuklarının da Pasaport Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde bu haktan yararlanabilmesi yer alıyor.
Ayrıca gazetecilerin ve hak sahibi aile bireylerinin, yetkili amir aracılığıyla başvuru yapma zorunluluğu olmadan doğrudan başvuruda bulunabilmesi hedefleniyor.
Gerekçede basın özgürlüğü öne çıktı
Teklifin genel gerekçesinde basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkının demokratik toplumların temel unsurları arasında bulunduğu vurgulanıyor.
Gazeteciliğin uluslararası gelişmelerin yerinde takip edilmesini, haber kaynaklarına zamanında ulaşılmasını ve gerektiğinde kısa sürede yurt dışına seyahat edilmesini gerektirdiği belirtiliyor.
Gerekçede, Pasaport Kanunu kapsamında bazı meslek gruplarına ve kamu görevlilerine yeşil pasaport hakkı tanındığı, ancak gazeteciler için mesleki kıdeme dayalı benzer bir düzenlemenin bulunmadığına dikkat çekiliyor. Teklifin, gazetecilerin uluslararası mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmayı ve halkın haber alma hakkını güçlendirmeyi amaçladığı ifade ediliyor.
Teklif henüz yasalaşmadı
Pasaport Kanunu’nun 14. maddesinde değişiklik yapılmasını öngören teklifin yürürlüğe girebilmesi için Meclis’teki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Teklif henüz kanunlaşmadığı için gazetecilere yönelik yeni bir yeşil pasaport hakkı yürürlüğe girmiş değil.
