Modern yaşamın hızlanmasıyla birlikte uykusuzluk şikayetleri giderek artıyor. “Gece boyunca dönüp duruyorum”, “Sabah kalkınca sanki hiç uyumamış gibi oluyorum”, “Başımı yastığa koyuyorum ama saatlerce uyuyamıyorum” diyenlerin sayısındaki artış dikkat çekiyor.
Acıbadem Fulya Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları (KBB) Uzmanı Prof. Dr. Arzu Tatlıpınar, uykusuzluğun yalnızca stres ya da yoğun tempodan kaynaklanmadığını, burun ve boğazdaki bazı sağlık sorunlarının da gece boyunca nefes almayı zorlaştırarak uyku kalitesini düşürebildiğini belirtiyor. Uykusuzluğun yalnızca yetişkinlerde değil, son yıllarda çocuklarda da sık görüldüğünü ifade ediyor.
Sinsi neden: Uyku apnesi
Uyku sırasında nefesin kısa süreli durmasıyla ortaya çıkan “uyku apnesi” önemli bir risk olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Tatlıpınar, bu durumun çoğu zaman fark edilmeden yaşandığını belirterek şu ifadeleri kullanıyor:
“Bu durum çoğu zaman kişinin farkında olmadan gerçekleşiyor. Kişi gece boyunca sık sık uyanıyor, derin uykuya geçemiyor ve sabah büyük bir yorgunlukla güne başlıyor. Gün içinde uyuklama, dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve odaklanma sorunları görülebiliyor”
Burun eğriliği, geniz eti, bademcik büyümesi, alerjik burun tıkanıklığı ve damak yapısındaki sorunların hava yolunu daraltarak uyku sırasında nefes almayı zorlaştırabildiği ifade ediliyor. Tedavi edilmeyen uyku apnesinin ise yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, diyabet, depresyon ve felç riskini artırabileceği vurgulanıyor.
Çocuklarda da görülebiliyor
Uyku problemleri yalnızca yetişkinleri değil çocukları da etkiliyor. Geniz eti ve bademcik büyümesine bağlı olarak çocuklarda horlama, ağız açık uyuma ve huzursuz uyku görülebiliyor. Bu durumun dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, huzursuzluk ve büyüme-gelişme sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.
Prof. Dr. Tatlıpınar, “Özellikle geceleri horlayan ve ağzı açık uyuyan çocukların mutlaka değerlendirilmesi gerekir” uyarısında bulunuyor.
Alışkanlıklar da uykuyu bozuyor
Uykusuzluğun sadece sağlık sorunlarından değil, yaşam alışkanlıklarından da kaynaklanabileceği belirtiliyor. Özellikle ekran kullanımının uyku düzeni üzerindeki etkisine dikkat çekiliyor:
“Özellikle telefon, tablet ve TV gibi cihazların yarattığı ışık ve ekran maruziyeti melatonin üretimini baskılayarak hem uykuya dalışı hem de uykunun derinliğini bozar. Her gün farklı saatlerde yatmak ve kalkmak uyku ritmini olumsuz etkiler. Stres, gece çok aç ya da tok yatmak, ortamda gürültü olması, fazla sıcak ortam, yastık ve yatak problemleri sık uyanmalara neden olabilir. Kafein içeren kahve, çay, çikolata gibi ürünler, bazı ilaçlar uykuyu olumsuz etkiler. Gece tuvalete kalkmaya neden olan sağlık problemleri de uykunun bölünmesine neden olur.”
Uykusuzluğa karşı 5 etkili önlem
Uzmanlar, sağlıklı uyku için bazı temel adımların önemine dikkat çekiyor. Prof. Dr. Arzu Tatlıpınar, uykusuzluğa karşı 5 etkili önlemi şöyle sıralıyor:
- Sabah yorgun uyanıyor, gün içinde uyukluyorsanız mutlaka sağlık kontrolünüzü yaptırın.
- Burun tıkanıklığı, ağız açık uyuma, geniz eti, bademcik ve burun eğriliği şikayetlerini önemseyin ve mutlaka tedavi olun.
- Yatmadan önce telefon, tablet ve televizyon kullanımını azaltın.
- Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya özen gösterin.
- Akşam saatlerinde kahve, çay ve ağır yemek tüketiminden kaçının.
