Japonya’daki Tohoku Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma, rüya görülen REM uykusu sırasında beynin enerji kullanımında dikkat çekici bir değişim yaşandığını ortaya koydu. Çalışmaya göre, beyne kan ve yakıt akışı artarken nöronların doğrudan kullandığı hücresel enerji olan ATP seviyeleri hızla düşüyor.
Bilim insanları, bu bulguların canlı ve yoğun rüyaların ardından hissedilen zihinsel yorgunluğun biyolojik mekanizmasına ilişkin önemli bilgiler sunduğunu belirtti.
REM uykusundan önce kan akışı artıyor
Araştırmacılar, özel görüntüleme teknikleri kullanarak doğal uyku halindeki farelerin beyin hareketlerini eş zamanlı olarak takip etti. Bulgular, klasik REM evresinin başlamasından yaklaşık 50 saniye önce beynin arka bölümünden ön bölümüne doğru belirgin bir kan akışı artışı yaşandığını gösterdi.
Beynin yakıt ikmalini artıran bu hazırlık sırasında, enerji öncülü olan pirüvat seviyesinde de yükselme görüldü. Ancak buna karşın nöronların temel enerji birimi olan ATP seviyelerinde ani bir düşüş kaydedildi.
‘Rüya görmek yüksek enerji tüketimi gerektiriyor’
Araştırma ekibinin lideri Prof. Dr. Ko Matsui, rüyaların sanıldığı kadar dinlendirici bir süreç olmadığını belirterek, “Canlı bir rüyanın ardından kendinizi yorgun hissettiğiniz oldu mu? Uyku dışarıdan huzurlu görünse de özellikle rüya sırasında beyin son derece aktiftir. Bu paradoksun ardındaki bilimsel temeli, yani rüya görmenin neden yorucu olduğunu anlamak istedik” ifadelerini kullandı.
Enerji düşüşünün nedeni araştırıldı
Bilim insanları, nöronal enerjideki düşüşün hafıza pekiştirme, sinapsların yeniden organize edilmesi ve hipokampus ile korteks arasındaki yoğun bilgi transferinden kaynaklandığını ifade etti.
Araştırma bulguları, rüyalar sırasında beynin enerji tüketiminin hızlandığını ortaya koyarken, biyolojik zekânın sınırlı metabolik kaynakları nasıl yönettiğine ilişkin yeni bilgiler sunuyor. Çalışmanın sonuçlarının, uykunun hafıza mekanizmasındaki rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabileceği belirtildi.
