Sıcak havalarda gıdaların daha hızlı bozulması ve hijyen kurallarına yeterince dikkat edilmemesi enfeksiyon riskini artırırken, özellikle çocuklar ve yaşlılarda gelişen sıvı kaybı ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayşe Sokullu, ishalin en yaygın nedenleri arasında virüsler, bakteriler ve parazitlerin yer aldığını belirterek, "İshalin en sık nedenleri arasında virüsler, bakteriler ve parazitler bulunuyor. Tedavi, etkene göre değişirken, çocuklarda en sık virüs kaynaklı ishaller görülüyor. Bakteriler ise çoğunlukla besin zehirlenmelerine bağlı ishallere neden oluyor. Virüs kaynaklı ishaller ise genellikle sulu dışkılama şeklinde seyrediyor, yaklaşık birkaç gün içinde düzeliyor ve çoğu zaman ateşe yol açmıyor" dedi.
En büyük tehlike sıvı kaybı
Yaz ishallerinde en önemli riskin vücudun sıvı kaybetmesi olduğuna dikkat çeken Dr. Ayşe Sokullu, çocukların bu durumdan yetişkinlere göre çok daha fazla etkilendiğini vurguladı.
Sokullu, "Çocuklar sıvı kaybından yetişkinlere göre daha fazla etkileniyor. Yüzde 10'luk sıvı kaybı bile genel durumun bozulmasına yol açabilir hatta zamanında müdahale edilmezse bilinç kaybına kadar ilerleyerek hayati risk oluşturabilir. Sağlık merkezine başvurulan vakalarda elektrolit kaybına bağlı sorunlar görülebilir. Ayrıca ishal bulaşıcı bir hastalık olduğu için özellikle ortak kullanım alanlarında el hijyenine dikkat edilmeli, açıkta satılan ve güvenilir olmayan gıdalardan kaçınılmalı" ifadelerini kullandı.
Yaz ishallerinden korunmak için 10 öneri
Dr. Ayşe Sokullu, yaz döneminde ishal riskini azaltmak ve hastalık geliştiğinde doğru müdahaleyi yapabilmek için şu önerilerde bulundu:
- Seyahatlerde oral rehidrasyon solüsyonu bulundurun: Özellikle küçük çocuklarla yolculuk yapılırken, ağızdan sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymaya yardımcı olan oral rehidrasyon solüsyonlarının çantada bulunması, ishal gelişmesi halinde erken müdahale açısından fayda sağlayabilir.
- Islak mendili el yıkamanın yerine kullanmayın: Islak mendiller pratik olsa da ellerdeki mikroorganizmaları sabun ve su kadar etkili şekilde uzaklaştıramaz. Bu nedenle özellikle tuvalet sonrası ve yemeklerden önce eller mutlaka sabun ve suyla yıkanmalı.
- İçeceklerde kullanılan buzlara dikkat edin: Dışarıda tüketilen içeceklerde kullanılan buzların güvenilir sudan hazırlanmış olması önem taşıyor. Uygun koşullarda hazırlanmayan buzlar hastalık yapan mikroorganizmaları içerebilir.
- Kesilmiş meyvelerden kaçının: Açıkta bekleyen dilimlenmiş karpuz, kavun ve benzeri meyveler sıcak havada kısa sürede bozulabileceği için tüketilmemeli.
- Yemekleri oda sıcaklığında bekletmeyin: Pişmiş yemekler, sütlü tatlılar ve mayonez içeren yiyecekler yaz sıcaklarında hızla bozulabileceğinden uygun koşullarda muhafaza edilmeli.
- Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı hazırlayın: Çiğ et, tavuk ve balıktaki mikroorganizmaların diğer besinlere bulaşmasını önlemek için ayrı kesme tahtaları ve mutfak gereçleri kullanılmalı.
- Havuzda hijyene dikkat edin: Düzenli bakımı yapılan havuzlarda bile su yutulması enfeksiyon riskini artırabilir. Çocukların havuzdan çıktıktan sonra atıştırmalık tüketmeden önce elleri sabun ve suyla yıkanmalı. Bu basit önlem, enfeksiyon etkenlerinin ağız yoluyla alınma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
- İshalli çocukları havuza göndermeyin: İshal devam ederken havuza girilmemeli. Bu durum hem iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir hem de enfeksiyonun diğer kişilere bulaşmasına neden olabilir.
- Oyuncak ve emzik temizliğini ihmal etmeyin: Plajda, parkta veya ortak kullanım alanlarında yere düşen oyuncak ve emzikler temizlenmeden tekrar kullanılmamalı.
- Alarm belirtilerini önemseyin: Yüksek ateş, kanlı ishal, şiddetli kusma, bilinç değişikliği veya belirgin sıvı kaybı gelişmesi durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
