İran’da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan protestolar 15 gündür devam ediyor. Ülkede can kaybı 544’ü aşarken, Tahran yönetimi interneti kesti. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik tehditlerini sürdürüyor. İşte 5 soruda İran’da yaşananlar ve ABD’nin olası müdahalesi:
1. Protestolar Neden Başladı?
İran’da yerel para biriminin döviz karşısındaki değer kaybı ve ekonomik kriz, halkı sokaklara döktü. Tebriz Kapalı Çarşı başta olmak üzere birçok şehirde esnaf kepenk kapatıp protestolara katıldı. İlk başlarda büyük şehirlerde başlayan gösteriler kısa sürede ülke geneline yayıldı.

2. Gösterilere Karşı Müdahale Nasıl Oldu?
İlk günlerde gösterilere müdahale etmeyen emniyet güçleri, eylemlerin büyümesiyle göz yaşartıcı gaz ve saçma atan tüfeklerle müdahale etti. Bazı şehirlerde polis ve göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Resmi kaynaklara göre 544 kişi hayatını kaybetti, 10 bin 681 kişi gözaltına alındı.

3. İran Yönetiminin Açıklamaları Neler?
İran lideri Ali Hamaney, protestoların ekonomik taleplerinin meşru olduğunu kabul ederken, kaos çıkaranlara karşı sert tedbirler alınacağını söyledi. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise halkın taleplerinin dikkate alındığını ve diyalog yoluyla çözüm aranacağını belirtti.

4. ABD ve İsrail’in Tutumu Nedir?
ABD Başkanı Donald Trump, protestolara müdahale edilmesi durumunda İran’a sert yanıt verileceğini duyurdu. Trump ayrıca Starlink aracılığıyla İran’daki interneti tekrar aktifleştirebileceklerini açıkladı. İsrail Başbakanı Netanyahu, İran’daki protestoları yakından takip ettiklerini ve sivillere yönelik şiddeti kınadıklarını söyledi.

5. ABD’nin İran’a Saldırı İhtimali Ne?
Amerikan medyası, Trump yönetiminin olası müdahale senaryolarını netleştirdiğini duyurdu:
-
İran’ın askeri ve sivil altyapısına yönelik gizli siber saldırılar.
-
Starlink operasyonu: Uydu hizmetlerini ve terminalleri İran içine sokarak dijital egemenliği ihlal etmek.
-
Askeri hedeflere hava saldırısı (şimdilik ağırlık siber ve ekonomik seçeneklerde).

Pentagon yetkilileri, askeri saldırının İran halkını “bayrak etrafında birleştirebileceği” için dikkatli davranıyor. İran ise olası bir saldırıya karşı bölgedeki ABD üslerini ve gemilerini meşru hedef olarak tanımladı.




