Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencisi Denizhan Şallı, Endonezya’daki mercan resiflerinin yok oluşuna dikkat çeken çevreci bitirme projesiyle Türkiye’nin en saygın mimarlık öğrenci yarışmalarından Archiprix Türkiye’de “Eşdeğer Mansiyon” ödülüne layık görüldü.
Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı ile Mimarlar Derneği 1927 tarafından düzenlenen yarışma, mimarlık fakültelerinin bitirme projelerini ulusal ölçekte görünür kılmayı ve genç mimar adaylarının özgün tasarım yaklaşımlarını gündeme taşımayı amaçlayan saygın bir platform olarak biliniyor. Bu yıl ödüle değer görülen projeler arasında, Yaşar Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi Denizhan Şallı’nın çevre odaklı çalışması da yer aldı.
Şallı’nın “The Living Pier” başlıklı projesi, Endonezya’nın doğal güzelliğiyle tanınan Togian Adaları çevresinde hızla yok olan mercan resiflerini korumayı hedefliyor. Proje; su kirliliği, patlayıcıyla balık avlama, toplumsal bilinç eksikliği ve kamusal önlemlerin yetersizliği nedeniyle zarar gören resif ekosisteminin yeniden canlandırılmasına odaklanıyor.
Dünya mirası için umut
Tasarımının çıkış noktasının su altı yapay resif modülleri ile iklime duyarlı su üstü birimlerden oluşan yeni bir yaşam alanı yapısı olduğunu belirten Denizhan Şallı, düşüncelerini şöyle ifade etti:
“Mercan resiflerinin yok oluşunu geri döndürülemez bir son olarak değil, müdahale edilmediğinde derinleşen bir kayıp olarak ele aldım. Yapı, bu kaybı simgeleyen bir anıt olmak yerine iyileştirme sürecinin aktif bir parçası olmayı hedefliyor. Projede yer alan su altı modülleri, araştırma mekânı olmanın ötesinde yeni yaşam alanları üretmeyi hedefleyen yapay resif yüzeyleri olarak tasarlandı. Beton karışımına eklenen yerel volkanik malzemeler, mercan larvalarının tutunmasını kolaylaştıran bir zemin oluşturuyor. Su üstü birimler ise doğal havalandırma, gölgeleme ve yarı geçirgen kabuk sistemleriyle iklime duyarlı bir yaşam alanı sunuyor. Ziyaretçi rotaları, kullanıcıyı merkeze doğrudan ulaştırmak yerine yavaşlatan ve gözleme teşvik eden bir mekânsal deneyim kurguluyor. Projem, diğer mercan resif alanlarına da uyarlanabilir.”
Türkiye’ye uzak, doğal zenginliğiyle dikkat çekiyor
Togian Adaları, Endonezya’nın Orta Sulawesi kıyıları açıklarında, Tomini Körfezi içinde yer alan 56 ada ve çok sayıda açık deniz adacığından oluşan turistik bir takımada olarak uluslararası tur operatörlerinin gözde destinasyonları arasında bulunuyor. 2004 yılında Endonezya hükümeti tarafından; ülkenin 132 bin hektarlık en büyük mercan resifi başta olmak üzere denizde 292 bin hektar, karada 70 bin hektar ve yaklaşık 11 bin hektarlık ormanlık alan milli park ilan edildi.
Türkiye’den 5 saat ileride bulunan adalar topluluğuna uçuş mesafesi yaklaşık 11 bin kilometre. Doğrudan ulaşım bulunmayan bölgeye seyahat süresi 20 saatin üzerine çıkabiliyor. Yolculuklar genellikle Cakarta ya da Bali Adası aktarmasıyla gerçekleştiriliyor. Türk Hava Yolları’nın her iki merkeze de uçuşları bulunuyor.
