Uzmanlar, mangal sofrasında besin seçiminden pişirme yöntemine, soslardan porsiyonlara kadar birçok ayrıntıya dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Yaz akşamlarında sofraların vazgeçilmezi olan mangal, doğru seçimler yapılmadığında kalp sağlığı açısından bazı riskler oluşturabiliyor. Mangal sofrasında tercih edilen besinlerden kullanılan soslara, pişirme yönteminden porsiyonlara kadar pek çok detayın önem taşıdığına dikkat çeken Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Fazla yağlı etler, işlenmiş ürünler, yüksek tuz tüketimi ve yanlış pişirme yöntemleri; hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve damar hastalıkları açısından risk oluşturuyor” dedi.
Küçük değişikliklerle mangal sofralarının lezzetten büyük ödün vermeden daha kalp dostu hale getirilebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Önemli olan sofrayı tamamen değiştirmek değil; kullanılan içerikleri, pişirme yöntemlerini ve porsiyonları daha bilinçli seçmek. Çünkü çoğu zaman sorun mangalın kendisinden değil, işlenmiş et ürünleri, aşırı tuzlu soslar, yanmış ve kömürleşmiş etler, şekerli içecekler ve büyük porsiyonlardan kaynaklanıyor. Amerikan Kalp Derneği’ne göre aşırı sodyum ve doymuş yağ tüketimi hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalık riskini artırıyor. Bu nedenle mangalda ne kadar yediğiniz kadar, neyi nasıl hazırladığınız da önemli” dedi.
Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, mangal sofralarını daha sağlıklı hale getirmenin 6 yolunu anlattı.
Doğru proteinleri tercih edin
Sağlıklı bir mangalın temelinde doğru protein seçimi bulunuyor. Izgara balık, derisiz tavuk, hindi eti ve az yağlı kırmızı et daha iyi seçenekler arasında yer alıyor.
Sucuk, salam, sosis ve diğer işlenmiş et ürünlerinin ise daha sınırlı tüketilmesi öneriliyor. Özellikle işlenmiş etler, yüksek sodyum ve koruyucu içerikleri nedeniyle kalp sağlığı açısından daha fazla risk taşıyabiliyor.
Eti yüksek ateşte yakmayın
Mangalda yapılan en yaygın hatalardan biri, etin doğrudan yüksek alevde ve uzun süre pişirilmesi. Yüksek ısıda kömürleşen etlerde heterosiklik aminler (HCA) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) adı verilen zararlı bileşikler oluşabiliyor. Bu maddeler uzun vadede sağlık açısından risk oluşturabiliyor.
Daha sağlıklı bir pişirme için etin doğrudan aleve temas ettirilmemesi, orta ısıda pişirilmesi ve sık sık çevrilmesi önem taşıyor. Kömürleşmiş bölümlerin tüketilmemesi de öneriliyor.
Limon, sarımsak, zeytinyağı ve baharatlarla yapılan marinasyon ise hem lezzeti artırırken hem de zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltmaya yardımcı olabiliyor.
Sebzelere sofrada daha fazla yer açın
Mangal sofralarında sebzeler çoğu zaman geri planda kalabiliyor. Ancak renkli sebzeler, sofraya hem denge hem de besleyicilik kazandırıyor.
Kabak, biber, domates, soğan, patlıcan ve mantar gibi sebzeler lif ve antioksidan içerikleriyle öne çıkıyor. Bu besinler daha uzun süre tokluk hissi sağlayabilirken, öğünün kalori yoğunluğunun azalmasına da yardımcı olabiliyor.
Akdeniz tipi beslenme yaklaşımı da sebze ağırlıklı beslenmenin kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini destekliyor.
Sos ve tuz tüketimine dikkat edin
Mangal sofralarının masum görünen ayrıntılarından biri olan soslar da dikkat edilmesi gereken noktalar arasında bulunuyor. Hazır barbekü sosları, ketçaplar ve işlenmiş çeşniler bazen yüksek miktarda tuz, şeker, katkı maddesi ve doymuş yağ içerebiliyor.
Daha iyi alternatifler arasında zeytinyağı, yoğurt bazlı hafif soslar, limon, kekik, kimyon, sarımsak ve taze otlar yer alıyor.
Özellikle hipertansiyonu olan bireylerde aşırı sodyum tüketimi kan basıncını yükseltebiliyor.
Şekerli içecekleri sınırlayın
Mangal sofralarında gazlı ve şekerli içecekler de sıklıkla tercih ediliyor. Ancak bu içecekler gereksiz kalori yükü oluşturabilir, kan şekerini hızla yükseltebilir ve trigliserit seviyelerini artırabilir.
Limonlu su, naneli ayran, şekersiz soğuk çay, maden suyu ve salatalıklı su daha iyi seçenekler arasında yer alıyor.
Yaz aylarında sıvı kaybı da önemli olduğu için düzenli su tüketiminin ihmal edilmemesi gerekiyor.
Porsiyon kontrolünü unutmayın
Sağlıklı besinleri tercih etmek kadar porsiyon kontrolüne dikkat etmek de önem taşıyor. Bazen sorun yalnızca ne yediğimiz değil, ne kadar yediğimiz olabiliyor.
Pratik öneriler arasında tabağın yarısını sebzelerin oluşturması, eti yavaş yemenin tokluk hissini artırması ve küçük tabak kullanmanın porsiyon kontrolüne yardımcı olması bulunuyor. Sürekli atıştırmak yerine düzenli beslenmeye de dikkat edilmesi öneriliyor.
Kalp dostu beslenmenin genellikle yasaklardan değil, dengeden geçtiği belirtiliyor.
