İzmir Gazeteciler Cemiyeti (İGC) Uluslararası Basın Merkezi, bilgi edinme hakkının gazetecilik faaliyetlerinde etkin kullanımı üzerine düzenlenen eğitime ev sahipliği yaptı. Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) tarafından gerçekleştirilen “Bilgi Edinme Hakkı: Şeffaflık İçin Güçlü Bir Araç” başlıklı eğitimde, başvuru yöntemleri, yasal sınırlar ve kamu kurumlarından bilgi edinmenin önemi değerlendirildi.
Gazeteci Gülin Çavuş ve Avukat Gökhan Tekşen’in verdiği eğitime İGC Başkanı Dilek Gappi, İGC Önceki Dönem Başkanı Misket Dikmen ile çok sayıda gazeteci ve avukat katıldı. Eğitimde, şeffaflık ve hesap verebilirliğin yanı sıra bilgi edinme hakkının haber çalışmalarında nasıl kullanılabileceği üzerinde duruldu.
İGC’de mesleki eğitim vurgusu
İGC Başkanı Dilek Gappi, bilgi edinme hakkının gazeteciler açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Uluslararası Basın Merkezi’nin kuruluş amaçlarından birinin gazetecilerin uluslararası gelişmeleri yakından takip etmesini sağlamak olduğunu belirten Gappi, dijitalleşmenin gazetecilikte önemli bir dönüşüm yarattığını ifade etti.
Gappi, “Uluslararası Basın Merkezi’ni kurarken amacımız, meslektaşlarımızın uluslararası alandaki gelişmeleri de yakından tanımalarını sağlamaktı. Bugün bu hedefimiz gerçekleşti. Dijitalleşmeyle birlikte gazetecilik de büyük bir dönüşüm geçirdi. Bu noktada mesleki eğitimler ve uluslararası iş birlikleri çok önemli. Meslektaşlarımız için eğitimlerimizi sürdüreceğiz” dedi.
Araştırmacı gazeteciliğe katkı sağlıyor
Gazeteci Gülin Çavuş, bilgi edinme başvurularının haber kaynaklarını çeşitlendirdiğini ve haberlerin resmî bilgi ve belgelerle desteklenmesine katkı sunduğunu anlattı. Çavuş, bu yöntemin özellikle kapsamlı ve uzun soluklu araştırmacı gazetecilik dosyalarında önemli bir araç olduğunu belirtti.
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu verilerine göre, Türkiye’de 2025 yılında 1 milyon 765 bin 886 bilgi edinme hakkı başvurusu yapıldı. Başvuru sayısının önemli bir gösterge olduğunu kaydeden Çavuş, hakkın kullanımını değerlendirirken yalnızca sayısal verilere değil, başvurulara verilen yanıtların niteliğine de bakılması gerektiğini vurguladı.
Çavuş, başvurulara verilen yanıtların çoğu zaman sorulan soruları doğrudan karşılamadığına işaret ederek, gazetecilerin bu yanıtlar üzerinden yeni sorular geliştirip farklı haber konularına ulaşabildiğini ifade etti.
Şeffaflık ve hesap verebilirlik öne çıktı
Avukat Gökhan Tekşen, bilgi edinme hakkının demokratik toplumlarda şeffaflık ve hesap verebilirliğin temel araçları arasında yer aldığını söyledi. Kamu yönetimi ve kamu hizmetleriyle ilgili bilgilere vatandaşların erişebilmesinin önemini vurgulayan Tekşen, bilgi edinme hakkının yalnızca bilgi talep etmekten ibaret olmadığını belirtti.
Kamu otoritelerinin de bilgiyi paylaşma ve şeffaf davranma sorumluluğu bulunduğunu dile getiren Tekşen, “Bilgi, güçtür. Gücü nasıl ve nereye doğru kullanacağımız bizler için çok önemli” dedi.
Başvuru yöntemleri ve yasal sınırlar anlatıldı
Eğitimde, ifade özgürlüğüyle bağlantılı temel haklardan biri olan bilgi edinme hakkının yasal dayanağı da ele alındı. Tekşen, gazetecilerin bilgi edinme başvurularını hangi yöntemlerle ve hangi kurumlara yapabileceklerine ilişkin bilgi verdi.
Bilgi edinme hakkının kapsamı ve sınırlarının da değerlendirildiği programda; devlet sırrı, istihbarat, idari soruşturmalar, ülkenin ekonomik çıkarları, adil yargılanma hakkı, özel hayatın gizliliği ve ticari sırlar kapsamında değerlendirilen belgeler hakkında bilgilendirme yapıldı.
