Özellikle hızlı kilo kaybının testosteron düzeyleri ve sperm parametreleri üzerindeki etkileri, bilim dünyasında yakından takip edilen başlıklar arasında yer alıyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Üroloji Uzmanı Cem Güler, erkek üreme sağlığının değerlendirilmesinde yalnızca hormon düzeylerinin değil, genel metabolik sağlığın da dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Obezite erkek üreme sağlığını etkileyebiliyor
Fazla kilo ve obezite, yalnızca kalp-damar hastalıkları ve diyabet riskini artırmakla kalmıyor; erkek üreme sistemi üzerinde de çeşitli etkiler oluşturabiliyor. Araştırmalar, obezitenin testosteron seviyelerinde düşüşe, sperm üretiminde azalmaya ve sperm kalitesinde bozulmaya yol açabileceğini ortaya koyuyor.
Vücutta artan yağ dokusu hormon dengesini etkileyerek erkeklik hormonu olarak bilinen testosteronun azalmasına neden olabiliyor. Bunun yanında insülin direnci, kronik inflamasyon ve metabolik bozukluklar da üreme fonksiyonlarını olumsuz yönde etkileyebiliyor.
Kilo kaybı hormon dengesini değiştirebilir
Son yıllarda yayımlanan bilimsel çalışmalar, fazla kilolu veya obez erkeklerde sağlanan kilo kaybının testosteron düzeylerinde artışla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Ancak uzmanlar bu etkinin doğrudan bir ilaç etkisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Cem Güler konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullanıyor:
"Erkeklerde testosteron seviyelerinin değerlendirilmesi oldukça kapsamlı bir süreçtir. Yaşana kilo kaybı, metabolik sağlığın düzelmesi ve yaşam tarzı değişiklikleri bazı kişilerde hormon dengesi üzerinde olumlu sonuçlar oluşturabilir. Ancak her bireyin hormonal yapısı ve sağlık durumu farklıdır. Bu nedenle genel geçer sonuçlar çıkarmak doğru değildir."
Sperm kalitesindeki değişimler inceleniyor
Bilimsel çalışmalarda kilo kaybı sonrası bazı erkeklerde sperm hareketliliği, sperm sayısı ve sperm morfolojisi gibi parametrelerde iyileşmeler gözlemlenebildiği bildiriliyor. Ancak uzmanlar, bu bulguların her birey için geçerli olmadığını ve erkek infertilitesinin çok sayıda farklı nedene bağlı olarak gelişebileceğini hatırlatıyor.
Bu nedenler arasında sigara kullanımı, alkol tüketimi, kronik hastalıklar, genetik faktörler, hormonal bozukluklar, varikosel ve çevresel etkenler de yer alıyor.
Testosteron düşüklüğü her zaman hastalık anlamına gelmeyebilir
Toplumda testosteron düşüklüğüne yönelik farkındalığın artmasıyla birlikte birçok kişi yalnızca laboratuvar sonuçlarına odaklanabiliyor. Ancak testosteron düzeylerinin değerlendirilmesinde yaş, genel sağlık durumu, mevcut hastalıklar ve klinik belirtiler birlikte ele alınmalı.
Yorgunluk, isteksizlik, cinsel istekte azalma, kas kütlesinde kayıp veya enerji düşüklüğü gibi belirtiler yaşayan kişilerin kendi kendine değerlendirme yapmak yerine uzman görüşü alması gerektiği vurgulanıyor.
Sağlıklı yaşam tarzı temel unsur olmaya devam ediyor
Uzmanlara göre erkek üreme sağlığının korunmasında dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, ideal kilonun korunması, sigaranın bırakılması ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması büyük önem taşıyor.
Cem Güler, konunun bütüncül ele alınması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullanıyor:
"Erkek üreme sağlığı yalnızca tek bir hormon ya da tek bir tedavi yöntemi üzerinden değerlendirilemez. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları, düzenli sağlık kontrolleri ve kişiye özel tıbbi değerlendirmeler bu sürecin temelini oluşturur."
