Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Şebnem Özyer, üreme çağındaki kadınlarda sık karşılaşılan hormonal sorunlardan biri olan Poliendokrin Metabolik Over Sendromu’nun (PMOS), adet düzensizliği ve yumurtlama problemleri nedeniyle gebelik şansını etkileyebildiğini belirtti. Özyer, yaklaşık her 10 kadından birinde görülebilen sendromda erken değerlendirme ve kişiye özel tedavinin önemine dikkat çekti.
Bahçeci Ankara Tüp Bebek doktorlarından Prof. Dr. Şebnem Özyer, PMOS’un yalnızca adet düzensizliği ve fiziksel değişimlere neden olmadığını, yumurtlama sorunları nedeniyle çocuk sahibi olma sürecini de etkileyebildiğini söyledi.
Özyer, “Yaklaşık her 10 kadından birinde görülebilen bu sendrom, yalnızca adet düzensizliği ve fiziksel değişimlere yol açmakla kalmayıp yumurtlama problemleri nedeniyle gebelik şansını da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Özellikle adet düzensizliği, vücutta veya yüzde artan tüylenme, sivilcelenme ve kilo artışı gibi belirtilerin kadınlar tarafından dikkate alınması gerekiyor. Bu problemi yaşayan kişilerin tedavisinde ilk adım fazla kilonun verilmesidir. Hastanın diyet ve egzersizle beraber ideal kiloya ulaşması yumurtlama fonksiyonlarının düzenlenmesini sağlayabilir. Yaşam tarzındaki değişiklik veya ilaç tedavilerine rağmen gebelik sağlanamayan hastalarda tüp bebek tedavisi ile başarılı sonuçlar elde edilebilir” dedi.
Tanı için hormon ve ultrason değerlendirmesi
Sendromun önemli özelliklerinden birinin insülin direnci ve buna bağlı insülin seviyesindeki yükselme olduğunu belirten Özyer, bu hormonal değişikliklerin yumurtalıkların düzenli çalışmasını ve yumurtlamayı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Özyer, “Sendromun önemli özelliklerinden biri de insülin direnci ve buna bağlı olarak kandaki insülin seviyesinin yükselmesidir. Bu hormonal değişiklikler yumurtalıkların düzenli çalışmasını ve yumurtlamayı olumsuz etkileyerek adet düzensizliğine ve çocuk sahibi olma konusunda problem yaşanmasına yol açabilmektedir. Poliendokrin Metabolik Over Sendromu şüphesi bulunan kadınlarda doğru tanının konulabilmesi için ayrıntılı bir değerlendirme gerekmektedir. Özellikle adet dönemine uygun zamanda gerçekleştirilecek hormon testleri, tanı sürecinde önemli bilgiler sağlamaktadır. Bunun yanı sıra yapılacak jinekolojik değerlendirme ile rahim ve yumurtalıkların ultrasonografik olarak incelenmesi de gerekir. Buna ek olarak kan şekeri, kolesterol ve bazı hormonların değerlendirilmesine yönelik tetkikler de hastanın genel durumunun ortaya konulmasına yardımcı olmaktadır” diye konuştu.
Tedavide ilk hedef sağlıklı kiloya ulaşmak
PMOS tedavisinin kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayan Özyer, yaşam tarzı değişikliklerinin önemli bir basamak olduğunu söyledi. Fazla kilosu bulunan hastalarda kilo kaybı ve düzenli fiziksel aktivitenin yumurtlama fonksiyonlarının düzenlenmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Prof. Dr. Özyer, “Özellikle fazla kilosu bulunan hastalarda kilo kaybının sağlanması ve düzenli fiziksel aktivitenin hayatın bir parçası haline getirilmesi yumurtlama fonksiyonlarının düzenlenmesine katkı sağlamaktadır. Sağlıklı ve dengeli beslenme, insülin direncinin kontrol altında tutulması açısından da önem taşımaktadır. Beslenme düzeninde posa içeriği yüksek sebze ve meyveler, kuru baklagiller ve tam tahıllı ürünlere yer verilmesi; aşırı şekerli, gazlı içecekler ve rafine karbonhidrat içeren yiyeceklerin sınırlandırılması önerilmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri, kilo kontrolü ve gerektiğinde uygulanabilecek ilaç tedavileriyle yumurtlamanın düzenlenmesi ve gebeliğin kendiliğinden oluşması mümkün olabilmektedir” diye konuştu.
Tüp bebek tedavisinde yumurtalık yanıtı değerlendiriliyor
Doğal yolla gebelik elde edemeyen bazı hastaların tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyabileceğini aktaran Özyer, PMOS bulunan kadınlarda yumurtalık rezervi ve yumurtalıkların ilaçlara vereceği yanıtın tedavi planlamasında önemli olduğunu belirtti.
Özyer, “Doğal yolla gebelik elde edemeyen hastalar tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyabilmektedir. Poliendokrin Metabolik Over Sendromu bulunan hastalarda yumurtalık rezervi ve yumurtalıkların ilaçlara vereceği yanıtın değerlendirilmesi tedavinin planlanmasında önem taşımaktadır. Poliendokrin Metabolik Over Sendromu hastaların tüp bebek tedavilerindeki başarı oranları da oldukça yüksektir. Bu grup hastalarda OHHS olarak belirttiğimiz yumurtalıkların aşırı uyarılması durumuna karşılık elde edilen embriyoların dondurulması ve hormon seviyeleri normal düzeylere gelince transfer işleminin gerçekleştirilmesi tercih edilebilir” diye konuştu.
Düzenli kontroller önem taşıyor
PMOS bulunan kadınların doktor kontrollerini aksatmaması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Özyer, yıllık jinekolojik muayeneler ile gerekli görülen hormon, kan şekeri, kolesterol ve ultrason değerlendirmelerinin uzun vadeli takibe katkı sağladığını söyledi.
Prof. Dr. Özyer, “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu olan kadınların düzenli doktor kontrollerini kesinlikle aksatmaması gerekir. Yıllık jinekolojik muayeneler ve gerekli görüldüğünde yapılacak hormon, kan şekeri, kolesterol ve ultrason değerlendirmeleri hastalığın uzun vadeli etkilerinin takip edilmesine yardımcı olmaktadır” diyen Prof. Dr. Özyer; “Bu problemi yaşayan kadınlarında görülen hormonal dengesizlikler uzun yıllar tedavi edilmediği takdirde risk yaratabilmektedir. Özellikle rahim içerisindeki değişiklikler ileri yaşlarda tehlikeli olabilmektedir. Dolayısı ile kadınların adet düzenlerinde meydana gelen değişiklikleri normal kabul ederek yıllarca beklememeleri gerekir. Erken değerlendirme ve kişiye özel tedavi yaklaşımı hem genel kadın sağlığı hem de doğurganlığın korunması açısından büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
