Türkiye’nin PISA 2025 performansı belli oldu. 91 ülkenin yer aldığı değerlendirmede Türkiye; fen bilimlerinde 19., matematikte 28. ve okumada 18. sırada yer aldı. OECD ülkeleri arasında ise Türkiye fen bilimlerinde 14., matematikte 23. ve okumada 13. sırada bulundu.
PISA 2025 uygulaması Türkiye’de 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında bilgisayar tabanlı olarak gerçekleştirildi. Yaklaşık 2 saatlik testin ardından öğrenciler, eğitime bakış açıları ve sosyoekonomik durumlarına ilişkin yaklaşık 30-35 dakikalık anketleri yanıtladı. Benzer anketler okul müdürlerine de uygulanırken bazı ülkelerde veli ve öğretmenler de araştırmaya dahil edildi.
Fen bilimleri ana odak oldu
Üç yıllık dönemlerle gerçekleştirilen PISA değerlendirmesinde 2025 yılının ana odağını fen bilimleri oluşturdu. Bu kapsamda fen bilimleri okuryazarlığının tanımı genişletilirken, çerçeveye “bilim kimliği” kavramı da dahil edildi. Sürdürülebilirlik eğitimine verilen önem de artırıldı.
2025 değerlendirmesinde ayrıca “Dijital Dünyada Öğrenme” ve “Yabancı Dil Değerlendirmesi” alanları yer aldı. Türkiye ise bu yıl yabancı dil değerlendirmesine katılmadı.
Türkiye puanlarını artırdı
Türkiye, bir önceki PISA döngüsüne göre üç temel alanda da puanlarını yükseltti. Fen bilimlerinde 18 puanlık artışla 494 puana ulaşılırken, matematik puanı 9 puan artarak 462’ye, okuma puanı ise 16 puan artarak 472’ye çıktı.
Türkiye’nin fen bilimleri ve okuma puanları OECD ortalamasının üzerine çıkarken, matematik puanı OECD ortalamasının 1 puan gerisinde kaldı. Türkiye, puanlarını en fazla artıran ülkeler arasında da üst sıralarda yer aldı.
Üst düzey öğrenci oranı arttı
Sonuçlarda öğrencilerin yeterlilik düzeylerindeki değişim de dikkat çekti. Öğrencilerin yüzde 35’i matematikte, yüzde 24’ü okumada ve yüzde 19’u fen bilimlerinde temel yeterlilik düzeyinin altında kaldı.
Bir önceki PISA sonuçlarına göre en alt düzeyde bulunan öğrenci oranında düşüş görülürken, analiz, sentez ve sorgulama yapabilen üst düzey öğrencilerin oranında artış yaşandı. Fen bilimlerinde üst düzey öğrenci oranı yüzde 4’ten yüzde 7,4’e, okumada ise yüzde 1,9’dan yüzde 4,2’ye yükseldi.
Eğitim uzmanı Emre Orhan’ın değerlendirmeleriyle birlikte ele alındığında, PISA 2025 sonuçları Türkiye’nin üç temel alanda da puanlarını artırdığını ve özellikle üst düzey yeterliliklerde gelişim gösterdiğini ortaya koyuyor.
