Uzmanlar, özellikle gıda güvenliği ve hijyen kurallarına dikkat edilmemesi halinde enfeksiyon vakalarında belirgin artış yaşandığını belirtiyor.
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dilek Leyla Mamçu, sıcak havaların mikroorganizmaların çoğalması için elverişli bir ortam oluşturduğunu vurgulayarak yaz aylarında dikkat edilmesi gereken kritik noktaları anlattı.
Sıcak ve nem mikroorganizmaları hızlandırıyor
Yaz mevsiminin yalnızca insanlar için değil, hastalık yapıcı mikroorganizmalar için de uygun bir ortam oluşturduğunu belirten Mamçu, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Sıcak ve nemli havalar birçok bakteri türünün çoğalmasını hızlandırır.”
Özellikle Salmonella, E. coli, Campylobacter, Shigella ve bazı Vibrio türlerinin yaz aylarında daha sık görüldüğünü aktaran Mamçu, gıda güvenliğinin bu dönemde çok daha kritik hale geldiğini söyledi.
“İyi pişirilmemiş etler, çiğ tavuk ürünleri, açıkta bekletilen yiyecekler ve hijyenik olmayan su kaynakları enfeksiyonların en önemli bulaş yolları arasında yer alır. Pikniklerde veya açık hava organizasyonlarında saatlerce güneş altında bekleyen yiyecekler de ciddi sağlık riski oluşturur. Sıcak havalarda gıdaların bozulma süresi önemli ölçüde kısalıyor. Güvenli görünen bir yiyecek bile kısa süre içerisinde enfeksiyon kaynağına dönüşebiliyor.”
Yaz aylarında en sık görülen sorun: gıda zehirlenmesi
Yaz döneminde acil servis başvurularında gıda kaynaklı enfeksiyonların önemli bir yer tuttuğunu belirten Mamçu, belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini ifade etti.
“Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş ve halsizlik gibi belirtilerin hafife alınmaması gerekir.”
Risk grubundaki kişilerde tablo daha ağır seyredebilirken, bazı durumlarda hastaneye yatış gerekebildiğini belirten Mamçu, özellikle şu gıdalara dikkat çekti:
“Mayonez içeren ürünler, tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krema bazlı tatlılar ve soğuk zinciri korunmamış gıdalar yaz aylarında ekstra dikkat gerektirir. Tüketicilerin özellikle açıkta satılan yiyeceklere karşı temkinli olması önerilir.”
Kirli su ve havuzlar da risk oluşturuyor
Sıcak havalarda serinlemek için tercih edilen kontrolsüz su kaynaklarının da enfeksiyon açısından tehlike oluşturduğunu belirten uzman, bu sularda çok sayıda etken bulunabileceğini söyledi.
“Kirli sularda çok sayıda virüs, bakteri ve parazit bulunabilir. Norovirüs, Rotavirüs, Adenovirüs, Giardia ve Cryptosporidium gibi etkenler özellikle sindirim sistemi enfeksiyonlarına yol açabilir ve bu mikroorganizmalar ishal, kusma, karın ağrısı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterebilir.”
Sadece sindirim sistemi değil, göz ve cilt enfeksiyonlarının da artabileceğini belirten Mamçu, havuzların da her zaman güvenli olmadığını vurguladı:
“Düzenli dezenfekte edilmeyen havuzlar enfeksiyon açısından önemli riskler taşır.”
“Yetersiz klorlama yapılan havuzlarda kulak enfeksiyonları, göz enfeksiyonları, mantar hastalıkları ve çeşitli bağırsak enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü kaydeden Dr. Mamçu, “Özellikle çocuklar havuz suyunu yutmamalı. Aileler havuz seçiminde işletmenin hijyen uygulamalarını sorgulamalı. Ortak kullanım alanlarında kişisel havlu kullanımı da önemli bir koruyucu önlemdir.” diye konuştu.”
Kene teması ve doğa aktiviteleri
Yaz aylarında artan kamp ve piknik faaliyetleri kene temas riskini de artırıyor. Uzmanlar, özellikle doğa alanlarında dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
“Özellikle çalılık, uzun otluk ve ormanlık alanlarda daha dikkatli olunması gerekir. Her kene hastalık taşımaz ancak riskin göz ardı edilmemesi gerekir. Doğa aktivitelerinden sonra vücut dikkatlice kontrol edilmeli. Kene tespit edilmesi durumunda bilinçsiz müdahalelerden kaçınılmalı. Sağlık kuruluşlarına başvurularak uygun şekilde çıkarılması önem taşır.”
Parazit enfeksiyonları da yazın artıyor
Yaz aylarında sadece bakteri ve virüslerin değil, parazitlerin de daha kolay yayıldığını belirten Mamçu, hijyen eksikliğinin bulaşı artırdığını söyledi.
“Yıkanmamış sebze ve meyveler, kirli su kaynakları ve yetersiz hijyen koşulları parazit bulaşını kolaylaştırıyor.”
Uzun süren ishal ve sindirim sorunlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Mamçu, şu uyarıyı yaptı:
“Uzun süren ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, halsizlik ve sindirim sistemi problemlerinin bazı parazit enfeksiyonlarının habercisi olabileceğini hatırlatan Dr. Mamçu, belirtilerin uzun sürmesi halinde mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.”
Risk grupları daha dikkatli olmalı
Yaz enfeksiyonlarının herkes için risk oluşturabileceğini ancak bazı gruplarda daha ağır seyrettiğini belirten uzman, özellikle çocuklar ve yaşlılara dikkat çekti:
“Özellikle 5 yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, diyabet hastaları, kanser tedavisi görenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler daha dikkatli olmalı. Bu gruplarda enfeksiyonlar daha hızlı ilerleyebilir ve sıvı kaybı ciddi sonuçlar doğurabilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, sürekli kusma, kanlı dışkılama veya belirgin halsizlik durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.”
Basit önlemlerle korunmak mümkün
Uzmanlara göre yaz enfeksiyonlarının büyük bölümü basit hijyen önlemleriyle önlenebiliyor.
“Yaz aylarında enfeksiyon riskini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da doğru önlemlerle büyük ölçüde azaltmak mümkündür. El hijyenine dikkat etmek, güvenilir su tüketmek, gıdaların saklama koşullarına özen göstermek, sebze ve meyveleri iyi yıkamak, şüpheli gıdalardan uzak durmak ve doğa aktiviteleri sonrasında kene kontrolü yapmak oldukça önemlidir. Basit görünen bu uygulamalar hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından ciddi koruma sağlar.”
