Uzmanlar, sonbahar ve kış aylarında hastalıklara karşı korunmak için dengeli beslenme, kaliteli uyku, düzenli egzersiz ve hijyen kurallarına dikkat edilmesini öneriyor.
Sonbaharla birlikte grip ve üst solunum yolu enfeksiyonları daha sık görülmeye başlıyor. Mevsim geçişlerinde vücudun savunma mekanizmasını desteklemek isteyenlerin günlük yaşam alışkanlıklarına özen göstermesi gerekiyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde tek bir besin veya takviyenin yeterli olmadığını, bütünsel ve bilimsel temelli bir yaşam tarzının önemli olduğunu belirtiyor.
Vitamin ve mineral takviyelerinin bilinçsiz kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulunan Öztürk, eksikliklerin gerekli tetkiklerle belirlenmesi ve takviyelerin doktor önerisiyle alınması gerektiğini vurguluyor.
Bağışıklığı güçlendirmek için 7 önemli öneri
Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, sonbahar ve kış aylarında enfeksiyonlara karşı vücudun savunma mekanizmasını desteklemek için günlük yaşamda uygulanabilecek 7 önemli öneriyi sıraladı.
1. Probiyotik ve prebiyotik besinleri ihmal etmeyin
Bağırsaklar, bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde önemli bir rol üstleniyor. Bağışıklık hücrelerinin yaklaşık yüzde 70'inin bağırsaklarda bulunduğuna dikkat çeken uzmanlar, bağırsak sağlığının korunmasının vücudun savunma mekanizması açısından önem taşıdığını belirtiyor.
Bu nedenle ev yapımı yoğurt, kefir, turşu ve şıra gibi probiyotik kaynaklarının yanı sıra soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahana ve pancar gibi prebiyotik içeren besinlerin tüketilmesi öneriliyor.
2. Vitamin ve mineral değerlerinizi kontrol ettirin
D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler bağışıklık sisteminin normal işleyişinde önemli görevler üstleniyor. Ancak bu takviyelerin herkes tarafından gelişigüzel kullanılması doğru bulunmuyor.
Özellikle D vitamini başta olmak üzere vitamin ve mineral değerlerinin hekim değerlendirmesiyle kontrol edilmesi gerekiyor. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve sebze-meyvelerden oluşan dengeli bir beslenme düzeni de vücudun ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı oluyor.
3. Kaliteli uykuya önem verin
Uyku düzeninin bozulması, bağışıklık sisteminin çalışma biçimini olumsuz etkileyebiliyor. Yetersiz ve kalitesiz uyku, stres hormonu kortizolün yükselmesine ve enfeksiyonlarla mücadelede görev alan bazı proteinlerin üretiminin baskılanmasına neden olabiliyor.
Uzmanlar, yetişkinlerin her gün 7-9 saat kaliteli uyumasını öneriyor. Uyku düzeninin korunması ve gece boyunca yeterli dinlenmenin sağlanması, vücudun savunma mekanizmasının desteklenmesi açısından önem taşıyor.
4. Hareketsiz yaşamdan uzak durun
Düzenli fiziksel aktivite yalnızca genel sağlığı değil, bağışıklık sistemini de destekliyor. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılması öneriliyor.
Haftanın beş günü 30 dakika tempolu yürüyüş yapmak, günlük hareket ihtiyacını karşılamaya yardımcı olabiliyor. Ancak egzersizin kişinin yaşına, sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun olması gerekiyor. Önemli olan vücudu aşırı zorlamak değil, hareketi düzenli bir alışkanlığa dönüştürmek.
5. Susamayı beklemeden su tüketin
Soğuk havalarda susama hissinin azalması, yeterli sıvı tüketiminin ihmal edilmesine yol açabiliyor. Oysa burun ve boğaz mukozasının nemli kalması, vücudun enfeksiyonlara karşı doğal savunması açısından önem taşıyor.
Bu nedenle gün boyunca düzenli su içilmesi ve susama hissi oluşmadan sıvı tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor. Günlük su ihtiyacının ise yaş, fiziksel aktivite, sağlık durumu ve hava koşullarına göre değişebildiği belirtiliyor.
6. Gün ışığından yararlanın
Güneş ışığı, vücudun D vitamini üretiminde önemli bir rol oynuyor. Ancak sonbahar ve kış aylarında ülkemizin bulunduğu enlem nedeniyle D vitamini üretiminde etkili UV-B ışınları yeterli düzeyde yeryüzüne ulaşamıyor.
Buna rağmen gün ışığından yararlanmak, vücudun biyolojik saatinin düzenlenmesi ve melatonin sentezi açısından önemini koruyor. D vitamini ihtiyacının belirlenmesi ve takviye kullanımı ise doktor kontrolünde gerçekleştirilmelidir. Özellikle yüksek dozda ve bilinçsiz D vitamini kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği unutulmamalı.
7. Aşılarınızı yaptırın, hijyen kurallarına uyun
Sonbahar ve kış aylarında enfeksiyonlardan korunmanın önemli yollarından biri de aşıların zamanında yaptırılması. Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, özellikle risk grubundaki kişilerin mevsimsel grip aşılarını ihmal etmemesi gerektiğini belirtiyor.
Kalabalık ortamlarda maske kullanılması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması ve ellerin en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanması da enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı oluyor.
Bilinçsiz vitamin kullanımı fayda yerine zarar verebilir
Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, bağışıklık sistemini güçlü tutmanın tek bir mucizevi besine veya takviyeye bağlı olmadığını vurguluyor. Dengeli beslenme, yeterli uyku, düzenli hareket, yeterli su tüketimi ve hijyen alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Özellikle vitamin ve mineral takviyelerinin doktor önerisi olmadan kullanılmaması gerektiğini belirten Öztürk, eksikliklerin tespit edilmesinin ardından kişiye uygun destek planının oluşturulmasının önemini hatırlatıyor.
