İklim değişikliğinin etkileri yalnızca çevre ve yaşam koşullarıyla sınırlı kalmıyor. Artan sıcaklıklar, değişen nem oranları, UV ışınları ve hava kirliliği cilt sağlığını da olumsuz etkiliyor. Journal of Investigative Dermatology’de yayımlanan SALIA kohort araştırması, fosil yakıt kaynaklı mikro partiküllere yoğun maruz kalan kişilerde yüzdeki pigmentasyon ve derin kırışıklık oluşumunun yüzde 20’den fazla arttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre trafik ve sanayi kaynaklı mikroskobik kirleticiler, cildin koruyucu lipid tabakasına zarar vererek nem tutma kapasitesini yüzde 24 azaltıyor. Burun ve dudak çevresindeki kırışıklık derinliğinde ise yüzde 15 artış görülüyor.
Kentleşme ve hava kirliliği cildi savunmasız bırakıyor
Fosil yakıt tüketimi, plansız kentleşme ve sanayi faaliyetleri, şehirlerdeki hava kirliliğini artıran önemli etkenler arasında yer alıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya nüfusunun yüzde 55’inden fazlası şehirlerde yaşıyor. Bu oranın 2050 yılına kadar yüzde 68'e ulaşması bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verileri de Türkiye'de il ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfus oranının yüzde 77 seviyesine yükseldiğini gösteriyor.
Artan betonlaşma, trafik yoğunluğu ve sanayi emisyonları, hava kalitesini düşürürken cilt sağlığını da tehdit ediyor. Dış çevreyle sürekli temas halinde olan cilt; yüksek sıcaklık, UV ışınları ve havadaki zararlı partiküller nedeniyle doğal koruyucu yapısını kaybedebiliyor.
Mikro partiküller cildin koruyucu tabakasına zarar veriyor
Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, hava kirliliğinin yalnızca solunum sistemini değil, cilt sağlığını da doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Tatlıparmak, fosil yakıt ve sanayi kaynaklı mikro partiküllerin cildin koruyucu tabakasına zarar verdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Soluduğumuz havanın yalnızca akciğerlerimizi hedef almadığını belirten Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, “Asıl dış dünyayla doğrudan ve kesintisiz temas halindeki en geniş organımız olan cildimizi de kuşatma altına alıyor. Saç telinin neredeyse otuzda biri büyüklüğündeki fosil yakıt ve sanayi kaynaklı mikro partiküller, gözeneklerden içeri sızarak cildin en dıştaki koruyucu lipid tabakasını delip geçiyor. Bu bariyer zayıfladığında cilt nemini hızla kaybederken alt katmanlarda hücresel düzeyde yoğun bir oksidatif stres dalgası başlıyor. Serbest radikallerin tetiklediği bu süreç, kolajen liflerini parçalayarak erken yaşlanmayı, elastikiyet kaybını ve derin kırışıklıkları hızlandırıyor. Aynı zamanda melanin üretim mekanizması kontrolden çıktığı için inatçı lekelenmeler ortaya çıkıyor. Egzama, rozasea ve sedef gibi inflamatuar cilt hastalıklarında ciddi alevlenmeler gözlemliyoruz” dedi.
Cilt bakımında güneş koruması ve nemlendirme önemli
Yüksek sıcaklıkların ve çevresel kirliliğin cilt üzerindeki olumsuz etkileri artırdığını belirten Prof. Dr. Tatlıparmak, günlük cilt bakımının yalnızca estetik amaçlı değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Cildin korunmasının temel bir sağlık önlemi olduğunu ifade eden Tatlıparmak, özellikle şehir yaşamında nemlendirici ürünlerin ve güneş koruyucuların önemine dikkat çekti.
Tatlıparmak, alınabilecek önlemlerle ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Günlük cilt bakımını sadece bir güzellik ya da makyaj adımı olarak görmek büyük bir yanılgı olur. Kirli bir şehirde yaşarken cildi doğru korumak, vücudumuz için doğrudan bir kalkan oluşturmak ve temel bir sağlık önlemidir.
Özellikle şehir hayatının içinde olan herkesin cildi derinlemesine nemlendiren ürünleri, hücreleri koruyan C vitamini gibi içerikleri ve en önemlisi geniş korumalı güneş kremlerini yaz kış demeden, dört mevsim her gün kullanması şart. Şehrin havasını tek başımıza bir günde temizleyemeyiz fakat doğru koruma alışkanlıklarıyla cildimizin bu kirlilik karşısında yıpranmasını önlemek tamamen bizim elimizde”
