Dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen diyabet, fark edilmeden ilerleyerek ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Türkiye'de ise yaklaşık 4,4 milyon yetişkinin diyabet hastası olmasına rağmen henüz tanı almadığı belirtiliyor.
Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek erken tanı ve düzenli kontrolün önemine dikkat çekti.
Diyabet uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor
Diyabetin özellikle Tip 2 türünün uzun süre fark edilmeden seyredebildiğini ifade eden Dr. Coşkun, kişinin kendisini sağlıklı hissetmesinin hastalığın bulunmadığı anlamına gelmediğini söyledi.
Coşkun, "Ülkemizde 4,4 milyon yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor. Bu nedenle diyabeti fark etmek için belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir" dedi.
Ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanması olan, hipertansiyon veya yüksek kolesterol sorunu yaşayan kişilerin risk açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Coşkun, risk faktörü bulunmayan yetişkinlerde de 35 yaşından itibaren diyabet taraması yapılmasının önerildiğini aktardı.
Prediyabet döneminde müdahale önemli
Kan şekerinin normalden yüksek olduğu ancak diyabet tanı sınırına ulaşmadığı prediyabet döneminin erken tespit edilmesinin önemine değinen Coşkun, bu aşamada yapılacak müdahalelerle Tip 2 diyabet gelişme riskinin önemli ölçüde azaltılabileceğini kaydetti.
Fazla kilosu ve prediyabeti bulunan kişilerde vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5-7'sinin verilmesi, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılması ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının kazanılması, diyabetin önlenmesinde etkili yöntemler arasında gösteriliyor.
Tedavi kişiye özel planlanmalı
Diyabet yönetiminde yalnızca kan şekeri değerlerine odaklanılmasının yeterli olmadığını belirten Dr. Coşkun, kilo, bel çevresi, tansiyon ve kolesterol değerlerinin de birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Güncel tedavi yaklaşımının hastanın genel sağlık durumunu kapsadığını ifade eden Coşkun, kalp-damar sağlığı ve böbrek fonksiyonlarının da dikkate alınarak kişiye özel bir tedavi planı oluşturulması gerektiğini söyledi.
Türkiye'de 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor
Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası verilerine göre, 2024 itibarıyla Türkiye'de 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor.
Bu kişilerin yaklaşık yüzde 45,5'ine karşılık gelen 4,4 milyonunun ise henüz diyabet tanısı almadığı tahmin ediliyor. Bu veriler, hastalığın erken dönemde tespit edilmesi ve düzenli sağlık kontrollerinin önemini ortaya koyuyor.
