Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Alpaslan Tanoğlu, özellikle “akşam çok yiyeceğim” düşüncesiyle gün boyu aç kalmanın, mideyi korumak yerine daha savunmasız hale getirdiğini vurguladı.
Yeni yıl kutlamalarında artan yiyecek ve içecek çeşitliliğinin, porsiyon kontrolü yapılmadığında mide ve bağırsak sistemi üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Tanoğlu, yılbaşı gecesi ve sonrasında acil servislere yapılan başvurularda belirgin artış yaşandığını söyledi.
Yılbaşı gecesi acil başvurular artıyor
Aşırı miktarda yağlı, baharatlı gıda ile alkol ve asitli içeceklerin birlikte tüketilmesinin sindirim sorunlarını tetiklediğini ifade eden Prof. Dr. Tanoğlu, mide doluluğunun özellikle yağdan zengin besinlerle daha geç boşaldığını, bunun da şişkinlik, geğirme ve hazımsızlık gibi yakınmalara yol açtığını belirtti.
Alkol ve baharatlı yiyeceklerin yemek borusunun alt kapağını gevşeterek reflü ataklarını artırdığını, mide mukozasının tahriş edilmesinin ise akut gastrite neden olabildiğini kaydeden Tanoğlu, safra taşı ya da safra çamuru olan bireylerde yağlı yiyeceklerin ani safra kesesi sancılarını tetikleyebileceğine dikkat çekti.
Göğüs ağrısı kalp kriziyle karışabiliyor
Yılbaşı gecesi acil servislere yapılan başvuruların önemli bir bölümünün kısa sürede aşırı ve ağır yemek tüketimine bağlı geliştiğini söyleyen Prof. Dr. Tanoğlu, bu tabloların zaman zaman kalp kriziyle karışabildiğini ifade etti.
Şiddetli mide yanması, göğüs arkasında ağrı, yoğun mide ağrısı, bulantı ve kusma gibi şikâyetlerin sık görüldüğünü belirten Tanoğlu, özellikle alkol, yağlı ve baharatlı gıdaların birlikte tüketilmesinin bu yakınmaları artırdığını dile getirdi. Tekrarlayan ve durdurulamayan kusmaların da yılbaşı sonrası acil başvuruların önemli nedenlerinden biri olduğunu söyledi.
“Gün boyu aç kalmak en büyük yanlışlardan biri”
Birçok kişinin akşam yemeğine hazırlanmak için gün boyunca hiçbir şey yememeyi tercih ettiğini hatırlatan Prof. Dr. Tanoğlu, bu yaklaşımın ciddi bir hata olduğunu belirtti. Uzun süre aç kalan midenin asitle daha hassas hale geldiğini ifade eden Tanoğlu, akşam saatlerinde aniden alınan yoğun ve yağlı gıdaların mide tarafından tolere edilemediğini söyledi.
Uzun süreli açlığın kan şekerini düşürdüğünü ve bunun da hızlı, kontrolsüz yemeyi teşvik ettiğini vurgulayan Tanoğlu, gün içinde hafif ve dengeli öğünlerle mideyi tamamen boş bırakmamanın daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu belirtti.
Mideyi yormayan yılbaşı sofrası nasıl olmalı?
Yılın ilk gününe şişkinlik ve mide ağrısıyla uyanmamak için daha dengeli bir menü oluşturulması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Tanoğlu, kızartmalar ve kremalı yiyecekler yerine az yağlı sebze çorbaları, yoğurtlu ya da zeytinyağlı mezelerin tercih edilmesini önerdi. Limon ve sirke gibi asitli soslardan kaçınılması gerektiğini de ekledi.
Ana yemeklerde kızartma ve kavurma yerine fırın, haşlama, buhar ya da ızgara yöntemlerinin seçilmesi gerektiğini belirten Tanoğlu, beyaz et, balık veya yağsız kırmızı etin sade şekilde tüketilmesinin mideyi daha az zorlayacağını ifade etti. Tatlı tercihlerinde ise şerbetli seçenekler yerine sütlü tatlılar ya da fırınlanmış meyvelerin öne çıkması gerektiğini söyledi.
Mezeler ve kuruyemişler göründüğü kadar masum değil
Yılbaşı sofralarında sıkça tüketilen bazı mezelerin ve kuruyemişlerin mide asidini ciddi şekilde artırabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Tanoğlu, yoğurtlu mezelerin içindeki sarımsak, acı biber ve yoğun baharat nedeniyle tahriş edici olabildiğini belirtti. Kavrulmuş, tuzlu ve baharatlı kuruyemişlerin mide boşalmasını yavaşlattığını, çikolata kaplı seçeneklerin ise reflü riskini artırdığını kaydetti.
Reflü ve gastrit hastalarına özel uyarılar
Mevcut mide rahatsızlığı olanlar için yılbaşı gecesinin daha dikkatli geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tanoğlu, yağlı etler ve işlenmiş et ürünleriyle alkolün birlikte tüketilmesinin reflü ataklarını şiddetlendirdiğini söyledi. Çikolata ile kahvenin birlikte alınmasının da gece boyu süren mide yanmalarına neden olabileceğini belirtti.
Yılın ilk sabahı için toparlayıcı öneriler
Aşırıya kaçılan bir gecenin ardından yılın ilk sabahında hafif bir başlangıç yapılmasını öneren Prof. Dr. Tanoğlu, güne ılık suyla başlanmasını, ağır kahvaltı ürünlerinden kaçınılmasını ve mide asidini dengeleyen besinlerin tercih edilmesini tavsiye etti. Aç karnına koyu çay ve kahve yerine bitki çaylarının daha uygun olduğunu da sözlerine ekledi.
Hafif hazımsızlık ve yanma durumlarında dik pozisyonda kalmanın ve küçük yudumlarla su içmenin faydalı olabileceğini belirten Tanoğlu, şikâyetlerin şiddetlenmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
